Điều chỉnh biểu giá điện theo thực tế tiêu dùng

Từ 1-11, biểu giá điện sinh hoạt chính thức chuyển từ 6 bậc xuống còn 5 bậc, với sự điều chỉnh về khoảng cách sản lượng và đơn giá ở từng bậc. Thay đổi này được kỳ vọng giúp cơ cấu giá điện phù hợp thực tế tiêu dùng hơn, thuận tiện cho người dân theo dõi hóa đơn, đồng thời tiếp tục khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Căn cứ Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg ngày 29-5-2025 của Thủ tướng Chính phủ về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, Bộ Công thương đã ban hành Quyết định số 2892/QĐ-BCT ngày 31-10-2026 quy định về giá bán điện, trong đó quyết định điều chỉnh mức giá bán lẻ điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện từ ngày 1-11-2026. 

Đáng chú ý, theo quyết định này, cơ cấu biểu giá điện sinh hoạt được thiết kế lại theo hướng mở rộng khoảng sản lượng tiêu thụ ở các bậc, nhất là bậc đầu tiên, nhằm phù hợp hơn với tình hình sử dụng điện của các hộ gia đình hiện nay.

Cụ thể, biểu giá mới gồm 5 bậc: Bậc 1 từ 0 - 100 kWh có giá 1.901 đồng/kWh; bậc 2 từ 101 - 200 kWh có giá 2.289 đồng/kWh; bậc 3 từ 201 - 400 kWh có giá 2.894 đồng/kWh; bậc 4 từ 401 - 700 kWh có giá 3.456 đồng/kWh; bậc 5 từ 701 kWh trở lên có giá 3.844 đồng/kWh. Các mức giá chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Điểm thay đổi dễ nhận thấy là khoảng tiêu thụ ở bậc đầu tiên được mở rộng từ 0 - 50 kWh lên 0 - 100 kWh. Các bậc tiếp theo cũng được sắp xếp lại, trong đó nhóm hộ sử dụng điện nhiều được phân chia theo các khoảng sản lượng lớn hơn. Theo Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam Nguyễn Tiến Thỏa, biểu giá mới phù hợp hơn với cơ cấu tiêu dùng điện hiện nay so với biểu giá cũ.

Trước đây, mức tiêu thụ dưới 50 kWh/tháng còn tương đối phổ biến, nhưng hiện nay số hộ sử dụng điện ở mức này không còn nhiều, chủ yếu là những hộ có điều kiện kinh tế thấp. 

Vì vậy, việc điều chỉnh khoảng sản lượng bậc đầu tiên lên 100 kWh là phù hợp hơn với thực tế. Thay vì chia nhỏ thành nhiều mức tiêu thụ, cơ cấu mới giúp đơn giản hóa cách phân bổ sản lượng điện theo từng bậc, nhưng vẫn duy trì nguyên tắc giá điện lũy tiến: sử dụng càng nhiều điện, đơn giá ở bậc tiếp theo càng cao.

Đáng chú ý, việc giảm số bậc từ 6 xuống 5 không đồng nghĩa với tăng giá điện bình quân. Cùng thời điểm áp dụng biểu giá mới, giá bán lẻ điện bình quân cũng được điều chỉnh giảm 2% trong 5 tháng (Từ ngày 1-11-2026 đến 30-3-2027). Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), với cơ cấu biểu giá mới, các hộ sử dụng dưới 777 kWh/tháng, chiếm khoảng 94% tổng số hộ sử dụng điện sinh hoạt, dự kiến được giảm tiền điện so với hiện hành.

Ngược lại, nhóm sử dụng điện ở mức cao có thể chịu tác động tăng chi phí do thay đổi cách phân bổ sản lượng giữa các bậc. Xét theo mức độ sử dụng điện, nhóm khách hàng sử dụng dưới 900kWh/tháng, chiếm khoảng 98,23% số khách hàng, sẽ được giảm tiền điện, với mức giảm cao nhất khoảng 77.900 đồng/tháng. Trong khi đó, nhóm khách hàng sử dụng trên 900kWh/tháng, chiếm khoảng 1,77%, có thể tăng tiền điện do cơ cấu biểu giá mới.

Với hộ sử dụng khoảng 1.000 kWh/tháng, mức tăng dự kiến khoảng 37.600 đồng/tháng; còn với hộ sử dụng 2.000 kWh/tháng, mức tăng có thể lên tới khoảng 421.300 đồng/tháng. Theo đó, với những hộ sử dụng điện ở mức thấp và trung bình, việc điều chỉnh cơ cấu bậc giá kết hợp giảm giá bán lẻ điện bình quân được kỳ vọng giúp giảm chi phí. Trong khi đó, các hộ có mức tiêu thụ lớn cần quan tâm hơn đến việc kiểm soát sản lượng điện sử dụng.

Ở góc độ người tiêu dùng, anh Nguyễn Văn Dũng, ở phường Hà Đông, thành phố Hà Nội cho biết, gia đình anh mỗi tháng chi gần 2 triệu đồng tiền điện. Việc giảm 2% giá điện chỉ giúp tiết kiệm khoảng 40.000 đồng, chưa tạo ra thay đổi lớn trong chi tiêu. Tuy nhiên, anh cho rằng việc giá điện giảm và cơ cấu biểu giá được điều chỉnh theo hướng thuận tiện hơn vẫn là tín hiệu đáng mừng.

Cùng với việc điều chỉnh biểu giá sinh hoạt, chính sách giá điện mới cũng bổ sung cơ cấu giá riêng đối với khách hàng lưu trú du lịch và khách hàng sử dụng điện tại các trạm sạc xe điện. 

Cơ cấu biểu giá theo cấp điện áp cũng được đơn giản hóa thành ba nhóm: Cao áp trên 35 kV; trung áp trên 1kV đến dưới 35 kV và hạ áp đến 1kV. Những điều chỉnh này nhằm phù hợp quy định của Luật Điện lực năm 2024, từng bước hoàn thiện cơ cấu giá bán lẻ điện theo nhóm khách hàng và mục đích sử dụng. Đồng thời, bổ sung cơ cấu biểu giá bán lẻ điện cho khách hàng sản xuất mua điện tại cấp điện áp 220kV trở lên.

Theo các chuyên gia, việc duy trì biểu giá điện bậc thang xuất phát từ đặc thù của điện năng: vừa là mặt hàng thiết yếu đối với đời sống, vừa là đầu vào quan trọng của hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong khi nguồn lực và nguyên liệu để sản xuất điện không phải vô hạn.

Theo chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Ngô Trí Long, giá điện không chỉ là công cụ thu hồi chi phí mà còn là công cụ kinh tế để khuyến khích người sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. 

Với nguyên tắc sử dụng điện càng nhiều, đơn giá ở các bậc sau càng cao, biểu giá lũy tiến tạo động lực để các hộ gia đình chủ động kiểm soát lượng điện tiêu thụ, hạn chế lãng phí và lựa chọn các thiết bị có hiệu suất năng lượng tốt hơn. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, đặt ra áp lực đối với việc bảo đảm cung ứng điện và đầu tư phát triển nguồn, lưới điện.

Cùng quan điểm, Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam bổ sung: Giá điện cũng nên có sự hài hòa để vừa kích thích tiết kiệm điện, vừa kích thích sản xuất, kinh doanh nhưng đồng thời cũng phải kích thích cả tăng các nguồn điện trong tương lai, đặc biệt là các nguồn điện sạch, nguồn điện phù hợp yêu cầu và xu hướng hội nhập của quốc tế.

Theo nhandan.vn

https://nhandan.vn/dieu-chinh-bieu-gia-dien-theo-thuc-te-tieu-dung-post1000824.html