Cẩn trọng với thuốc đông y gia truyền giả

Thời gian gần đây, nhiều vụ việc sản xuất, kinh doanh thuốc đông y giả liên tục bị cơ quan chức năng phát hiện và thu giữ. Sản phẩm được quảng cáo là thuốc đông y gia truyền có tác dụng chữa bách bệnh, kể cả ung thư, nhưng bên trong lại chứa chất cấm. Một bộ phận người dân khi mua thuốc đã chủ quan, không tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, xuất xứ khiến rơi vào cảnh tiền mất, tật mang.

Gần đây, thị trường thuốc đông y đang được các đối tượng xấu hướng đến, làm giả nhiều hơn. Lợi dụng tâm lý một số người dân tin tưởng vào thuốc đông y ít tác dụng phụ, các đối tượng đã thu mua nguyên liệu trôi nổi về để chế biến, sản xuất thuốc giả, sản xuất không phép, không bảo đảm quy trình, rồi gắn mác thuốc đông y gia truyền, thuốc bổ đông y, quảng cáo thổi phồng công dụng để bán ra thị trường, lừa dối người tiêu dùng.

Cách đây không lâu, khi đang đi thăm khám bệnh tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, bà H.T.T.H. (phường Hồng Hà, Hà Nội) được một người lạ đến làm quen, tự giới thiệu là lương y và tư vấn cho bà mua, sử dụng một loại thuốc đông y gia truyền có tác dụng tiêu u, bổ huyết.

Tin tưởng, bà H. đã bỏ ra 3 triệu đồng để mua sản phẩm về dùng. Tuy nhiên, sau đó bà mang gói thuốc vừa mua được nhờ các nhân viên y tế của bệnh viện tư vấn thì mới biết, đó là thuốc đông y giả, cũng không phải dược liệu quý hiếm như lời đối tượng rao bán.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, không có một bác sĩ hay lương y nào lại đi tư vấn rồi bán thuốc cho bệnh nhân, nhất là chưa qua quá trình thăm, khám bệnh theo đúng quy trình. Vì điều này là trái với quy định của Bộ Y tế.

Thời gian qua, Bệnh viện Nội tiết Trung ương đã tiếp nhận không ít bệnh nhân dù đang điều trị tại bệnh viện, nhưng lại tự ý bỏ dở liệu trình điều trị, chuyển qua dùng các loại thuốc nam, thuốc bắc, thuốc đông y không rõ nguồn gốc, chỉ đến khi bệnh trở nặng, quay lại bệnh viện thăm khám thì đã muộn.

Thời gian gần đây, hàng loạt vụ việc sản xuất, kinh doanh thuốc đông y giả liên tục bị cơ quan chức năng phát hiện và thu giữ. Giữa tháng 4-2026, cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh triệt phá đường dây, sản xuất, kinh doanh thuốc đông y giả, thu giữ hơn 4.000 hộp thuốc thành phẩm và gần 800 viên nén, viên nang.

Đáng chú ý, các đối tượng còn pha trộn thuốc giảm đau vào trong thuốc giả nhằm đánh lừa người tiêu dùng về công dụng. Khi sử dụng, tác dụng của thuốc giảm đau sẽ khiến bệnh nhân lầm tưởng thuốc giả có hiệu quả thật.

Trước đó, cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án sản xuất, tiêu thụ 1.000 lọ thuốc đông y gia truyền giả. Đáng nói là trong 1.000 lọ thuốc này có chứa hoạt chất đã được Bộ Y tế cấm lưu hành vì gây hại cho sức khỏe người dùng.

Ngoài thuốc đông y bị làm giả thì các loại thực phẩm chức năng đông y (thường được gọi là “thuốc bổ đông y”) cũng bị làm giả. Đó là các loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe được sản xuất theo nguyên lý y học cổ truyền, có thành phần chủ yếu từ thảo dược.

Khi quảng cáo rao bán, những sản phẩm này cũng được thổi phồng công dụng như giúp bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ trị bách bệnh... Nhiều người dân đều nghe theo lời mách bảo truyền miệng hoặc tin vào lời quảng cáo trên mạng mà tìm mua về sử dụng.

Theo Lương y, dược sĩ Hà Văn Hùng, Chủ tịch Hội Đông y Thành phố Hồ Chí Minh, một bài thuốc đông y gia truyền nếu muốn được cấp giấy phép chứng nhận phải trải qua quá trình kiểm tra hồ sơ chứng minh rất chặt chẽ. Bao gồm bản thuyết trình về bài thuốc, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc thừa kế hợp pháp, kết quả thử độc tính…

Hội đồng chuyên môn phải thẩm định kỹ lưỡng mới quyết định cấp phép. Ngoài ra, khi có giấy chứng nhận bài thuốc, người sở hữu cần tiếp tục thực hiện các thủ tục để được Sở Y tế cấp chứng chỉ hành nghề và giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.

Tức là người được quyền khám, chữa bệnh, bán thuốc đông y cần phải trải qua quá trình học tập, được đào tạo chuyên môn về y học cổ truyền cùng quá trình xác minh bài thuốc rất nghiêm ngặt.

Y học cổ truyền của nước ta đã đạt nhiều thành tựu trong y học và ngày càng được thế giới công nhận với hơn 5.000 loại cây thuốc, dược liệu quý. Hiện, cả nước có khoảng 11.000 phòng khám và trung tâm đông y.

Trong đó, nhiều lương y sở hữu những bài thuốc gia truyền mang lại hiệu quả cao trong điều trị bệnh. Tuy nhiên, khoảng 5 năm gần đây, số lượng bài thuốc gia truyền xin cấp phép gần như chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Thay vào đó, cứ cách một thời gian là cơ quan chức năng lại phát hiện những cơ sở khám, chữa bệnh hay bán thuốc đông y giả mạo, chưa được cấp phép.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược (Luật số 44/2024/QH15), được Quốc hội thông qua ngày 21-11-2024 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2025, đặt ra những quy định pháp lý rất rõ ràng đối với hành vi sản xuất, kinh doanh thuốc giả và nguyên liệu làm thuốc giả.

Bộ Y tế đề nghị người dân cần nêu cao tinh thần tố giác tội phạm khi phát hiện các hành vi gian lận thương mại, sản xuất hàng giả để cơ quan chức năng sớm có biện pháp xử lý, ngăn chặn. Khi có nhu cầu sử dụng thuốc đông y, người dân cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa về y học cổ truyền để được thăm khám bởi các bác sĩ có chuyên môn.

Thầy thuốc sẽ có những chỉ định điều trị, kê đơn theo đúng bệnh tình. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc nam, thuốc bắc, thuốc đông y gia truyền không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Theo nhandan.vn