Ấm lòng Lễ trao tặng, truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”

Có những buổi lễ khép lại khi những bó hoa đã trao, những tấm bằng đã được đón nhận. Nhưng cũng có những buổi lễ mà dư âm còn ở lại rất lâu trong lòng người dự bởi những câu chuyện về sự hy sinh, lòng yêu nước và đạo lý tri ân.

Lễ trao tặng, truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” do Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Tháp tổ chức vừa qua là một buổi lễ như thế. 

Trong không khí trang nghiêm, nhiều người không cầm được nước mắt khi ký ức những năm tháng chiến tranh lại hiện về qua lời kể của những người con thay mẹ nhận phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước.

THAY MẸ NHẬN VINH DỰ

Họ đều đã bước sang tuổi xế chiều. Có người nay lên chức ông, chức bà. Thế nhưng, khi cầm trên tay tấm bằng danh hiệu của mẹ mình, tất cả vẫn là những đứa con với niềm thương nhớ vẹn nguyên.

Ông Huỳnh Văn Hoàng, con trai của Mẹ Huỳnh Thị Lệ (xã Tân Phú Đông), lặng người rất lâu trước khi chia sẻ. Giọng ông nghẹn lại: “Hôm nay, cầm tấm bằng cao quý này trên tay, tôi vừa tự hào, vừa nhớ mẹ khôn nguôi. Mẹ tiễn cha, rồi tiễn anh tôi ra trận mà không ai trở về. Mẹ khóc cạn nước mắt nhưng chưa bao giờ hối hận vì đã hiến dâng người thân cho Tổ quốc. Giá như mẹ còn sống để chứng kiến khoảnh khắc này...”.

Trong ký ức của ông Hoàng, Mẹ chưa từng than trách chiến tranh hay số phận. Sau mỗi lần nhận giấy báo tử, Mẹ chỉ lặng lẽ cất vào chiếc rương gỗ cũ rồi tiếp tục tảo tần nuôi các con còn lại. Suốt cuộc đời, Mẹ chưa bao giờ nghĩ đến việc một ngày nào đó mình sẽ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý.

Ở một góc khác của hội trường, bà Trần Thị Chính, con gái của Mẹ Phan Thị Cải (xã Châu Thành), vẫn ôm chặt bó hoa vừa được trao. Đó là bó hoa dành cho Mẹ, nhưng hôm nay bà là người thay Mẹ đón nhận. 

Bà xúc động nhớ lại: "Chiến tranh đã cướp đi những người thân yêu nhất của mẹ. Cả cuộc đời mẹ là những tháng năm chờ đợi trong lặng lẽ, nhưng chưa bao giờ để các con gục ngã trước mất mát. Mẹ luôn dặn chúng tôi phải sống tử tế, sống xứng đáng với những người đã hy sinh. Hôm nay, nhận được danh hiệu cao quý của Nhà nước trao tặng, đó là niềm vui lớn nhất của gia đình...”, bà Chính nghẹn ngào.

Trong 15 Mẹ được trao tặng, truy tặng danh hiệu lần này, Mẹ Phạm Thị Kiên là người duy nhất còn sống. Do tuổi cao, sức yếu, Mẹ không thể trực tiếp tham dự buổi lễ. 

Thay Mẹ đến tham dự buổi lễ, người con trai của Mẹ là ông Nguyễn Văn Đông không giấu được niềm xúc động. Ông Đông kể, cha và anh trai đã ngã xuống trong chiến tranh. Một mình Mẹ gánh vác gia đình, nuôi dạy các con giữa những năm tháng bom đạn khốc liệt. 

Mẹ hiếm khi nhắc về những mất mát của bản thân, điều Mẹ thường căn dặn con cháu chỉ là phải sống tử tế, yêu quê hương và không quên những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc. 

“Gia đình chúng tôi rất biết ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương. Chúng tôi sẽ tiếp tục gìn giữ truyền thống cách mạng, giáo dục con cháu sống xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước”, ông Đông chia sẻ.

Những lời kể mộc mạc ấy khiến không ít người trong hội trường lặng đi. Bởi, đằng sau mỗi danh hiệu là cả một cuộc đời chịu nhiều mất mát; đằng sau mỗi tấm bằng được trao là những hy sinh không gì bù đắp được.

TRI ÂN BẰNG TRÁCH NHIỆM VÀ HÀNH ĐỘNG

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại nhấn mạnh, lịch sử dân tộc được viết nên không chỉ bằng sự chiến đấu anh dũng của các thế hệ cha anh, mà còn bằng sự hy sinh thầm lặng, cao cả của những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Có những người Mẹ tiễn chồng ra trận rồi mãi mãi không trở về; có những người Mẹ lần lượt tiễn các con lên đường chiến đấu; có những người Mẹ âm thầm nuôi giấu cán bộ, chịu đựng tù đày, bom đạn và chịu nỗi đau mất mát suốt cuộc đời. 

Các Mẹ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng chính tình yêu nước, đức hy sinh và ý chí kiên cường của các Mẹ đã tiếp thêm sức mạnh để dân tộc đi đến thắng lợi.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh, danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng không chỉ là phần thưởng cao quý của Nhà nước, mà còn là biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước, đức hy sinh và phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam. 

Tiếp nối truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, Đồng Tháp luôn xác định chăm lo người có công với cách mạng vừa là trách nhiệm chính trị, vừa là tình cảm và đạo lý của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân.

Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị, các cấp, các ngành, địa phương tiếp tục thực hiện tốt các chính sách ưu đãi người có công; quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho các Mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ; đẩy mạnh phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” bằng những việc làm thiết thực.

Đặc biệt, tỉnh đang tập trung triển khai Chiến dịch "500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và giám định hài cốt liệt sĩ", góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các liệt sĩ; đồng thời, tiếp tục xây dựng Đồng Tháp phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước.

Không chỉ có thân nhân các Mẹ, buổi lễ còn có sự hiện diện của đông đảo đoàn viên, thanh niên. Thay mặt tuổi trẻ trong tỉnh, Bí thư Tỉnh đoàn Lê Hoàng Quyết bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và các gia đình có công với cách mạng; đồng thời, khẳng định tuổi trẻ Đồng Tháp tiếp tục phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, không ngừng học tập, lao động, cống hiến; tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc người có công để truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ được nhắc đến trong các buổi lễ, mà trở thành việc làm thường xuyên của mỗi đoàn viên, thanh niên.

Lời hứa ấy khiến không khí hội trường trở nên ấm áp hơn, với màu áo xanh tình nguyện - màu xanh của sự tiếp nối. Đó cũng là hình ảnh đẹp về sự chuyển giao giữa các thế hệ, nơi những người trẻ tiếp nhận và gìn giữ những giá trị được đánh đổi bằng máu xương của cha ông.

Buổi lễ rồi cũng khép lại. Những tấm bằng danh dự được trao tận tay thân nhân các Mẹ là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những hy sinh vô giá của các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. 

Nhưng có lẽ, điều còn đọng lại sâu sắc hơn chính là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Bởi, hòa bình không tự nhiên mà có, hòa bình được đánh đổi bằng tuổi xuân của biết bao người lính, bằng nước mắt của những người vợ và bằng cả cuộc đời lặng lẽ hy sinh của những người Mẹ.

Tri ân vì thế không chỉ dừng lại ở những bó hoa, những tấm bằng hay những buổi lễ trang trọng, mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể, chăm lo tốt hơn cho người có công, gìn giữ truyền thống yêu nước, giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử dân tộc và chung sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

P. MAI