Theo dự kiến, hôm nay 4-8, lãnh đạo 22 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) tổ chức họp khẩn nhằm tăng cường bảo vệ biên giới ngoài của khối, thúc đẩy hồi hương người di cư và triệt phá các đường dây buôn người.
Sức ép nhiều phía
Sau khi khoảng 50.000-60.000 người từ Morocco tràn vào Ceuta bằng đường bộ và đường biển trong hai ngày 31-7 và 1-8, Đài phát thanh Cadena SER của Tây Ban Nha thông tin, tính đến ngày 3-8, đã có 90 người thiệt mạng do đuối nước hoặc bị giẫm đạp, hơn 1.000 người phải điều trị y tế, trong khi lực lượng cứu hộ vẫn tiếp tục tìm kiếm những người mất tích. Phần lớn người vượt biên đã quay trở lại Morocco, song quy mô và tốc độ của dòng người khiến Tây Ban Nha phải tăng cường cảnh sát, vệ binh dân sự, quân đội, đồng thời lắp đặt 500m rào chắn nổi để kiểm soát biên giới.
Ceuta chỉ rộng khoảng 19km2, với hơn 84.000 dân, nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Cùng với Melilla, đây là hai vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển Bắc Phi, đồng thời là cửa ngõ trên bộ duy nhất nối EU với châu Phi. Vì vậy, mỗi đợt vượt biên tại Ceuta đều nhanh chóng trở thành vấn đề chung của toàn khối. Đối với Tây Ban Nha, bảo vệ Ceuta cũng là bảo vệ chủ quyền.
Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sánchez cho rằng các đường dây đưa người trái phép và thông tin sai lệch trên mạng xã hội đã lợi dụng một phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha để kích động vượt biên. Vụ việc lập tức gây tranh cãi trong nước. Phe đối lập và cực hữu chỉ trích chính phủ phản ứng chậm, trong khi nhiều nước EU kêu gọi siết chặt bảo vệ biên giới ngoài của khối. Italy thậm chí tạm thời khôi phục kiểm soát đối với hành khách từ Tây Ban Nha đến bằng đường hàng không và đường biển, cho thấy tác động của vụ Ceuta đã vượt ra ngoài bán đảo Iberia.
Hệ lụy dài lâu
Nếu sức ép chính trị xuất hiện tức thời, hệ lụy xã hội và kinh tế mới là thách thức lâu dài. Chỉ trong thời gian ngắn, số người tràn vào Ceuta tương đương khoảng 70% dân số thành phố, khiến hệ thống y tế, cứu hộ, lưu trú và bảo đảm an ninh rơi vào tình trạng quá tải. Hình ảnh một số thi thể dạt vào bờ, hàng ngàn người chen chúc tại khu vực biên giới và lực lượng cứu hộ hoạt động liên tục cũng làm nóng trở lại tranh luận về trách nhiệm nhân đạo của châu Âu trước làn sóng di cư.
Ở góc độ kinh tế, Ceuta còn phơi bày nghịch lý mà châu Âu đang đối mặt. Một mặt, EU già hóa nhanh và thiếu hụt lao động, buộc nhiều quốc gia phải mở rộng tiếp nhận lao động nước ngoài. Mặt khác, khối phải dành nguồn lực ngày càng lớn để bảo vệ biên giới, cứu hộ trên biển, xử lý hồ sơ xin tị nạn và hồi hương người nhập cư trái phép. Khi chênh lệch phát triển, xung đột, biến đổi khí hậu và hoạt động của các đường dây đưa người chưa được giải quyết tận gốc, những đợt di cư quy mô lớn vẫn có thể tái diễn.
Theo giới quan sát, Ceuta không đơn thuần là một cuộc khủng hoảng biên giới, mà còn đặt EU trước ba sức ép: bảo vệ chủ quyền và sự đoàn kết nội khối; duy trì các giá trị nhân đạo; đồng thời bảo đảm ổn định kinh tế trong bối cảnh dân số già hóa. Chừng nào châu Âu chưa dung hòa được các mục tiêu này, những “khủng hoảng Ceuta” vẫn có thể tiếp tục xuất hiện.
Theo sggp.org.vn
https://www.sggp.org.vn/bien-gioi-chau-au-truoc-thach-thuc-moi-post865356.html
