Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân: Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng của Đồng Tháp

(ĐTO) Sáng 2-11, đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cùng Đoàn công tác có buổi làm việc với tỉnh Đồng Tháp về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026 - 2030.

Tiếp và làm việc với Đoàn có các đồng chí: Ngô Chí Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Nguyễn Thanh Nhàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.

Thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và các chương trình, kế hoạch liên quan, toàn tỉnh được giao 274 nhiệm vụ; trong đó, hoàn thành 173 nhiệm vụ, đạt 63,14%; 2 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn, 99 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên; không có nhiệm vụ quá hạn.

Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh tổ chức tuyển chọn 24 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh; kiểm tra, đánh giá 18 nhiệm vụ cấp tỉnh và 2 nhiệm vụ cấp cơ sở; nghiệm thu 8 nhiệm vụ cấp tỉnh và 7 nhiệm vụ cấp cơ sở. Đồng thời, chuyển giao kết quả nghiên cứu của 28 nhiệm vụ đã nghiệm thu vào thực tiễn. 

Một số kết quả được doanh nghiệp tiếp nhận, ứng dụng trong sản xuất, góp phần chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Toàn tỉnh hiện có 30 doanh nghiệp KH&CN, 20 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; đã góp ý về công nghệ đối với 83 dự án đầu tư. 

Trong chuyển đổi số, hạ tầng và nền tảng dùng chung tiếp tục được duy trì, hoàn thiện. Toàn tỉnh có 1.905 thủ tục hành chính được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu quốc gia; trong đó, 1.530 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chiếm 80,3%. 

Tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,13%; cấp kết quả điện tử đạt 99,19%; tái sử dụng dữ liệu đạt 98,16%. 

Riêng lĩnh vực KH&CN, từ ngày 1-1 đến ngày 15-10, tỉnh giải quyết trực tuyến 841/841 hồ sơ, 100% được cấp kết quả điện tử.

Tại buổi làm việc, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh kiến nghị với Bộ KH&CN về điều chỉnh điều kiện đối với người đứng đầu tổ chức KH&CN theo Nghị định 262 của Chính phủ; đề xuất thí điểm hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm tra phát thải khí nhà kính (MRV) trong nông nghiệp và phát triển tín chỉ carbon; trao đổi về cơ chế huy động doanh nghiệp công nghệ số tham gia chuyển đổi số địa phương; phát triển AI tự chủ và bảo vệ dữ liệu…

Phát biểu tại cuộc làm việc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân ghi nhận, đánh giá cao những kết quả tỉnh Đồng Tháp đạt được trong triển khai Nghị quyết 57, nhất là việc thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với cải cách thủ tục hành chính và xây dựng trung tâm dữ liệu. Đây là những bước đi tích cực, thể hiện sự chủ động của tỉnh trong thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, tỉnh cần tiếp tục khắc phục những hạn chế, trong đó có vấn đề giải ngân và tiến độ thực hiện các nhiệm vụ. Bộ KH&CN sẵn sàng đồng hành, giao các đơn vị chuyên môn phối hợp, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương. Việc giải ngân phải bảo đảm đúng tiến độ, đúng quy định và hiệu quả, không chạy theo thành tích.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, việc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ KH&CN và tỉnh Đồng Tháp chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là phải hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên, xác định rõ nhiệm vụ, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra; duy trì trao đổi thông tin, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Các nội dung hợp tác cần được cụ thể hóa thành những công việc có thể kiểm tra, đánh giá và đo lường hiệu quả.

Đối với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Đồng Tháp cần xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nền kinh tế. 

Với lợi thế là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, tỉnh cần đưa khoa học, công nghệ vào toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp, từ chọn tạo giống, thức ăn, quy trình nuôi trồng, phòng bệnh, chế biến đến phát triển sản phẩm và thị trường tiêu thụ.

Bộ trưởng cho rằng, doanh nghiệp phải là trung tâm trong hoạt động đổi mới sáng tạo, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp để xác định nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ. Các bài toán đặt ra phải giải quyết được khó khăn cụ thể, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí, làm chủ quy trình sản xuất và gia tăng giá trị sản phẩm. Đây cũng là con đường để khoa học, công nghệ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế của địa phương.

Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn, xem đây là nguồn lực quan trọng về nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Tỉnh Đồng Tháp cần có cơ chế kết nối chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu; khuyến khích doanh nghiệp đặt hàng, phối hợp triển khai và tiếp nhận kết quả nghiên cứu. 

Các chương trình, đề tài khoa học cần gắn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh, tránh cách làm chỉ xuất phát từ đề xuất của nhà khoa học mà thiếu sự tham gia của doanh nghiệp.

Đối với các ngành hàng có thế mạnh như: Cá tra và sản phẩm yến, Bộ trưởng đề nghị tỉnh nghiên cứu xây dựng những bài toán khoa học, công nghệ mang tính liên ngành, có sự phối hợp giữa các địa phương, doanh nghiệp và cơ quan chuyên môn. Đặc biệt, cần kế thừa những kết quả nghiên cứu đã có, tập trung nguồn lực để hoàn thiện công nghệ, sớm tạo ra sản phẩm có giá trị thực tiễn, thay vì bắt đầu lại từ đầu hoặc triển khai dàn trải.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Bộ KH&CN tiếp tục nghiên cứu các kiến nghị của tỉnh, quan tâm những vấn đề đặc thù của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời, phối hợp với địa phương và doanh nghiệp để tìm giải pháp phù hợp. 

Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ trao đổi, đề xuất sang hành động cụ thể, có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên, lựa chọn đúng trọng tâm, ưu tiên nguồn lực và kiên trì theo đuổi đến khi tạo ra kết quả thực chất.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thanh Nhàn thay mặt lãnh đạo UBND tỉnh, tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ KH&CN cùng các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc. Những ý kiến chỉ đạo này là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện giải pháp, tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Chương trình phối hợp giữa Bộ KH&CN với UBND tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình phải được đo lường bằng những kết quả cụ thể trong thực tiễn.

Ngay sau buổi làm việc, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo Sở KH&CN chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan cụ thể hóa chương trình phối hợp thành kế hoạch thực hiện, xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chịu trách nhiệm, sản phẩm, tiến độ và nguồn lực. Những vấn đề thuộc thẩm quyền của tỉnh phải chủ động giải quyết; đối với những nội dung cần sự hỗ trợ của Bộ KH&CN, tỉnh sẽ xác định rõ vướng mắc, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và đề xuất phương án xử lý cụ thể.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nhàn nhấn mạnh, tỉnh sẽ tập trung nguồn lực vào những nhiệm vụ có khả năng tạo kết quả sớm, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế, trọng tâm là ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong quản trị, điều hành; chuyển giao công nghệ, nâng cao giá trị các ngành hàng chủ lực; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong doanh nghiệp; phát triển sản phẩm và dịch vụ số. Trong đó, ưu tiên các nhiệm vụ có sự tham gia của doanh nghiệp, có khả năng thương mại và tạo kết quả bước đầu ngay từ năm 2027.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nhàn cho biết, qua thực tiễn triển khai tại địa phương, một số dự án khoa học, công nghệ và chuyển đổi số còn gặp khó khăn về trình tự, thủ tục đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện. Vì vậy, tỉnh đề nghị Bộ KH&CN nghiên cứu, tham mưu Chính phủ cơ chế phù hợp để rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai đối với những dự án đáp ứng đủ điều kiện, có tính cấp thiết và khả năng tạo hiệu quả rõ rệt.

Tỉnh Đồng Tháp mong muốn Bộ KH&CN nghiên cứu, đề xuất cơ chế xác định cụ thể các công trình, dự án hoặc nhiệm vụ đủ điều kiện áp dụng quy trình, thủ tục rút gọn theo quy định, qua đó đẩy nhanh tiến độ triển khai, sớm đưa các sản phẩm khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào thực tiễn trong giai đoạn 2027 - 2028. 

Đối với lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh như: Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, việc rút ngắn thời gian triển khai có ý nghĩa quan trọng, giúp sản phẩm đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tiễn, tránh nguy cơ lạc hậu khi đưa vào sử dụng.

Dịp này, Bộ KH&CN và UBND tỉnh Đồng Tháp ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030.

HÀ NAM