Bạo lực gia đình (BLGĐ) hay bạo hành gia đình là hành vi bạo lực với các thành viên trong gia đình như: Vợ chồng, anh em, cha mẹ và con cái… trong gia đình. Nạn nhân của BLGĐ thường là người già, phụ nữ và trẻ em. Không ít người cho rằng, đánh đập gây thương tích mới gọi là bạo lực. Theo Chương I, Điều 2 của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình thì có đến 9 hành vi BLGĐ như: Lăng mạ hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm…
 |
| Ảnh chỉ có tính chất minh họa cho bài viết. |
NGHÌN LẺ MỘT CHUYỆN BẠO HÀNH
Chị Nguyễn Thị M.C. sinh năm 1966, ngụ huyện Chợ Gạo chia sẻ trong giọt nước mắt đầm đìa: “Thương con nên phải nấn ná chịu đòn. Mùa nắng, ổng đi nhậu về là hai mẹ con trốn ra vườn trải chiếu, trùm mền ngủ, muỗi cắn quá chừng; mùa mưa chạy không kịp thì bị ổng đánh, có khi đánh phun máu đầu. Tôi làm chuồng nuôi heo bị ổng nhậu vô phá sập hết. Thằng nhỏ mới 8 tuổi, nửa đêm bắt đi mua rượu thiếu. Mua thiếu hoài ai mà bán. Mua chịu không được, thằng nhỏ núp ngoài bờ chuối khóc, không dám vô nhà…
Công an ấp mời làm việc, ổng hứa hẹn nhưng về nhà thì cũng y như cũ. Thằng Ph. lớn lên, ổng không dám đánh tôi nữa, nhưng khi nó đi làm xa là ổng kiếm chuyện chửi bới, đánh đập tôi. Tôi xây một căn phòng riêng để tự bảo vệ mình. Nhiều lần tôi muốn bỏ đi nhưng thương con nên không nỡ, đành cam chịu!...”. Chị nói mà nước mắt chảy tràn, nghẹn ngào thốt ra những câu không rõ lời.
Nói về hoàn cảnh mẹ con chị Nguyễn Thị M.C., bà N.T.T., Phó Trưởng ấp cho biết: “Hoàn cảnh chị C. ai mà không biết. Hồi tôi còn bán tiệm, thằng Ph. nửa đêm đến tôi mua rượu thiếu hoài, tôi đâu dám bán. Không phải sợ không trả tiền, mà sợ chú uống nhiều rồi đánh đập mẹ con thím. Vài ngày là nghe hướng nhà thím tiếng la lối om sòm, bị công an mời làm việc hoài…”.
Còn chị Nguyễn H.L. quê xứ Gò, lọt vào mắt anh Hà V.M. (Chợ Gạo) trong một lần anh đi ngang qua nhà chị. Anh nhờ người dạm hỏi và họ sống hạnh phúc được 2 năm. Sau đó là những cơn ghen tuông bóng gió của chị. Anh thì sinh tật nhậu nhẹt, đánh đập vợ. Chị ôm con về nhà cha mẹ đẻ. Là chị cả trong nhà, ba má sợ các em gái sẽ không suôn sẻ trong chuyện nợ duyên như chị nên không cho con về nhà.
Sinh thêm đứa con thứ 2, chị gầy gò vì những đêm thức trắng bị chồng say xỉn về ép phải phục vụ chuyện gối chăn… “Tức nước vỡ bờ”, đang đêm chị tay dắt, tay bồng con tìm “xe ôm” về gõ cửa nhà ba má ruột. Không thể từ chối 2 đứa cháu, ông bà dành cho cái nền và cất cho căn nhà lá, rồi dành gạo, muối cho cháu, con sống qua ngày.
Anh M. lại mò về, năn nỉ, lạy lục cha mẹ. M. không nghề nghiệp, thêm thói trăng hoa, bảo vợ sinh con trai sẽ ở nhà lo cho con, cho vợ (hai cháu là con gái). Khi vợ đòi ly hôn thì lấy dao hăm dọa cùng chết. Đến khi chị sinh đứa thứ 4 là con trai mà anh M. vẫn chứng nào tật nấy. Chị H.L. đầu tắt mặt tối nuôi con. Các con gái mới lên 14 - 15 tuổi đã phải đi làm phụ mẹ. Con trai út là Hà M. Q. đang chờ kết quả thi đại học. Hỏi về cha, cháu M.Q. lạnh lùng: “Ổng đi luôn cho mẹ khỏe. Từ ngày cháu biết cha đối xử tệ với mẹ, cháu không còn thương ổng!”.
Ở những gia đình vợ chồng đều là trí thức rất khó phát hiện BLGĐ. Họ lạnh lùng, hễ vắng con cái thì chì chiết nhau… và không thiếu những trường hợp vợ bạo lực chồng. Anh Ng.V.H. (SN 1965, ngụ TP. Mỹ Tho) thường bị vợ nổi “máu Hoạn Thư”.
Trong một lần tình cờ “chén tạc, chén thù” anh tâm sự: “… Mình nghĩ vợ chồng suốt đời gắn bó, làm lương bao nhiêu đưa hết cho vợ, chỉ lấy những khoản bồi dưỡng để cà phê, thuốc lá, đôi lúc “lai rai” vui vẻ với anh em. Đùng một cái, nghe lời ai đó, vợ hay nổi ghen. Hết giờ hành chính là vợ điện thoại kêu về nhà, không thì rình rập. Chồng về nhà thì chì chiết, bóng gió. Ai điện thoại tới là vợ lóng tai nghe, thậm chí lén lấy điện thoại kiểm tra…
Có hôm buồn quá tôi đi nhậu đến 10 giờ đêm mới về, bị vợ đóng cửa không cho vô nhà, phải thuê nhà trọ nghỉ qua đêm. Bây giờ thì thường xuyên bất hòa, tiền ai nấy xài. Tiền, của chung thì vợ giữ. Con đi học thì vợ bắt chồng lo. Anh sinh ra nhậu nhiều, có lần say quá về nhà bị chị gom đồ đốt trước mặt anh. Nhiều lần anh đang ngủ, chị dựng dậy kêu ký vào đơn ly hôn. Anh không đồng ý vì con còn nhỏ…
Đau lòng hơn là chuyện con ngược đãi mẹ. Đó là hoàn cảnh đáng thương của dì Nguyễn T.X., 57 tuổi, ngụ huyện Cai Lậy. Bị chồng bỏ theo người đàn bà khác, dì ở vậy nuôi 3 con nhỏ, trong đó có Lê L.Th. (con trai), năm nay 31 tuổi. Vì gia cảnh khó khăn nên Th. chỉ học đến lớp 5. Lúc nhỏ Th. hiền lành, nhưng từ năm 20 tuổi trở đi bắt đầu trở chứng, theo bạn bè ăn nhậu bê tha, lười lao động.
Suốt hơn 10 năm qua, mẹ Th. giống như sống trong “địa ngục trần gian”, phải làm lụng vất vả cung phụng cho Th. Đã ngoài 50 tuổi mà dì X. còn đi làm phụ hồ nặng nhọc, đêm về thắc thỏm khó ngủ vì không biết Th. nhậu về giờ nào. Về đến nhà thì Th. chửi bới, bắt mẹ đưa tiền; không đưa thì chửi, xách dao dọa mẹ.
Một tháng mà có hơn 20 đêm dì phải ngủ nhờ hàng xóm để tránh con nhậu say về quậy quạng. Dì X. đi vay tiền mua xe gắn máy cho con, vậy mà đã 6 lần Th. cầm và đã đem bán luôn. Chính quyền can thiệp, Th. hứa hẹn sửa chữa nhưng chứng nào tật nấy.
CẦN THAY ĐỔI CÁCH NHÌN ĐỂ TRÁNH NHỮNG HỆ LỤY
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng chống BLGĐ, trong những năm gần đây, tình hình BLGĐ trong tỉnh có chiều hướng phức tạp. Kết quả khảo sát của Hội LHPN tỉnh trên phạm vi 6 xã, trong số 300 người (2/3 nữ, 1/3 nam), ở nữ: Có 18% người cho biết không có xảy ra BLGĐ, 56,88% cho là có nhưng ở mức độ nhẹ và có 25,28% chị em trả lời là nghiêm trọng.
Đối với nam, có 12,9% người nói không có BLGĐ, 75,8% người nói có bạo lực nhẹ, còn 11,3% người cho là là nghiêm trọng. Kết quả trên cho thấy phụ nữ còn che giấu, không dám thừa nhận có BLGĐ; còn nam giới thì xem đó là chuyện thường tình. Có không ít người cho rằng: “…Vợ bị chồng tát hai, ba bạt tai hoặc chửi bới, gây gổ, đe dọa, thậm chí giận quá đuổi đi rồi rước về là chuyện thường tình… (!?)”.
Rất nhiều chị em biết mình là nạn nhân của BLGĐ nhưng vẫn nén lòng cam chịu, vì nói ra sợ thiên hạ cho rằng “vạch lưng chỉ thẹo” hoặc sợ cơ quan chức năng xử lý không kiên quyết sẽ bị “bạo hành” nặng nề hơn; còn nếu chồng bị xử lý phạt hành chính thì vợ móc hầu bao đóng phạt…
Theo nhận định của ngành Công an, BLGĐ thường có 3 loại: Bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần và bạo lực tình dục. BLGĐ để lại những hậu quả về thể chất và sang chấn về tinh thần rất lớn, nặng nề. Từ năm 2005 - 2007, tỉnh ta đã xảy ra 26 vụ có tính chất BLGĐ làm chết 8 người, bị thương 15 người, trong đó: Cha giết con 2 vụ; chồng giết vợ 3 vụ; anh giết em 3 vụ; chồng cố ý gây thương tích vợ 17 vụ; con chửi mắng, hủy hoại tài sản cha mẹ 1 vụ.
Đó là những vụ mang tính chất nghiêm trọng. Còn rất nhiều vụ BLGĐ nghiêm trọng mà gia đình giấu giếm, không báo hoặc bị thương tích nhẹ, bị đập phá nhà cửa, đồ đạc, công an ấp hòa giải là xong.
Chị Nguyễn Thị Tiến, Ban Chủ nhiệm ấp Hòa Lạc Trung, xã Hòa Định, huyện Chợ Gạo cho biết: “Theo Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành, khi thương tích của nạn nhân trên 10% và nạn nhân phải có đơn tố cáo mới quy tội BLGĐ. Chúng tôi là những người cận kề với dân, có những vụ việc mình biết nhưng đành “bó tay” bởi không có đơn thưa kiện; có cơ hội thì khuyên lơn, hòa giải để mong gia đình họ êm ấm, chòm xóm yên vui…”.
Nói về vấn đề BLGĐ ở Tiền Giang trong 5 năm qua, chị Phan Kim Định, Phó phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và Gia đình Sở VH-TT&DL tỉnh cho biết: “Chính phủ đã ban hành Nghị định 110 vào năm 2009 về quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực phòng, chống BLGĐ. Qua khảo sát cho thấy, nạn bạo hành thường xuất phát từ những nguyên nhân như say rượu bia; điều kiện kinh tế gia đình khó khăn; gia đình đông con; cờ bạc, ngoại tình hoặc lười lao động, trình độ học vấn thấp…
Từ khi chuyển chức năng quản lý Nhà nước về công tác gia đình, Sở VH-TT&DL đã tổ chức nhiều cuộc tập huấn cho cán bộ VHTT, cán bộ Ban Chỉ đạo nhằm nâng cao sự hiểu biết về lĩnh vực gia đình cũng như kế hoạch phòng, chống BLGĐ để làm nòng cốt vận động nhân dân thực hiện, nhưng hiệu quả chưa cao, rất cần sự chung tay của toàn xã hội ngăn chặn và thay đổi cách nhìn.
ÁI QUỲNH
