Cảnh báo nguy cơ thiếu nước ngọt trên lưu vực sông Cửu Long
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên
(ĐTO) Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa công bố Kịch bản nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long mùa cạn năm 2026 - 2027; trong đó, nhận định nguồn nước toàn lưu vực có nguy cơ thiếu hụt, không bảo đảm đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.

Theo Bộ NN&MT, hiện tượng ENSO đang ở trạng thái El Nino và có khả năng tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 11-2026 đến tháng 1-2027, với xác suất lên đến 96%. Từ tháng 1 đến tháng 4-2027, El Nino tiếp tục duy trì nhưng có xu hướng suy yếu. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn có khả năng kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027 trước khi dần trở lại trạng thái trung tính.
Diễn biến thời tiết được dự báo tiếp tục bất lợi cho nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long.
Đáng chú ý, lượng mưa tại khu vực hạ lưu và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) được dự báo thiếu hụt đáng kể. Trong tháng 11 và 12-2026, lượng mưa phổ biến thấp hơn từ 20% - 40% so với trung bình nhiều năm; riêng tháng 1-2027, mức thiếu hụt có thể từ 30% - 60%. Từ tháng 3 đến tháng 5-2027, lượng mưa tiếp tục thiếu hụt từ 20% - 50%.
Trong bối cảnh dòng chảy và lượng mưa suy giảm, nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng trên các tuyến sông thuộc ĐBSCL. Theo kịch bản dự báo, ranh mặn 4 g/l trên sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây có khả năng xâm nhập sâu từ 90 - 125 km tính từ cửa sông, tương đương mùa khô 2019 - 2020.
Trên sông Cửa Tiểu, ranh mặn có thể lấn sâu từ 85 - 90 km, sông Cửa Đại từ 70 - 80 km, sông Hàm Luông từ 70 - 85 km, sông Cổ Chiên từ 55 - 65 km và sông Hậu từ 55 - 65 km. Mức độ xâm nhập mặn trên các tuyến sông được dự báo tương đương mùa khô 2019 - 2020, một số tuyến có mức độ thấp hơn.
Tuy nhiên, Bộ NN&MT lưu ý, trong một số thời điểm, xâm nhập mặn có khả năng tăng cao đột biến so với mùa cạn năm 2019 - 2020.
Đối với tỉnh Đồng Tháp, dự báo xâm nhập mặn bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng lấy nước của các công trình thủy lợi dọc sông Tiền, cách biển từ 30 - 40 km, ngay trong tháng 12-2026. Tình trạng này có thể kéo dài và tập trung trong cao điểm tháng 2 và tháng 3-2027.
Đáng lưu ý, ranh mặn lớn nhất trên sông Tiền có nguy cơ vượt qua các công trình kiểm soát mặn, tiến sâu đến khu vực các xã Ngũ Hiệp, Hiệp Đức. Trong khi đó, khu vực cuối nguồn hệ thống thủy lợi Ngọt hóa Gò Công và cù lao Tân Phú Đông được dự báo ít có cơ hội lấy được nước ngọt trong giai đoạn tháng 2 và tháng 3-2027.
Trên cơ sở hiện trạng, xu thế diễn biến nguồn nước, khí tượng, thủy văn và nhu cầu khai thác, sử dụng nước, Bộ NN&MT nhận định nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long mùa cạn năm 2026 - 2027 có nguy cơ thiếu hụt, không bảo đảm đủ cấp cho sinh hoạt và hoạt động sản xuất trong suốt mùa cạn. Do đó, nguồn nước trong kỳ công bố được xác định ở trạng thái thiếu nước.
Trước tình hình trên, Bộ NN&MT đề nghị các bộ, ngành, địa phương và tổ chức, cá nhân có liên quan nghiên cứu, triển khai các giải pháp ứng phó theo Báo cáo số 10411 ngày 12-9-2026 về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino và Văn bản số 11942 ngày 16-10-2026 của Bộ NN&MT về chủ động thực hiện các giải pháp ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước cấp cho sinh hoạt và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội…
T. ĐẠT


