Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp đóng góp nhiều ý kiến thiết thực vào dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa

(ĐTO) Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 10-11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí; dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Đồng Tháp đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sát thực tiễn nhằm tạo động lực thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Đóng góp ý kiến vào dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tại phiên họp, đại biểu Trịnh Thị Mùi, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của cơ quan soạn thảo đối với một dự án luật có tính chất đặc thù và khó khăn như Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Đại biểu chỉ ra một số điểm nghẽn hiện nay như sự thiếu hụt nhà quản trị văn hóa có tư duy kinh tế quốc tế, hạ tầng thiết chế cũ kỹ, cũng như tư duy chưa thực sự coi văn hóa là một mũi nhọn kinh tế. 

Góp ý cụ thể vào các điều khoản của dự án Luật, đại biểu Trịnh Thị Mùi đề xuất:

Về cung cấp phần mềm miễn phí (Điều 10): Cần cân nhắc kỹ lưỡng vì công nghệ phát triển nhanh, nếu Nhà nước bao cấp toàn bộ sẽ dẫn đến lãng phí, trong khi tính chuyên sâu không theo kịp nhu cầu thực tế của từng ngành công nghiệp văn hóa. 

Về tổ hợp sáng tạo văn hóa (Điều 17): Việc hình thành các cụm, khu công nghiệp văn hóa là mô hình thử nghiệm tốt, nhưng đòi hỏi phải có chiến lược duy trì sự đặc sắc và làm mới liên tục để tránh mai một. 

Về vai trò của kiến trúc (Điều 36): Đại biểu đề xuất cần bổ sung rõ vai trò của ngành kiến trúc trong các quy định về hạ tầng và thiết chế. Kiến trúc chính là "phần vỏ", là ngành công nghiệp sáng tạo độc lập đóng vai trò hạt nhân tạo nền móng vật chất và hồn cốt để nuôi dưỡng, lan tỏa các giá trị văn hóa, tư tưởng thăng hoa. 

Cũng góp ý kiến vào dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đại biểu Lê Trung Quân, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cho rằng, trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đối mặt những rào cản và thách thức lớn nhất là liên quan đến pháp lý. Trong văn hóa, rào cản khó nhận diện và vô hình hơn, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế của sự chú ý hiện nay, các chủ thể sáng tạo đang đối mặt với nhiều rào cản vô hình từ tập quán, thói quen và góc nhìn xã hội. Do đó, đại biểu đề nghị cần luật hóa rõ ràng hai nguyên tắc trọng tâm trong Chương II của dự án Luật. 

Thứ nhất là nguyên tắc sáng tạo và kiến tạo không gian sáng tạo. Đại biểu đề nghị khuyến khích các chủ thể được tự do sáng tạo tối đa trong khuôn khổ các tiêu chí bảo đảm an ninh chính trị, quyền trẻ em và không kích động thù địch, đồng thời có cơ chế cảnh báo độ tuổi phù hợp. Song song đó, cần thiết lập nguyên tắc kiến tạo không gian sáng tạo đối với đội ngũ cán bộ, công chức ngành văn hóa để kịp thời hỗ trợ, biến các hiện tượng văn hóa lan tỏa tự nhiên thành giá trị kinh tế - xã hội thiết thực cho địa phương. 

Thứ hai, về xác lập quyền sở hữu trí tuệ, đại biểu kiến nghị cần có cơ chế xác lập quyền từ khâu lên ý tưởng, nhân vật, bối cảnh trên nền tảng số để cộng đồng và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, khai thác các sản phẩm phụ trợ (như đồ chơi, quà lưu niệm, tour tuyến du lịch) gắn với các sản phẩm văn hóa nổi tiếng ngay khi ra mắt. 

Bên cạnh đó, đại biểu Lê Trung Quân cũng đề xuất đưa vào Chương III quy định thu hút người dân, cộng đồng trở thành chủ thể sáng tạo nội dung văn hóa. Đại biểu gợi ý có thể triển khai chương trình mỗi người dân, mỗi cộng đồng là một nhà sáng tạo nội dung tương tự như chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP), qua đó đưa các chương trình tập huấn kỹ năng số, kỹ năng sáng tạo nội dung đến tận các trường học và thiết chế văn hóa cơ sở. Từ đó, công nghiệp văn hóa sẽ lan tỏa từ mỗi làng quê, bến nước, sân đình cho đến từng thiết bị thông minh trên tay người dân. 

Đóng góp ý kiến vào dự án luật này, liên quan đến các chính sách thực hiện và nguồn lực phát triển, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp bày tỏ sự đồng tình với nhiều nội dung trong dự án Luật, đồng thời đóng góp một số chi tiết cụ thể để bảo đảm tính khả thi. 

Về phân cấp, phân quyền sử dụng không gian cộng đồng, đại biểu đề nghị cần giao thẩm quyền cụ thể cho UBND cấp xã trong việc tổ chức quản lý, sử dụng vỉa hè, lòng đường, công viên cho các hoạt động văn hóa, lễ hội (có sự phối hợp với lực lượng trật tự, công an). Đặc biệt, việc sử dụng vỉa hè trước nhà dân cần phải có sự thỏa thuận hài hòa với chủ nhà để đảm bảo mỹ quan và trật tự. 

Về chính sách nguồn lực và đào tạo, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị cần cân nhắc việc công nhận trình độ tương đương đối với Nghệ nhân nhân dân, Nghệ sĩ nhân dân tham gia giảng dạy tại các cơ sở đào tạo. “Nghệ nhân nhân dân, nghệ sĩ nhân dân được Nhà nước phong tặng danh hiệu làm nghề, có không ít người trình độ học vấn thấp, chưa có bằng sư phạm nhưng các trường mời tới giảng dạy họ vẫn giảng dạy rất tốt, nhưng nếu công nhận tương đương như tiến sĩ, thạc sĩ theo trình độ sư phạm thì tôi nghĩ là chưa hợp lý”- đại biểu Hòa phân tích. Đại biểu đề nghị cần có chế độ, chính sách đãi ngộ đặc thù riêng cho đội ngũ này. 

Đại biểu cũng lưu ý việc quan tâm đầu tư đúng mức cho thiết chế văn hóa ở cấp cơ sở (như nhà văn hóa, sân thể thao xã) sau quá trình sáp nhập hành chính, tránh tình trạng đầu tư sơ sài, dàn trải hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực ngân sách hạn hẹp của từng địa phương. 

Ngoài ra, các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp còn tích cực tham gia thảo luận về chủ trương đầu tư các dự án đường bộ cao tốc (Bảo Hà - Lai Châu, Quảng Ngãi - Kon Tum, Mộc Châu - Sơn La) và các luật sửa đổi.

THU HOÀI - HỮU LÝ