Ăn thịt chuột đồng trúng bả: Cảnh báo nguy cơ nhiễm độc

(ĐTO) Chuyện 3 cháu nhỏ ở Tây Ninh sau nhiều ngày ăn thịt chuột đồng rồi xuất hiện những mảng bầm tím, chảy máu và phải đưa đến Bệnh viện Nhi Đồng cấp cứu là một lời cảnh báo đáng để mọi người thận trọng. 

Ở miền quê, thịt chuột đồng từ lâu là món ăn quen thuộc. Nhiều người nghĩ chuột bắt ngoài đồng ăn lúa nên “sạch”, thịt lại thơm ngon. Nhưng nguy hiểm nằm ở chỗ  là mình sẽ không thể biết con chuột ấy trước đó đã ăn phải thứ gì.

Đặc biệt, hiện nay người ta hay đánh bả chuột bằng nhiều loại thuốc diệt chuột thuộc nhóm thuốc chống đông máu tác dụng kéo dài, thường gọi là siêu warfarin “superwarfarin” như: Brodifacoum, bromadiolone, difenacoum… có độc tính rất mạnh.

VÌ SAO ĂN PHẢI THỊT CHUỘT NHIỄM BẢ CHUỘT SẼ BỊ NGỘ ĐỘC?

Chuột ăn bả chống đông như siêu warfarin không chết ngay mà vẫn có thể chạy nhảy bình thường trong vài ngày đến khoảng 1 - 2 tuần mặc dù trong máu và nội tạng chuột bị nhiễm thuốc độc, trước khi chúng bị rối loạn đông máu gây xuất huyết và khiến chúng tử vong.

Về chuyên môn, cơ thể chúng ta muốn cầm máu phải có vitamin K để gan sản xuất các yếu tố đông máu. 

Nếu ăn phải thực phẩm chứa chất Superwarfarin, nó sẽ ức chế cơ thể sử dụng vitamin K. Khi vitamin K bị thiếu, các yếu tố đông máu II, VII, IX và X giảm xuống, khiến máu khó đông (PubMed⁠).

Một nghiên cứu công bố năm 2026 theo dõi 26 trẻ bị ngộ độc thuốc diệt chuột chống đông tác dụng kéo dài cho thấy thời gian từ phơi nhiễm đến khi xuất hiện triệu chứng có trung vị 6 ngày, nhưng dao động từ 2 - 63 ngày. 

Như vậy một đứa trẻ ăn nhầm thịt chuột nhiễm thuốc hôm nay nhưng nhiều ngày sau mới xuất hiện triệu chứng bầm tím, chảy máu. 

THỊT CHUỘT NẤU CHÍN CÓ LÀM MẤT ĐỘC CHẤT HAY KHÔNG?

Khi nướng, luộc hay chiên thịt chuột hoàn toàn không giải độc được. Brodifacoum có tính ổn định cao, chất này bền ở nhiệt độ đến khoảng 50°C và chỉ phân hủy khi nhiệt cao hơn nhiều. 

Vì vậy, không thể dựa vào việc “nấu chín kỹ” để bảo đảm thịt của một con vật nghi ăn phải bả là an toàn. 

NẾU NGHI NGỜ ĂN PHẢI CHUỘT NHIỄM THUỐC, CẦN LÀM GÌ?

Tuyệt đối không móc họng gây nôn, cũng không cho người bệnh uống nước chanh, nước đậu, thuốc nam hay bất kỳ thứ gì với hy vọng “giải độc”.

Hãy đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, nhất là khi có triệu chứng bầm tím bất thường, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, tiểu máu, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc đau đầu, lơ mơ.

BS NGUYỄN THÀNH ÚC