Dòng sông luôn chuyển động

Buổi sớm, đứng bên bờ sông Tiền, ta nghe tiếng nước rì rào vỗ bờ, tiếng ghe xuôi ngược lẫn trong tiếng gió và hương lúa non. Dòng sông vẫn vậy, vẫn chảy, vẫn hiền hòa, vẫn nuôi nấng bao thế hệ. Nhưng nếu lắng thật sâu, ta sẽ thấy sông không bao giờ lặp lại chính mình. Mỗi khúc sông, mỗi nhịp nước là một hơi thở mới.

Sông Tiền không đứng yên, bởi sông hiểu rằng, chảy là cách để sống. Và khi sông chuyển động, đất cũng chuyển mình.

SÔNG TIỀN - DÒNG SÔNG LỊCH SỬ, CHỈ DẤU CỦA MỘT VÙNG ĐẤT ĐANG THỨC DẬY

Từ biên giới Campuchia, sông Tiền đi qua Thường Phước, Hồng Ngự, Cao Lãnh, Cái Bè, Chợ Gạo, rồi mở lòng đổ ra Biển Đông. Hành trình ấy dài hơn hai trăm cây số, nhưng không chỉ đo bằng chiều dài, mà bằng bao lớp phù sa của lịch sử, văn hóa, con người và khát vọng.

Dòng sông Tiền không chỉ mang nước, mà còn mang theo dòng chảy lịch sử của vùng đất Nam bộ, nơi những lưu dân đầu tiên theo chân Nguyễn Hữu Cảnh khai hoang mở cõi, nơi hình thành nên những làng cổ, chợ nổi và cả một nền văn minh miệt sông. 

Mỗi khúc sông đều là một trang sử mở, có những năm tháng giao thương tấp nập, cũng có những mùa nước lũ chất chứa nhọc nhằn và thương yêu.

Dòng sông ấy từng chứng kiến những người nông dân gieo lúa trong mùa nước nổi, từng nghe tiếng gọi đò đêm trăng, từng soi bóng những khu chợ nổi rộn ràng buôn bán. 

Nay, sông lại đang chứng kiến một “cuộc chuyển mình mới” khi tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang hòa làm một, mở ra một không gian phát triển mới, đa tầng giá trị.

Như dòng sông nối đất hai bờ, tỉnh mới cũng cần một dòng chảy tư duy nối liền quá khứ - hiện tại - tương lai.

DÒNG SÔNG CỦA KINH TẾ - NƠI DÒNG CHẢY KHÔNG CHỈ LÀ NƯỚC, MÀ LÀ GIÁ TRỊ

Sông Tiền từ lâu là một trong những mạch máu của đồng bằng. Trên đôi bờ sông là vựa lúa, vườn cây ăn trái, ao cá, là những làng nghề, chợ nổi, bến ghe tàu, khu công nghiệp và cả những đô thị mới đang dần hình thành.

Nhưng, nếu chỉ thấy sông Tiền là tuyến vận tải hay vùng đất canh tác, thì ta vẫn chỉ nhìn thấy “mặt nước”. Phía dưới dòng nước ấy là cả một dòng chảy kinh tế đang tái cấu trúc. 

Từ nông nghiệp sản lượng sang nông nghiệp giá trị. Từ sản xuất thô sang chế biến tinh. Từ bán nông sản sang bán câu chuyện, bán trải nghiệm, bán niềm tin.

Sông Tiền có thể trở thành hành lang kinh tế thông minh, nơi dòng hàng hóa, dữ liệu, công nghệ và du lịch cùng hòa vào nhau, tạo nên một vùng phát triển đa giá trị, nơi cây lúa vẫn xanh, cá vẫn bơi, nhưng cũng có những nhà máy chế biến sạch, khu du lịch sinh thái, trung tâm logistics, và những con người mang tư duy toàn cầu mà vẫn giữ hồn quê.

DÒNG SÔNG CỦA VĂN HÓA - NƠI KÝ ỨC HÒA CÙNG TƯƠNG LAI

Mỗi khúc sông là một trang ký ức. Ở Hồng Ngự có bến nước và điệu hò đối đáp.  

Ở Sa Đéc có làng hoa tỏa hương mỗi mùa xuân. Ở Cái Bè, Chợ Gạo là những chợ nổi, nơi con người trao đổi hàng hóa và nụ cười. Nhưng văn hóa không chỉ để lưu giữ, mà còn để phát triển.

Nếu biết kể lại câu chuyện sông Tiền bằng ngôn ngữ của thời đại, qua điện ảnh, du lịch, nghệ thuật, giáo dục trải nghiệm, thì sông không chỉ là cảnh quan, mà là nguồn cảm hứng sáng tạo. 

Khi ấy, văn hóa không chỉ là di sản quá khứ, mà là nền tảng mềm của kinh tế sáng tạo, giúp vùng đất này phát triển bền vững mà không đánh mất linh hồn.

DÒNG SÔNG CỦA XÃ HỘI - NƠI CON NGƯỜI HỌC CÁCH CHUNG SỐNG VÀ SẺ CHIA

Dọc sông Tiền, mỗi cộng đồng, mỗi hợp tác xã, mỗi doanh nghiệp đều như một “cù lao nhỏ”. Nếu ai cũng chỉ chăm cho phần đất của mình, dòng sông sẽ cạn đi. Nhưng khi biết cùng nhau giữ nước, chia nước, giữ rừng, bảo vệ bờ, thì sông lại đầy lên.

Phát triển không thể chỉ là “tăng trưởng” mà phải là sự đồng tiến của cộng đồng. Không thể để một bên bờ sông giàu lên, còn bên kia vẫn nghèo khó. 

Không thể để doanh nghiệp phát triển mà nông dân bị bỏ lại. Không thể để hiện đại hóa mà quên đi người lao động tay trần bên bờ sông.

Một xã hội bền vững, như dòng sông, cần những nhánh rẽ nhỏ để lan tỏa nguồn sống. Cũng như sông Tiền chia dòng, uốn lượn, vòng qua những làng mạc, để tất cả đều được “chạm nước”.

DÒNG SÔNG CỦA MÔI TRƯỜNG - BÀI HỌC VỀ SỰ THUẬN THIÊN VÀ THÍCH ỨNG

Sông Tiền đang chịu nhiều thử thách: Nước cạn, phù sa ít, sạt lở nhiều, xâm nhập mặn sâu. Nhưng trong nghịch cảnh ấy, thiên nhiên vẫn dạy ta một bài  học: “Muốn sống còn, phải biết chảy khác đi”. 

Cần một tư duy phát triển thuận theo quy luật tự nhiên: Không “chống” nước, mà “sống cùng nước”. Không chỉ “đắp đê”, mà “mở lối cho nước đi, cho phù sa về”. Không chỉ “làm kinh tế”, mà “làm sinh thái”.

Mỗi nhà máy ven sông cần đặt câu hỏi: “Tôi lấy gì trả lại cho sông?”. Mỗi cây cầu bắc qua cần tự nhủ: “Tôi nối những bờ vui, hay ngăn những dòng chảy?” Phát triển mà không giữ được môi trường, chẳng khác nào dòng sông mất nguồn.

DÒNG SÔNG CỦA CON NGƯỜI - NƠI KHÁT VỌNG ĐƯỢC TÁI SINH

Nếu sông Tiền là mạch máu, thì con người vùng sông chính là nhịp đập của trái tim. 

Họ đã từng lam lũ, từng vất vả, nhưng trong họ luôn có một phẩm chất quý giá: Biết thích nghi, biết sống, biết thương nhau. Người miền sông nước nhìn trời đoán mưa, nhìn sóng đoán gió, nhìn người mà đoán được lòng. Họ hiểu: “Có dòng nước chảy xiết mới biết người chèo vững”.

Ngày nay, trong dòng chảy mới của chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp xanh, con người sông Tiền cần một tâm thế mới: Không chỉ “làm theo” mà “nghĩ khác”; không chỉ “tận dụng cơ hội” mà “kiến tạo tương lai”; không chỉ “đi với dòng nước” mà “biết định hướng cho dòng chảy”.

KHI SÔNG VÀ TỈNH MỚI CÙNG CHUYỂN ĐỘNG

Sông Tiền vẫn chảy và Đồng Tháp mới cũng đang chảy theo. Một dòng sông không thể tách khỏi vùng đất của nó, cũng như phát triển kinh tế không thể tách khỏi văn hóa, con người và môi trường.

Nếu sông Tiền là biểu tượng của sự chuyển động không ngừng, thì tỉnh Đồng Tháp mới phải là minh chứng của sự chuyển mình mạnh mẽ hơn, từ tư duy tuyến tính sang tư duy hệ sinh thái, từ phát triển một ngành sang phát triển đa tầng giá trị, từ khai thác tài nguyên sang khai phóng tri thức. Bởi dòng sông sống vì biết chảy và vùng đất sẽ lớn lên vì biết chuyển động.

Hãy để sông Tiền, dòng sông lịch sử, không chỉ chảy qua đất, mà chảy qua ý chí, khát vọng và hành động của con người Đồng Tháp mới, nơi mỗi giọt nước đều mang trong mình năng lượng của đổi thay, nơi mỗi con người đều trở thành một dòng chảy nhỏ trong dòng sông lớn của tương lai.

LÊ MINH HOAN