Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp thảo luận nhiều nội dung về xây dựng luật pháp

(ĐTO) Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, tại buổi thảo luận Tổ vào sáng 23-10, các đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Tổ 10 gồm Đoàn ĐBQH 2 tỉnh Đồng Tháp và Nghệ An tiếp tục thảo luận Dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi); Dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

GÓP Ý DỰ ÁN LUẬT TRƯNG MUA, TRƯNG DỤNG TÀI SẢN (SỬA ĐỔI)

Góp ý Dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đại biểu Huỳnh Văn Ngon, ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, cho rằng, dự thảo Luật lần này có nhiều điểm mới, từ việc bổ sung, tái cấu trúc các quy định về điều kiện, trường hợp trưng mua, trưng dụng; mở rộng thẩm quyền và đối tượng áp dụng cho đến việc hoàn thiện cơ chế xác định giá thanh toán, bồi thường thiệt hại và tăng cường tính công khai, minh bạch, giám sát trong tổ chức thực hiện. 

Riêng đối với lĩnh vực quốc phòng, Dự án Luật đã bảo đảm quy định khá chi tiết các yêu cầu đặc thù, hoàn thiện các trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản nhằm tạo sự đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan. 

Tuy nhiên, để tiếp tục hoàn thiện Dự án Luật, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, bổ sung thẩm quyền của các cơ quan, đơn vị Quân đội theo hai hướng tiếp cận: 

Hướng thứ nhất: Quy định cụ thể trong luật thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản đến Chỉ huy các đơn vị cấp Trung đoàn và tương đương trở lên, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự cấp tỉnh, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã. 

Hướng thứ hai: Quy định nguyên tắc và giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phân cấp thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng.

Đại biểu đề nghị chọn hướng thứ hai là giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phân cấp thẩm quyền; bởi bảo đảm tính kịp thời, linh hoạt. “Khi đất nước chuyển vào tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng hoặc ứng phó thảm họa khẩn cấp, yêu cầu huy động nguồn lực đòi hỏi phải xử lý cực kỳ nhanh chóng, thích ứng với tình hình tác chiến và thực địa. 

Bên cạnh đó, bảo đảm tính tương thích với tổ chức và thẩm quyền quản lý tài sản Quân đội: Quy định này hoàn toàn phù hợp với cơ cấu tổ chức và quy định về phân cấp thẩm quyền quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công trong Quân đội nhân dân Việt Nam”- đại biểu Huỳnh Văn Ngon phân tích.

Về cơ chế xác định giá, thanh toán và bồi thường thiệt hại, đại biểu cho rằng, dù dự thảo đã có nhiều đổi mới nhưng cần tiếp tục hoàn thiện chặt chẽ các nội dung sau: Cần quy định rõ nguồn cơ sở dữ liệu, phương pháp định giá, căn cứ so sánh và trách nhiệm giải trình khi ban hành quyết định giá. Đối với những tài sản có giá trị lớn hoặc tính chất kỹ thuật phức tạp khó xác định giá, cần luật hóa cơ chế thuê tổ chức thẩm định giá độc lập để bảo đảm tính khách quan, minh bạch. 

Về bồi thường thiệt hại khi trưng dụng, đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ phương pháp tính toán hao mòn, căn cứ chứng minh các khoản thu nhập thực tế bị mất/bị giảm sút và hồ sơ chứng từ chứng minh chi phí phát sinh. 

Đồng thời, phải có chế tài bảo đảm kinh phí bồi thường được chi trả đúng thời hạn, tránh để người dân và doanh nghiệp phải gánh chịu thiệt thòi không thỏa đáng. 

Ngoài ra, đại biểu cũng góp ý cụ thể đối với quy định về đối tượng trưng dụng và bảo đảm an toàn tài sản dữ liệu; công khai, giám sát và bảo vệ người thực thi nhiệm vụ.

GÓP Ý DỰ ÁN LUẬT VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT 

Thảo luận về Dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Nguyễn Thanh Cầm, ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, bày tỏ sự đồng tình với việc sửa đổi toàn diện Dự án Luật này nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng pháp luật trong tình hình mới. 

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị, phải đưa quy định “bảo đảm bình đẳng giới” thành một nguyên tắc cơ bản trong Dự án Luật này nhằm thực hiện mục tiêu bình đẳng giới.

Bên cạnh đó, cần quy định rõ vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về bình đẳng giới. Theo quy định hiện hành sau khi sửa đổi, Bộ Nội vụ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bình đẳng giới. 

Về cơ quan đầu mối thẩm tra và phản biện xã hội, đại biểu cho rằng cần phân định rõ vai trò của cơ quan đầu mối thẩm tra việc lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng luật (hiện nay Quốc hội đang giao cho Ủy ban Xã hội phụ trách). 

Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của cơ quan thực hiện nhiệm vụ phản biện xã hội về bình đẳng giới. Khoản 5 Điều 30 Luật Bình đẳng giới đã quy định rõ Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thực hiện phản biện xã hội đối với chính sách, pháp luật về bình đẳng giới.

Về quy trình thực hiện, đại biểu đề nghị cần quy định thật rõ ràng, chặt chẽ quy trình thẩm định, thẩm tra đối với việc bảo đảm vấn đề bình đẳng giới trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Góp ý cho Dự án Luật này, đại biểu Phạm Văn Hòa, ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, góp ý quy định về vị trí, vai trò nền tảng của các bộ luật (khoản 7 Điều 5). Tại khoản 7 Điều 5 dự thảo Luật quy định: Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tố tụng hành chính là luật có tính nền tảng của hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm các quy định chi tiết, cụ thể và các nguyên tắc cơ bản có giá trị chi phối, định hướng các văn bản còn lại trong hệ thống pháp luật. 

Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, nếu quy định cứng 5 đạo luật này chi phối toàn bộ hệ thống pháp luật (chỉ sau Hiến pháp) là chưa mang tính bao quát. Do đó, đề nghị Ban soạn thảo cần cân nhắc, rà soát lại thật kỹ. Nếu đã quy định thì phải rà soát cho chuẩn xác xem đạo luật nào thực sự mang tính khái quát, bao quát nhất và gắn liền với đời sống toàn dân; còn nếu không bao quát hết được thì không nên quy định cứng danh mục các luật mang tính “chi phối các luật khác” như vậy.

Về cơ chế phân quyền cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản quy định khác luật: Đối với các trường hợp cấp bách, tình trạng khẩn cấp, đại biểu cho rằng cần hết sức thận trọng. Hiện nay, Luật Tổ chức chính quyền địa phương cũng cho phép trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia, quốc phòng, an ninh, thiên tai, dịch bệnh thì Thủ tướng Chính phủ được ban hành các quyết định cá biệt, văn bản kịp thời xử lý. Luật về Tình trạng khẩn cấp do Bộ Quốc phòng đề xuất cũng quy định trong điều kiện cấp bách vì sức khỏe, tính mạng Nhân dân, vì quốc phòng khi được cấp có thẩm quyền cho phép thì Thủ tướng Chính phủ cũng có thẩm quyền quyết định. 

Tuy nhiên, trong dự thảo Luật này cần xác định thật rõ: Trường hợp khẩn cấp, cấp bách ở đây có giống như hai tình huống luật định nêu trên hay không? Để bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ, đại biểu đề nghị: Ủy ban Thường vụ Quốc hội hiện nay họp định kỳ mỗi tháng một lần, thậm chí họp đột xuất mỗi tháng hai đến ba lần khi có công việc phát sinh. Thay vì giao hẳn quyền cho Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ tự ban hành các văn bản có nội dung khác luật, thì nên giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định. Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cơ quan thường trực của Quốc hội, thực hiện nhiệm vụ thường xuyên, liên tục giữa hai kỳ họp, nên giao thẩm quyền này cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ bảo đảm chặt chẽ và phù hợp hơn.

Ngoài ra, các đại biểu cũng góp ý đối với tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật…

THU HOÀI - HỮU LÝ