Chủ động phòng, chống đột quỵ

Áp lực công việc cùng với lối sống thiếu khoa học, tình trạng thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và giao mùa thất thường đang trở thành yếu tố làm gia tăng nguy cơ đột quỵ.

CẢNH BÁO SỐ CA ĐỘT QUỴ VẪN Ở MỨC CAO

Theo thống kê của ngành Y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ mới, trong đó tỷ lệ tử vong lên đến 40% - 50%. 

Đáng chú ý, đột quỵ hiện không còn là bệnh riêng của người lớn tuổi khi tỷ lệ người trẻ dưới 45 tuổi mắc bệnh đang có xu hướng gia tăng, chiếm khoảng 30% số ca.

Ở tỉnh Đồng Tháp, ghi nhận ở Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Tiền Giang, theo Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thế Luân, Trưởng Khoa Nội thần kinh, BVĐK Tiền Giang, tính từ đầu năm đến nay, trung bình mỗi ngày, Khoa Nội Thần kinh của bệnh viện tiếp nhận khoảng 20 - 25 bệnh nhân mới, trong đó có ít nhất hơn 10 trường hợp là đột quỵ hoặc theo dõi đột quỵ. 

Dù số ca từ sau tết đến nay tương đương cùng kỳ năm trước, song theo bác sĩ, thực tế con số này vốn đã luôn ở mức cao so với ngày thường.

Trong các trường hợp nhập viện, đột quỵ nhồi máu não do tắc mạch máu chiếm đa số, khoảng 70% - 80%; còn lại là đột quỵ xuất huyết não do vỡ mạch máu. Đáng chú ý, khoảng 20% - 30% bệnh nhân nhập viện ở tình trạng nặng, cần điều trị tích cực.

Theo đánh giá của Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Quang Thành, Phó Giám đốc BVĐK Tiền Giang, thời tiết nắng nóng kéo dài và giai đoạn giao mùa là những thời điểm nguy cơ đột quỵ tăng cao do nhiệt độ thay đổi thất thường khiến cơ thể khó thích nghi. 

Nắng nóng không chỉ gây mất nước mà còn làm máu cô đặc, dễ hình thành cục máu đông dẫn đến nhồi máu não. Đồng thời, việc mất điện giải cũng có thể gây rối loạn nhịp tim, huyết áp dao động bất thường và làm tổn thương mạch máu não. 

Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Quang Thành cũng cảnh báo các thói quen làm tăng nguy cơ đột quỵ như: Một số người chỉ uống nước khi khát, tắm nước lạnh ngay khi đang nóng (gây co mạch đột ngột làm tăng huyết áp, co mạch não), uống bia rượu giải nhiệt (gây mất nước nhiều hơn, rối loạn huyết áp), ra khỏi nhà vào thời điểm nắng nóng gắt (từ 10 giờ đến 15 giờ) và lạm dụng sử dụng máy lạnh, nhiệt độ chênh lệch lớn bên trong và bên ngoài phòng (dễ bị sốc nhiệt), thức khuya, ngủ không đủ giấc, tự ý bỏ thuốc đang uống duy trì (đặc biệt thuốc huyết áp)… đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ sốc nhiệt và đột quỵ. 

Theo cảnh báo của bác sĩ, nhóm đối tượng dễ bị đột quỵ nhất là người cao tuổi, người có bệnh nền như: Tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, béo phì; người lao động ngoài trời hoặc thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ. 

Để phòng ngừa đột quỵ, người dân cần uống đủ từ 1,5 - 2,5 lít nước mỗi ngày, hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 15 giờ, duy trì chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ và ngủ đủ giấc. 

Bên cạnh các khuyến cáo y khoa, nhiều người cao tuổi hiện nay cũng chủ động tập luyện thể thao để nâng cao sức khỏe, ổn định huyết áp và phòng ngừa đột quỵ. 

Tại Câu lạc bộ Thể dục Dưỡng sinh Tiền Giang, mỗi sáng sớm đều có đông đảo người lớn tuổi tham gia tập dân vũ, dưỡng sinh  và các bài vận động nhẹ giúp lưu thông khí huyết, tăng cường sức khỏe tim mạch.

Ở tuổi 87, bà Nguyễn Thị Lan, phường Mỹ Tho, vẫn duy trì tập luyện đều đặn suốt hơn 30 năm qua. Mỗi ngày bà đều thức dậy từ sớm để tập luyện đến khoảng hơn 7 giờ sáng. 

Nhờ duy trì vận động thường xuyên, sức khỏe của bà vẫn rất ổn định, hầu như không phải dùng thuốc điều trị bệnh nghiêm trọng. Huyết áp luôn giữ ở mức an toàn.

Trong khi đó, ông Nguyễn Công Dũng, phường Đạo Thạnh cho biết dù đã 66 tuổi nhưng nhờ duy trì tập luyện dưỡng sinh nhiều năm nên sức khỏe vẫn dẻo dai, huyết áp ổn định. 

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý người lớn tuổi cần tập luyện điều độ, đặc biệt trong những ngày nắng nóng nên giảm cường độ vận động ngoài trời để tránh quá sức.

Theo bà Đinh Thị Thanh Nga, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thể dục Dưỡng sinh Tiền Giang, các bài tập dưỡng sinh không chỉ giúp cơ thể dẻo dai mà còn hỗ trợ ổn định huyết áp, lưu thông máu và hạn chế nguy cơ đột quỵ ở người lớn tuổi.

ĐỘT QUỴ TRONG GÓC NHÌN ĐÔNG Y

Theo Đông y, đột quỵ được gọi là chứng “trúng phong”, xuất phát từ tình trạng mất cân bằng âm dương, khí huyết rối loạn khiến phong, hỏa, đàm và huyết ứ gây tắc nghẽn kinh lạc hoặc ảnh hưởng lên não bộ. 

Các lương y cho rằng nắng nóng kéo dài khiến cơ thể hao tổn tân dịch, mất nước, làm máu cô đặc hơn và tăng nguy cơ hình thành huyết khối. Đồng thời, cơ thể phải liên tục điều hòa thân nhiệt khiến hệ tim mạch bị quá tải, nhất là ở người có bệnh nền. 

Đông y cũng lưu ý nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm như: Đau đầu kéo dài, chóng mặt, tê bì tay chân, méo miệng thoáng qua, nói khó, ngủ không ngon hoặc cơ thể thường xuyên mệt mỏi. 

Đây được xem là biểu hiện khí huyết lưu thông kém hoặc kinh lạc bị bế tắc. Bên cạnh việc nghỉ ngơi hợp lý và giữ tinh thần thoải mái, Đông y khuyến khích người dân sử dụng một số loại nước uống thanh nhiệt để hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ đột quỵ trong mùa nắng nóng.

Lương y Lê Vương Quốc Hùng, Phòng Khám Y học Cổ truyền Trấn Nam Thái Y Viện chia sẻ bài nước uống nấu từ cây vòi tím (30g), lá tre (50g), thêm 2 lát thơm (khóm) và đường phèn được nấu với khoảng 2,5 lít nước còn lại khoảng 2 lít để dùng trong ngày. 

Theo Đông y, loại nước này có tác dụng giải nhiệt, giảm say nắng, hỗ trợ lưu thông khí huyết và cải thiện tình trạng xơ vữa động mạch. 

Ngoài ra, bài nước từ rễ tranh 20g, cỏ mần trầu 20g, mã đề 20g, la hán quả 2 trái, sỏ lẻ bạn 20g kết hợp đường phèn cũng được sử dụng nhằm thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ ổn định huyết áp trong mùa nóng. 

Đông y cũng khuyến khích bổ sung vitamin C tự nhiên từ các loại trái cây tươi để tăng sức đề kháng và hỗ trợ thành mạch máu khỏe mạnh. 

Tuy nhiên, người dân không nên ăn quá nhiều các loại trái cây có tính nóng như mít, nhãn, sầu riêng, vải. 

Đồng thời, tránh uống nước dừa lạnh ngay sau khi đi nắng hoặc lao động nặng vì dễ gây mất cân bằng nhiệt trong cơ thể, dẫn đến choáng váng hoặc ảnh hưởng huyết áp. 

CAO THẮNG