Chủ động nhận diện, đấu tranh với tội phạm liên quan đến tài nguyên khoáng sản

(ĐTO) Chiều 4-4, tại Công an TP. Cần Thơ, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an - Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra chủ trì Hội nghị giao ban công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác, vận chuyển, tiêu thụ tài nguyên khoáng sản khu vực phía Nam.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo các Cục nghiệp vụ Bộ Công an; Giám đốc, Phó Giám đốc Công an và lãnh đạo các phòng nghiệp vụ của 8 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam.

Theo Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án, công trình trọng điểm tăng cao trong khi nguồn cung hạn chế là nguyên nhân chính khiến tình trạng khai thác, tiêu thụ khoáng sản trái phép tại khu vực phía Nam chưa được xử lý triệt để. 

Hiện 8 tỉnh, thành khu vực phía Nam đang triển khai 268 công trình, dự án trọng điểm với tổng nhu cầu trên 190 triệu m³ vật liệu san lấp, trong khi tổng công suất khai thác hàng năm của các mỏ chỉ đạt 84,3 triệu m³.

Hoạt động khai thác, vận chuyển cát trái phép vẫn diễn ra tại nhiều khu vực như: Cửa biển Cần Giờ, cửa Tiểu, sông Cổ Chiên, sông Tiền, sông Hàm Luông... 

Toàn vùng hiện còn 142 phương tiện gắn thiết bị bơm hút cát không có đăng kiểm và hàng trăm tàu nhỏ (tàu lá tre) hoạt động trái phép. Đáng lo ngại, các đối tượng khai thác thường câu kết với đối tượng hình sự để bảo kê, tranh giành địa bàn, cảnh giới lực lượng chức năng, gây mất an ninh, trật tự.

Trước vấn đề trên, Công an 8 tỉnh, thành khu vực phía Nam đã phát hiện 895 vụ, 1.137 đối tượng vi phạm; khởi tố 25 vụ, 45 bị can; xử phạt 525 vụ với tổng số tiền trên 15,8 tỷ đồng. 

Riêng 3 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng phát hiện 398 vụ, 521 đối tượng; khởi tố 6 vụ, 7 bị can; xử phạt 194 vụ với số tiền trên 3 tỷ đồng.

Năm 2026, tình trạng vi phạm pháp luật trong hoạt động khoáng sản tại khu vực phía Nam được dự báo tiếp tục gia tăng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thất thoát tài nguyên, trốn thuế và phức tạp về an ninh, trật tự.

Tại hội nghị, các đại biểu thẳng thắn trao đổi, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đề ra các giải pháp hiệu quả cho công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực khoáng sản.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long ghi nhận, biểu dương kết quả Công an các đơn vị, địa phương đạt được, đồng thời yêu cầu triển khai nghiêm túc, hiệu quả các kế hoạch, chỉ đạo của Bộ Công an về tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến toàn bộ chuỗi hoạt động khoáng sản từ thăm dò, cấp phép, khai thác đến vận chuyển, tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng và vật liệu san lấp.

Thứ trưởng yêu cầu Công an các địa phương chủ động nắm tình hình, nắm địa bàn, nắm thông tin trên không gian mạng; nâng cao hiệu quả công tác nghiệp vụ; tập trung phát hiện, đấu tranh tại các địa bàn trọng điểm, bắt giữ và xử lý các đối tượng cầm đầu, chủ mưu. 

Cùng với đó, cần quản lý chặt các mỏ được cấp phép, kiên quyết xử lý các đối tượng hình sự liên quan đến lĩnh vực khoáng sản, nhất là tội phạm núp bóng doanh nghiệp.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cũng nhấn mạnh, Công an các địa phương cần làm tốt công tác tham mưu cho Tỉnh ủy, Thành ủy, UBND tỉnh trong cấp phép và quản lý tài nguyên khoáng sản; đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ với các Cục nghiệp vụ Bộ Công an. Công tác đấu tranh phải kiên quyết, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, xử lý phải căn cơ, triệt để, tận gốc.

T. LÂM