Dấu ấn Đồng Tháp tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc

Từ ngày 11 đến 13-4-2026, Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ 17 diễn ra tại Quảng Ninh, với chủ đề “phát thanh vì Việt Nam hùng cường, thịnh vượng”. Đây là hoạt động nghiệp vụ lớn nhất của ngành Phát thanh Việt Nam, được tổ chức định kỳ 2 năm một lần, nhằm tôn vinh các tác phẩm xuất sắc, tạo diễn đàn để những người làm nghề trên cả nước gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ của báo chí.

Báo và phát thanh, truyền hình Đồng Tháp để lại dấu ấn rõ nét khi tham gia dự thi 3 thể loại đều đạt giải cao: Podcast “Nước mắt người mẹ” giành Huy chương Vàng, chuyên đề “Khi hạt lúa biết thở” đạt Huy chương Bạc và phóng sự “Đi trực tiếp để làm trực tuyến” nhận Huy chương Đồng. 

Đằng sau những tấm Huy chương này là một hành trình lao động sáng tạo nghiêm túc, dấn thân và chủ động thích ứng với xu hướng phát thanh hiện đại.

KHI PHÁT THANH CHẠM ĐẾN TRÁI TIM: GIÁ TRỊ CỦA PODCAST

Ngay từ những giây mở đầu, “Nước mắt người mẹ” không chọn cách tiếp cận bằng thông tin hay con số, mà bằng một lát cắt đời sống đầy ám ảnh: tiếng tin nhắn thoại của một người con cầu cứu từ bên kia biên giới, lời nhắn “106 triệu đồng… 3 ngày…” và tiếng khóc nghẹn của người mẹ khi không thể nào lo đủ số tiền lớn trong thời gian ngắn để con trai mình được trở về. 

Ba câu chuyện - ba người mẹ - nhưng cùng chung một kịch bản: con em họ bị cuốn vào cái bẫy “việc nhẹ lương cao”. Từ một học sinh lớp 12, những sinh viên năm nhất đến những thanh niên thiếu trải nghiệm, tất cả đều trở thành “con mồi” của các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia.

Những chi tiết như bị ép tham gia lừa đảo, không đạt “chỉ tiêu” thì bị đánh đập, chích điện, hay phải liều mình tẩu thoát… đã được tái hiện bằng ngôn ngữ âm thanh chân thực, giàu sức gợi.

Điểm nổi bật của tác phẩm không chỉ ở nội dung mà còn ở cấu trúc kể chuyện và xử lý âm thanh. Từ tiếng gõ tin nhắn, tiếng xe chạy gấp gáp, đến những khoảng lặng có chủ ý… giúp người nghe không chỉ hiểu mà còn “cảm” được câu chuyện.

Theo đồng chí Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức Liên hoan Phát thanh toàn quốc, giải Vàng Podcast năm nay là “rất danh giá”, bởi đây là thể loại mới, đòi hỏi tư duy sản xuất hiện đại và khả năng phát triển nền tảng số. 

Đài địa phương đạt giải cao nhất ở thể loại này là “quá xuất sắc”, thể hiện đội ngũ phóng viên vừa “say nghề” vừa có năng lực chuyên môn vững vàng, đặc biệt là người dẫn chương trình có khả năng dẫn dắt cảm xúc tinh tế.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Thu Hằng, thành viên Tiểu ban Giám khảo thể loại Podcast nhận xét “Nước mắt người mẹ” là một sản phẩm “tuyệt vời”, giàu tính nhân văn và sức lay động. 

Bà tin rằng với một ê-kíp đầy nhiệt huyết như vậy, Đồng Tháp sẽ tiếp tục có thêm nhiều tác phẩm kể chuyện hấp dẫn trên sóng phát thanh trong thời gian tới.

Thành công của Podcast này không chỉ là một giải thưởng, mà còn cho thấy phát thanh Đồng Tháp đã bắt nhịp đúng xu thế: chuyển từ “thông tin một chiều” sang “kể chuyện đa nền tảng”, phù hợp với hành vi tiếp nhận mới của công chúng trong kỷ nguyên số.

KHI CHÍNH SÁCH ĐƯỢC "KỂ" BẰNG CẢM XÚC

Nếu Podcast là bước đi mạnh mẽ về hình thức, thì chuyên đề “Khi hạt lúa biết thở” lại thể hiện chiều sâu trong cách tiếp cận nội dung chính sách.

Một đề án lớn như “1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp” vốn nhiều thuật ngữ kỹ thuật, nhưng qua ngôn ngữ phát thanh, tác giả đã “nhân hóa” hạt lúa, biến một chủ trương chiến lược thành một câu chuyện gần gũi, dễ tiếp cận. 

Âm thanh đồng ruộng, nhịp kể chậm rãi, giàu hình ảnh đã giúp người nghe hình dung được hành trình chuyển đổi nông nghiệp xanh của Đồng Tháp.

Không chỉ truyền tải chủ trương, tác phẩm còn làm nổi bật cách làm sáng tạo của Đồng Tháp, góp phần vào thành công chung của đề án cấp vùng.

Đây cũng là minh chứng cho một hướng đi đúng: báo chí không chỉ “thông tin chính sách” mà còn phải “giải thích chính sách” bằng ngôn ngữ đời sống, để người dân hiểu, đồng thuận và tham gia.

"ĐI TRỰC TIẾP ĐỂ LÀM TRỰC TUYẾN": PHẢN ÁNH MỘT NGHỊCH LÝ TRONG GIAI ĐOẠN CHUYỂN TIẾP

Phóng sự “Đi trực tiếp để làm trực tuyến” lựa chọn một vấn đề rất thời sự: triển khai dịch vụ công trực tuyến trong bối cảnh thực hiện chính quyền hai cấp.

Tác phẩm mở ra bằng những con số ấn tượng: hàng trăm nghìn hồ sơ, tỷ lệ giải quyết trực tuyến tăng nhanh. Nhưng ngay sau đó là một “khoảng lặng”, nơi những con số chưa phản ánh hết thực tế.

Hồ sơ là của người dân, nhưng thao tác lại do  người hướng dẫn thực hiện. Từ việc quên mật khẩu, không biết sử dụng ứng dụng, đến tâm lý e ngại công nghệ… tất cả tạo thành “nút thắt” của chuyển đổi số.

Không dừng ở phản ánh, tác phẩm còn đi đến bản chất vấn đề: chuyển đổi số không chỉ là thay đổi công cụ, mà là thay đổi thói quen của cả hệ thống và người dân. 

Việc “cầm tay chỉ việc”, hay mô hình “Công dân không đến” là những cách làm rất linh hoạt, gần dân và thực chất mà Đồng Tháp đã và đang nỗ lực thực hiện để tháo gỡ những “nút thắt” trên.

Chính cách phản ánh thực tế, mang tính trải nghiệm của phóng viên đã giúp tác phẩm tạo được dấu ấn, dù ở thể loại phóng sự vốn có tính cạnh tranh rất cao.

NỖ LỰC CỦA MỘT TẬP THỂ TRONG GIAI ĐOẠN CHUYỂN MÌNH

Theo đồng chí Ngô Thị Ngọc Hạnh, Tổng Biên tập Báo và phát thanh, truyền hình Đồng Tháp, Liên hoan Phát thanh năm nay diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: Đơn vị vừa được hợp nhất từ 4 cơ quan báo chí của 2 tỉnh trước đây, hình thành một cơ quan báo chí hội tụ. Áp lực từ tổ chức bộ máy, nhân sự đến quy trình sản xuất là rất lớn.

Trong bối cảnh đó, việc vừa duy trì chất lượng nội dung hằng ngày, vừa đầu tư cho tác phẩm dự thi và đạt kết quả cao là một nỗ lực đáng ghi nhận. Mỗi tác phẩm là kết tinh của tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh của từng ê-kíp.

“Chính các bạn là nhân tố góp phần xây dựng  thương hiệu và tạo động lực cho cho sự phát triển của đơn vị trong chặng đường phía trước”, nhận định của người đứng đầu đơn vị không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là định hướng cho lực lượng làm báo trong giai đoạn mới: bản lĩnh, linh hoạt và nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ.

TỪ GIẢI THƯỞNG ĐẾN ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

Giải thưởng tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc không phải là đích đến. Điều quan trọng hơn là qua đó, đơn vị xác lập rõ hướng đi: phát triển Podcast như một trụ cột mới của phát thanh số; tiếp tục nâng cao chất lượng nội dung chính luận bằng storytelling và tăng cường những tác phẩm dấn thân, phản ánh các vấn đề đang đặt ra từ thực tiễn.

Khi phát thanh không chỉ “nói” mà còn “kể”, không chỉ “thông tin” mà còn “chạm đến cảm xúc”, thì đó cũng là lúc báo chí địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy làm phát thanh truyền thống sang tư duy làm báo đa nền tảng, lấy người nghe làm trung tâm.

Thành công tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần này không chỉ là niềm tự hào, mà còn tiếp thêm động lực để Báo và phát thanh, truyền hình Đồng Tháp tiếp tục đổi mới, sáng tạo, thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số; qua đó khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của cơ quan báo chí hội tụ, làm cầu nối đưa chính sách vào cuộc sống bằng niềm tin và sự thấu hiểu, góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

MINH KHUÊ