Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp thảo luận về tình hình phát triển kinh tế - xã hội

(ĐTO) Chiều 30-10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Đồng Tháp đã tham gia thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công. Với những ý kiến tâm huyết, sát thực tiễn cơ sở, các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp đã đóng góp nhiều góc nhìn sâu sắc về bài toán phát triển doanh nghiệp, sinh kế người dân và hạ tầng giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Phát biểu góp ý về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Tạ Minh Tâm, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, đã có những chia sẻ rất chân tình về thực trạng phát triển doanh nghiệp tại ĐBSCL. Từ niềm tự hào về vùng đất sản xuất nông nghiệp trọng điểm, đại biểu đã đặt ra những trăn trở về việc làm sao để "vựa lúa, vựa trái cây" của cả nước có thêm nhiều lực lượng doanh nghiệp đủ mạnh để đồng hành cùng nhà nông.

Đại biểu Tạ Minh Tâm bày tỏ niềm tự hào lớn lao về vùng đất Chín Rồng - nơi đóng góp phần lớn lúa gạo, thủy sản và trái cây cho an ninh lương thực và xuất khẩu của quốc gia. Thế nhưng, đằng sau những mùa vàng bội thu ấy là một câu hỏi khiến nhiều người suy ngẫm: Vì sao một vùng sản xuất hàng hóa lớn của cả nước lại có mật độ doanh nghiệp thấp nhất? 

Theo số liệu nghiên cứu được đại biểu dẫn chứng, năm 2025, toàn vùng có khoảng 65.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tương đương 4,1 doanh nghiệp trên 1.000 dân, chỉ bằng khoảng 41% mức bình quân chung của cả nước. Đáng chú ý, nếu như năm 2000, ĐBSCL từng chiếm khoảng 22% tổng số doanh nghiệp cả nước, thì đến năm 2024 con số này chỉ còn khoảng 7%. 

Đại biểu chia sẻ một cách gần gũi: ĐBSCL có rất nhiều nông dân giỏi, nhiều hộ sản xuất năng động và những cơ sở kinh doanh giàu kinh nghiệm. Đó là nguồn vốn quý. Tuy nhiên, một người nông dân dù giỏi đến đâu cũng khó tự mình lo trọn vẹn từ khâu kiểm định, bảo quản đến phân phối quy mô lớn. Một cơ sở chế biến nhỏ cũng rất cần sự tiếp sức của công nghệ và bài toán thị trường. Vấn đề không phải miền Tây thiếu người biết làm ra của cải, mà là thiếu một mạng lưới đủ dày để biến của cải ấy thành năng suất và thu nhập bền vững. 

Bên cạnh đó, sức chống chịu của cộng đồng doanh nghiệp hiện hữu cũng đang đứng trước thử thách. Riêng năm 2025, toàn vùng có hơn 20.400 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng hơn 64% so với năm trước. Mỗi doanh nghiệp rời đi không chỉ là một con số, mà còn là việc làm và bao tâm huyết tích lũy nhiều năm của bà con. 

Từ câu chuyện doanh nghiệp, đại biểu Tạ Minh Tâm nhìn nhận sâu hơn về bài toán con người. Giai đoạn 2019 - 2023, năng suất lao động của ĐBSCL còn khiêm tốn so với cả nước; tỷ lệ lao động qua đào tạo năm 2025 mới đạt 16,5%. 

Những con số ấy phần nào lý giải vì sao nhiều bạn trẻ, kỹ sư và những người có khát vọng lập nghiệp phải rời quê hương tìm kiếm cơ hội ở phương xa. Dịch chuyển lao động là quy luật tự nhiên, nhưng khi quê nhà chưa tạo ra đủ việc làm có thu nhập hấp dẫn, đó cũng là nỗi niềm trăn trở về sự thiếu hụt cơ hội phát triển tại chỗ. Khi nhân lực chất lượng cao đi mất, chính các doanh nghiệp ở lại cũng thêm phần chật vật khi muốn đổi mới và mở rộng sản xuất. 

Mang tinh thần xây dựng và cầu thị, đại biểu Tạ Minh Tâm cho rằng các vấn đề của ĐBSCL rất cần được nhìn nhận và giải quyết theo không gian liên vùng, gắn kết chặt chẽ với TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ, thay vì chỉ đặt trong ranh giới từng tỉnh, thành lẻ tẻ. 
Trung ương thời gian qua đã dành rất nhiều quan tâm, đầu tư lớn cho hạ tầng giao thông và quy hoạch vùng. Tuy nhiên, theo đại biểu, một tuyến cao tốc không tự tạo ra doanh nghiệp, một cảng biển không tự tạo ra thị trường. Chính doanh nghiệp mới là chủ thể tổ chức các nguồn lực thành sản phẩm, dịch vụ, việc làm và thu nhập, đưa nguồn lực vào cuộc sống. 

Từ những trăn trở ấy, đại biểu kiến nghị Trung ương và các cơ quan chức năng nghiên cứu xây dựng một Khung giải pháp phát triển doanh nghiệp đặc thù cho vùng ĐBSCL, phù hợp với đặc điểm kinh tế nông nghiệp và tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW. 

Cùng chung nhịp đập trăn trở vì sự phát triển chung của quê hương, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp đã dành nhiều tâm huyết chia sẻ về những chuyển biến tích cực trong công tác hoàn thiện thể chế, đồng thời gửi gắm những trăn trở thiết thực đối với lĩnh vực nông nghiệp và hạ tầng giao thông vùng ĐBSCL.

Đại biểu Phạm Văn Hòa đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ trong việc đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Những cơ chế đặc thù, chính sách khích lệ kinh tế tư nhân và cơ chế bảo vệ cán bộ "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung" đã thực sự đi vào cuộc sống. Nhờ đó, nền kinh tế đất nước có những bước bứt phá ấn tượng qua từng năm: Tăng trưởng kinh tế năm sau cao hơn năm trước, lạm phát được kiểm soát, thu ngân sách và xuất khẩu đạt kết quả đáng khích lệ.

Tuy nhiên, với tinh thần xây dựng và cầu thị, đại biểu cũng chỉ ra "nút thắt" cần lưu ý hiện nay không chỉ nằm ở số lượng văn bản, mà là khoảng cách từ chính sách đến kết quả thực tế. Nếu các quy định hướng dẫn, nguồn lực và năng lực thực thi không đồng bộ, việc sửa đổi quá nhanh có thể làm tăng chi phí thích ứng cho người dân và doanh nghiệp. 

Chuyển sang lĩnh vực nông nghiệp - bệ đỡ của nền kinh tế vùng ĐBSCL, đại biểu Phạm Văn Hòa đã bày tỏ nhiều nỗi niềm trăn trở rất chân tình. 

Dù đóng vai trò bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, đời sống của bà con nông dân và cộng đồng doanh nghiệp tại vùng đất Chín Rồng vẫn còn nhiều áp lực. Chi phí đầu vào như vật tư nông nghiệp, giống cây trồng ở mức cao, trong khi giá bán nông sản đôi khi bấp bênh. Việc sản xuất cây ăn trái đôi khi còn tự phát, cung cầu mất cân đối và phụ thuộc lớn vào thị trường truyền thống nhưng chưa thực sự ổn định. Dự án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao dù mang ý nghĩa lớn, nhưng với giá thành sản phẩm còn khiêm tốn, việc thuyết phục nông dân an tâm gắn bó lâu dài vẫn là bài toán cần lời giải. Bên cạnh đó, áp lực từ giá tiêu dùng tăng cũng ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của những người có thu nhập thấp. 

Từ những khó khăn trên, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng việc bảo đảm an ninh lương thực là sứ mệnh cao cả, nhưng cần đi đôi với các chính sách kích cầu và hỗ trợ ngành nông nghiệp chuyển dịch theo hướng xanh, thân thiện với môi trường. 

Và để làm được điều đó, theo đại biểu, hạ tầng giao thông chính là "chìa khóa cốt lõi". Đại biểu kiến nghị Chính phủ quan tâm, bố trí nguồn lực đầu tư cho các dự án kết nối vùng trọng điểm từ nay đến năm 2030; trong đó có việc xem xét mở rộng tuyến cao tốc Trung Lương - Cần Thơ theo hình thức hợp tác công tư (PPP), cũng như sớm triển khai các tuyến cao tốc nội bộ kết nối các tỉnh lân cận như: Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang đã có quy hoạch nhưng đang chờ vốn.

THU HOÀI - HỮU LÝ