Bài 2: Doanh nghiệp “gồng mình” giữ nhịp sản xuất

Bài 1: “Cơn sóng” chi phí lan rộng

Không chỉ người dân, cộng đồng doanh nghiệp (DN) tại Đồng Tháp cũng đang đối diện với áp lực lớn từ chi phí xăng, dầu tăng cao. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, bài toán duy trì sản xuất, giữ chân khách hàng và đảm bảo lợi nhuận trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

CHẬT VẬT XOAY TRỞ

Với việc giá xăng, dầu tăng cao, các DN vận tải và logistics bị tác động rõ rệt nhất. Hầu hết các DN vận tải trên địa bàn tỉnh phải tính toán lại chi phí để đảm bảo hiệu quả hoạt động kinh doanh. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, việc điều chỉnh giá cước vận chuyển là điều khó tránh khỏi.

Theo ông Trịnh Hải Cường, chủ DN vận tải Hải Cường (xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp), nhiên liệu thường chiếm khoảng 30%-40% tổng chi phí hoạt động. 

Vì vậy, khi giá xăng, dầu tăng mạnh, chi phí vận hành của DN cũng tăng đáng kể. “Trước tình hình này, đơn vị sẽ phải chủ động tiết giảm các khoản chi, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện để giảm bớt áp lực chi phí và phục vụ khách hàng tốt hơn”, ông Cường nói.

Thực tế cho thấy, không phải DN nào cũng có dư địa để “thắt chặt” chi phí. Với những đơn vị quy mô nhỏ, tiềm lực hạn chế, việc giá xăng, dầu tăng kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động. Một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ cho biết lợi nhuận đã giảm đáng kể, thậm chí thua lỗ so với trước.

Ông Cao Văn Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH Hiếu Phấn (xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, giá xăng, dầu tăng cao đã ảnh hưởng lớn đến hoạt động của DN.

Chi phí vận chuyển hiện tăng lên gần gấp đôi. “Trước đây, mỗi chuyến xe vận chuyển hải sản chúng tôi chỉ mất khoảng 4 triệu đồng, hiện đã tăng lên hơn 7 triệu đồng. Trước khó khăn của ngư dân, DN chúng tôi phải tăng giá thu mua một chút để hỗ trợ bà con. 

Tuy nhiên, giá bán lại cho các DN nước ngoài đã được thỏa thuận trước đó nên không thể điều chỉnh. Nếu tình hình này kéo dài, ngư dân buộc phải quay vào bờ, vựa cũng không có hải sản để mua. 

Với việc chi phí tăng cao như hiện nay, DN đang thua lỗ. Dù vậy, chúng tôi buộc phải chia sẻ gánh nặng chi phí cùng ngư dân để duy trì hoạt động đánh bắt”, ông Hiếu nói.

Không chỉ ngành sản xuất, các ngành dịch vụ cũng bị tác động bởi giá xăng, dầu. Do chi phí đi lại, sinh hoạt tăng cao nên nhiều người dân đã cắt giảm bớt những chi tiêu không cần thiết, trong đó có du lịch. 

Ông Nguyễn Thanh Phong, Giám đốc Công ty TNHH Du lịch Việt Nhật (phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, hiện trung bình mỗi ngày, DN đón hơn 300 lượt khách đến tham quan cù lao Thới Sơn. 

Với đặc thù là sử dụng tàu du lịch để đưa khách tham quan các cù lao nên khi giá xăng, dầu tăng chi phí hoạt động của DN đã bị đội lên. Mặt khác, tác động của giá xăng, dầu làm chi phí sinh hoạt của người dân đội lên nên một số đã hạn chế đi du lịch. 

Ông Phong chia sẻ: “Mọi năm, thời điểm này, công ty chúng tôi đón khách nội địa rất đông. Tuy nhiên, hiện nguồn khách này đang giảm mạnh. Dù chi phí tăng cao, nhưng giá tour chưa được điều chỉnh nên đơn vị đang phải chịu lỗ trong những ngày qua”.

TIẾT GIẢM TỐI ĐA CHI PHÍ

Trước áp lực chi phí, nhiều DN chọn cách chủ động thích ứng. Một số đơn vị bắt đầu ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, theo dõi tiêu hao nhiên liệu, tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển. 

Ông Nguyễn Văn Chính, chủ Vựa thu mua nông sản Văn Chính (xã Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp) chia sẻ, nhiều năm qua, đơn vị chuyên thu mua nông sản từ các xã, phường trên địa bàn tỉnh. Giá xăng, dầu tăng cao như hiện nay sẽ ảnh hưởng trước hết đến chi phí vận chuyển thu mua nông sản. 

Theo ông Chính, thay vì điều chỉnh giá bán ra nông sản, đơn vị lựa chọn tái tổ chức toàn bộ quá trình sản xuất. Việc di chuyển giữa các vùng sản xuất nông sản và kho được gom theo từng đợt, giảm tần suất phát sinh chi phí. 

Hoạt động sản xuất được chia nhỏ theo từng mẻ để kiểm soát tồn kho. Khâu phân phối cũng được sắp xếp lại nhằm tối ưu quãng đường vận chuyển…

Công ty Cổ phần Gò Đàng (phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp) hoạt động trong lĩnh vực nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thủy sản. Hiện vùng nuôi của DN có khoảng 400 ha, sản lượng khoảng 100 ngàn tấn/năm. 

DN có 8 nhà máy, trong đó có 4 nhà máy trực tiếp tham gia chế biến thủy sản. Ông Nguyễn Văn Đạo, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Gò Đàng cho biết, tiếp nối kết quả chuyển biến tích cực của năm 2025, trong 3 tháng đầu năm 2026, tình hình sản xuất, kinh doanh của DN tương đối thuận lợi. 

Việc nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu thủy sản tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, tình hình địa chính trị bắt đầu có sự biến động bất ngờ khiến DN gặp những trở ngại trước mắt. 

Giá xăng, dầu tăng kéo theo hàng loạt chi phí khác như: Vận chuyển, logistics, bao bì… đều tăng. Ngoài ra, có những yếu tố không ảnh hưởng trực tiếp mà ảnh hưởng gián tiếp theo chiều hướng tăng. 

Cụ thể, chi phí vận chuyển tăng ở mức từ 5%-10%. Các sản phẩm chịu ảnh hưởng của dầu mỏ như: Chi phí bao gói tăng từ 30%-40%; phụ gia cho vùng nuôi tăng từ 50%-60%... 

“Chi phí sản xuất trong giai đoạn này tăng là yếu tố bất ngờ. Tuy nhiên, DN cũng đã có những dự báo về địa chính trị, từ đó đưa ra những giải pháp khắc phục khó khăn.

Giải pháp mà DN đưa ra để ứng phó những khó khăn này là tiếp tục cắt giảm những chi phí không đáng có. Những khoản đầu tư chưa cần thiết thì chậm lại. 

DN phải tiếp tục đa dạng thị trường, né bớt những thị trường đang bất ổn do xung đột chiến tranh. Đồng thời, tiếp tục đa dạng sản phẩm. Với sự nhanh nhạy, nắm bắt kịp thời, DN đã và đang khẩn trương mở rộng thêm thị trường, đa dạng sản phẩm để giảm thiểu rủi ro. 

Một trong những giải pháp quan trọng là cải tiến công tác quản lý theo hướng chuyển đổi số. Đây là một trong những cách tiết giảm chi phí nhằm vượt qua giai đoạn khó khăn này”, ông Đạo cho biết thêm.

Hợp tác xã (HTX) Rạch Gầm (phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp) là đơn vị vận tải đường thủy nội địa có quy mô hàng đầu cả nước. Xăng, dầu tăng giá tạo ra áp lực cho các thành viên HTX phải tự đổi mới hoạt động vận tải, giảm chi phí phát sinh.

Ông Trần Đỗ Liêm, Chủ tịch HĐQT HTX Rạch Gầm cho biết, giá nhiên liệu chiếm từ 22%-25% trong tổng chi phí của ngành vận tải đường thủy nội địa. 

Giá dầu tăng đã tác động trực tiếp ngay đến giá vận tải. Điều này khiến các hợp đồng vận tải bị phá vỡ. “Các đơn vị vận tải không phải mỗi chuyến đều phải ký hợp đồng. Mỗi hợp đồng vận tải có khi kéo dài 1 đến 2-3 tháng. 

Khi giá dầu tăng dẫn đến phá vỡ hợp đồng, phải thương lượng lại và cần thời gian. Việc dầu tăng giá dẫn đến các hợp đồng vận tải của đơn vị ách tắc lại, buộc phải đàm phán để tăng giá”, ông Trần Đỗ Liêm nói.

Cũng theo ông Trần Đỗ Liêm, đối với ngành Vận tải đường thủy, một trong những giải pháp để thích ứng trước giá dầu tăng cao là cho tàu chạy thuận theo dòng nước để tiết kiệm nhiên liệu.

Để giảm mức tiêu thụ dầu phải tận dụng dòng chảy của sông khi thủy triều lên xuống. Ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có chế độ bán nhật triều. 

Do đó, để chia sẻ với khách hàng, giảm giá cước vận chuyển một chút, đơn vị phải tận dụng hết dòng chảy của sông dưới tác động của thủy triều. 

Chúng tôi phải tính toán chạy xuôi theo dòng nước, tăng tốc độ trong thời điểm nước xuôi nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Để phát huy tốt lợi thế này, phải cần có sự phối hợp tốt của cơ quan quản lý nhà nước. 

Ví dụ như tại các cảng giao nhận hàng, các cơ quan chức năng như Cảng vụ cần cấp giấy phép xuất bến sớm, kể cả trong và ngoài giờ hành chính để tàu di chuyển xuôi theo nước, tận dụng được dòng chảy. 

Nếu làm được điều này sẽ giúp các phương tiện vận tải thủy nội địa tận dụng được dòng chảy nhằm rút ngắn thời gian và tiết kiệm nhiên liệu”, ông Trần Đỗ Liêm chia sẻ thêm.

Dù còn nhiều thách thức, cộng đồng DN Đồng Tháp vẫn đang nỗ lực duy trì nhịp sản xuất, giữ ổn định việc làm cho người lao động. Những giải pháp linh hoạt, dù nhỏ, đang góp phần giúp DN “giữ nhịp” trong giai đoạn khó khăn.

A. THƯ - N. KHÁNH
(còn tiếp)