Canh Tân Hội quán: 10 năm thay đổi tư duy sản xuất
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên
Có những mô hình được nhớ đến bởi quy mô, có những mô hình được ghi dấu bằng những con số, riêng Canh Tân Hội quán - hội quán đầu tiên của Đồng Tháp - lại được nhắc đến bởi một giá trị bền vững hơn: Thay đổi tư duy của người nông dân.
10 năm trước, từ những buổi gặp gỡ giản dị dưới mái hiên nhà ở vùng cù lao An Hòa (nay thuộc xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp), một hành trình đổi mới đã bắt đầu. Điều thay đổi không chỉ là cách trồng một vườn nhãn, mà còn là cách người nông dân nhìn về sản xuất, về thị trường và về chính mình...
Câu chuyện Canh Tân Hội quán bắt nguồn từ chuyến đi thực tế của đồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp.
Sau khi lắng nghe những trăn trở của người dân vùng cồn An Nhơn về tình trạng sản xuất manh mún, đầu ra bấp bênh, đồng chí nhận ra điều bà con cần không chỉ là vốn hay kỹ thuật, mà là một không gian để gặp gỡ, chia sẻ và cùng tìm lời giải cho bài toán phát triển nông nghiệp.
Tháng 7-2016, Canh Tân Hội quán chính thức ra đời, mở đầu cho mô hình hội quán nông dân của Đồng Tháp. Không điều lệ cứng nhắc, không ràng buộc về tổ chức, hội quán hoạt động trên tinh thần tự nguyện, cùng học hỏi, cùng chia sẻ và cùng phát triển.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ nhiệm Canh Tân Hội quán cho biết, những ngày đầu, các buổi sinh hoạt chỉ xoay quanh chuyện chăm sóc vườn nhãn, phòng trừ sâu bệnh hay xử lý ra hoa. Thế nhưng qua từng cuộc gặp gỡ với các nhà khoa học, doanh nghiệp và chuyên gia, người dân dần thay đổi cách nhìn về sản xuất.
“Qua hội quán bà con hiểu rằng muốn làm nông bền vững phải biết liên kết, biết thị trường cần gì chứ không chỉ trồng cho nhiều”, ông Bình chia sẻ.
Từ đó, nội dung sinh hoạt cũng mở rộng sang các vấn đề về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xuất khẩu, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số và kinh tế nông nghiệp, giúp người nông dân từng bước chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy làm kinh tế.
Khi tư duy thay đổi, cách làm cũng đổi thay. 10 năm qua, Canh Tân Hội quán trở thành “lớp học không bục giảng” của người nông dân.
Các thành viên thường xuyên được tiếp cận kỹ thuật sản xuất VietGAP, xử lý nhãn ra hoa rải vụ, tưới tiết kiệm, ứng dụng chế phẩm sinh học IMO, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp tuần hoàn.
Đến nay, hơn 113 ha nhãn của các thành viên hội quán đạt tiêu chuẩn VietGAP; nhiều mô hình sản xuất xanh, tưới tiết kiệm nước được triển khai hiệu quả, góp phần nâng năng suất nhãn từ khoảng 10-15 tấn/ha lên 25-30 tấn/ha.
Là một trong những thành viên gắn bó với hội quán từ những năm đầu, ông Nguyễn Nhất Linh cho biết, trước đây việc sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nên hiệu quả chưa cao.
Sau khi tham gia hội quán, được tiếp cận quy trình sản xuất an toàn và học hỏi kinh nghiệm từ các thành viên khác, ông mạnh dạn thay đổi cách làm. Nhờ đó, chi phí sản xuất giảm, chất lượng trái nhãn được nâng lên, đầu ra cũng ổn định hơn.
Điều quan trọng nhất mà hội quán mang lại không chỉ là kỹ thuật, mà còn là niềm tin để người nông dân mạnh dạn đổi mới.
Nếu đổi mới kỹ thuật giúp nâng cao năng suất thì thay đổi tư duy liên kết mới là bước ngoặt lớn nhất mà Canh Tân Hội quán mang lại.
Từ những buổi ngồi lại cùng nhau, các thành viên nhận ra rằng muốn bước vào những thị trường lớn thì không thể sản xuất riêng lẻ.
Cuối năm 2017, Hợp tác xã Nông sản an toàn An Hòa được thành lập trên nền tảng của Hội quán.
Đến nay, Hợp tác xã đã xây dựng 23 mã số vùng trồng với khoảng 550 ha nhãn đạt các tiêu chuẩn VietGAP, LocalGAP và từng bước hướng đến GlobalGAP. Trái nhãn Châu Thành đã có mặt tại nhiều thị trường như: Mỹ, Nhật Bản, Australia, New Zealand, châu Âu và Trung Quốc.
Theo ông Phạm Văn Nhựt Trí, thành viên hội quán, điều ý nghĩa nhất khi tham gia hội quán chính là tinh thần đoàn kết giữa các thành viên. Nếu trước đây mỗi hộ tự tìm thương lái nên đầu ra rất bấp bênh thì nay người dân yên tâm đầu tư sản xuất vì có Hợp tác xã và doanh nghiệp cùng đồng hành. Không chỉ liên kết tiêu thụ, các thành viên còn hỗ trợ nhau về kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm để cùng nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo nên sức mạnh chung của vùng nhãn.
Hiệu quả của sự liên kết được minh chứng trong giai đoạn dịch Covid-19, khi hội quán cùng hợp tác xã kết nối tiêu thụ hơn 400 tấn nhãn và hàng chục tấn nông sản khác, giúp nhiều hộ dân vượt qua giai đoạn khó khăn và duy trì sản xuất.
Sau 10 năm hoạt động, Canh Tân Hội quán không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, mà còn trở thành hạt nhân của nhiều phong trào xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tập thể và chuyển đổi số trong nông nghiệp.
Ông Huỳnh Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Hựu đánh giá, mô hình hội quán đã chứng minh hiệu quả trong việc tập hợp nông dân trên tinh thần dân chủ, đoàn kết và cùng phát triển.
Không chỉ tạo động lực nâng cao thu nhập cho người dân, hội quán còn góp phần xây dựng cộng đồng nông thôn ngày càng văn minh, gắn kết.
Theo ông Tùng, thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp hỗ trợ để nâng cao chất lượng hoạt động và nhân rộng những cách làm hiệu quả của Canh Tân Hội quán...
MỸ NHÂN - THANH DỰ
