Đồng Tháp: Chung tay tạo “lá chắn” bảo vệ trẻ em

Mỗi đứa trẻ đều cần một môi trường an toàn để lớn lên, nhưng nguy cơ bị xâm hại, bạo lực có thể xuất hiện ngay trong những môi trường quen thuộc và từ những người trẻ tin tưởng. Tại Đồng Tháp, cùng với các giải pháp bảo vệ, chăm sóc trẻ em, công tác phòng ngừa xâm hại, bạo lực đang được chú trọng từ gia đình, nhà trường đến cộng đồng.

Việc trang bị kiến thức, kỹ năng cho cha mẹ và trẻ em được xem là một trong những “lá chắn” quan trọng để nhận diện nguy cơ, chủ động phòng tránh và kịp thời lên tiếng khi có dấu hiệu bất thường.

TĂNG KHẢ NĂNG TỰ BẢO VỆ CHO TRẺ

Theo Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh có 586.412 trẻ em, chiếm 17,23% dân số. Trong đó, 6.684 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và 35.040 trẻ có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt. Đây là những nhóm trẻ cần được quan tâm, theo dõi và hỗ trợ thường xuyên để hạn chế những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển.

Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình trẻ em bị xâm hại trên địa bàn tỉnh giảm 12 trường hợp so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, vẫn ghi nhận 21 trẻ em bị xâm hại, trong đó cả 21 trường hợp đều là xâm hại tình dục. Từ thực tế đó, Đồng Tháp triển khai công tác bảo vệ trẻ em theo hướng phòng ngừa từ sớm, phát hiện từ cơ sở, hỗ trợ và can thiệp kịp thời. Công tác truyền thông được thực hiện đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Toàn tỉnh xây dựng 23 pa-nô tuyên truyền về Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111; đồng thời phổ biến Luật Trẻ em, quyền trẻ em, phòng, chống bạo lực, xâm hại và kỹ năng chăm sóc, bảo vệ trẻ em.

Thực hiện “Hướng dẫn truyền thông về phòng, chống xâm hại trẻ em” do Bộ Y tế ban hành, Sở Y tế triển khai đến các sở, ngành, đơn vị và UBND xã, phường để nghiên cứu, vận dụng. Điển hình, Hội Nông dân tỉnh đã chỉ đạo Hội Nông dân các địa phương lồng ghép nội dung phòng, chống xâm hại trẻ em trong các buổi sinh hoạt chuyên đề của chi, tổ Hội; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: Phát thanh trên hệ thống cơ sở, đăng tải trên các trang, nhóm thông tin của Hội, pa-nô, áp-phích, tờ rơi… cách làm này góp phần đưa nội dung bảo vệ trẻ em đến gần hơn với cán bộ, hội viên và cộng đồng.

Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của cả cộng đồng. Gia đình cần chủ động trang bị cho trẻ kỹ năng nhận biết nguy cơ, tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn; đồng thời, người lớn cần lắng nghe, tôn trọng và tin tưởng trẻ. Khi phát hiện dấu hiệu nguy cơ hoặc vụ việc xảy ra, cần kịp thời thông tin đến cơ quan chức năng để trẻ được bảo vệ, hỗ trợ phù hợp.

PHÓ GIÁM ĐỐC SỞ Y TẾ TỈNH ĐỒNG THÁP NGUYỄN THỊ MỸ NƯƠNG

Cùng với truyền thông, tỉnh chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác trẻ em và trang bị kỹ năng bảo vệ trẻ em tại cộng đồng. Trong 6 tháng đầu năm, tỉnh tổ chức 2 lớp tập huấn về công tác trẻ em cho hơn 285 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ làm công tác trẻ em các cấp; 2 lớp tập huấn quản lý trường hợp về bảo vệ trẻ em (cơ bản và nâng cao) cho 90 đại biểu là lãnh đạo, công chức UBND cấp xã và cán bộ của 2 Trung tâm Bảo trợ xã hội; 161 lớp tập huấn về phòng, chống xâm hại trẻ em, phòng, chống tai nạn thương tích và chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em cho 7.440 đại biểu, gồm trẻ em, cha mẹ, người trực tiếp nuôi dưỡng trẻ và lực lượng nòng cốt tại cơ sở như cán bộ Mặt trận, Đoàn, Hội, trưởng ấp, khu phố. Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức 10 lớp tập huấn cho hơn 591 cán bộ phụ trách Đoàn, Hội các cấp.

Ngoài ra, tổ chức phối hợp liên ngành các địa phương tổ chức họp trao đổi, thảo luận các vấn đề liên quan đến trẻ em, trong đó chú trọng phòng, chống xâm hại đối với các nhóm trẻ em có nguy cơ cao. Song song với công tác phòng ngừa, 2 Trung tâm Bảo trợ xã hội hỗ trợ, can thiệp tại cộng đồng cho 15 trường hợp trẻ em là nạn nhân bị xâm hại, bạo lực, góp phần bảo đảm trẻ em được hỗ trợ kịp thời, phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh của từng trường hợp. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc nắm bắt tình hình trẻ em tại cơ sở, kịp thời nhận diện những trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc rơi vào hoàn cảnh đặc biệt để kết nối với các dịch vụ hỗ trợ.

Chị Nguyễn Thị Kiều Oanh (ấp Bình Phan, xã An Thạnh Thủy) chia sẻ: “Qua lớp tập huấn “Cha mẹ đồng hành cùng con phòng, chống xâm hại trẻ em” của Sở Y tế, tôi hiểu rằng cha mẹ không chỉ nhắc nhở con tránh tiếp xúc người lạ, mà phải dành thời gian trò chuyện, lắng nghe và giúp con nhận biết những tình huống không an toàn. Quan trọng nhất là để trẻ biết khi gặp chuyện thì có thể nói với cha mẹ và không sợ bị trách mắng”.

Đặc biệt, đường dây nóng bảo vệ trẻ em tỉnh Đồng Tháp hoạt động 24/24 giờ tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Đồng Tháp. Thời gian qua, đường dây đã thực hiện 4 cuộc trao đổi, tư vấn, kết nối liên quan đến các vấn đề về trẻ em; đồng thời tiếp nhận, tham vấn qua email, Zalo, Facebook và hướng dẫn cộng tác viên công tác xã hội lập hồ sơ quản lý, theo dõi các nhóm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng thường xuyên cập nhật tình hình trẻ em bị ngược đãi, bị xâm hại trên địa bàn; phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý vụ việc khi có thông tin từ người dân hoặc Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

CHUNG TAY XÂY DỰNG “LÁ CHẮN” 

Bảo vệ trẻ em không thể chỉ là trách nhiệm của một ngành hay một cơ quan, mà  mỗi gia đình, trường học và cộng đồng đều có vai trò trong việc tạo dựng môi trường an toàn cho trẻ. Thực tế cho thấy, nhiều nguy cơ đối với trẻ em có thể xuất hiện ngay trong những môi trường quen thuộc. Vì vậy, việc xây dựng kỹ năng nhận diện nguy cơ, kỹ năng ứng xử và khả năng tìm kiếm sự giúp đỡ cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp với từng độ tuổi.

Tỉnh Đồng Tháp xác định việc phát huy phong trào “Toàn dân chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em” là một trong những giải pháp quan trọng. Qua đó, cộng đồng được khuyến khích quan tâm, phát hiện, lên tiếng và chung tay giải quyết những vấn đề liên quan đến trẻ em, trong đó có bạo lực và xâm hại trẻ em. Theo Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thị Mỹ Nương, công tác phòng, chống xâm hại, bạo lực trẻ em cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, với sự tham gia của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Trong đó, gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đồng hành, lắng nghe, trang bị cho trẻ kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ và kịp thời nhận diện những dấu hiệu bất thường.

Để công tác bảo vệ trẻ em đi vào chiều sâu, Đồng Tháp tiếp tục củng cố đội ngũ cán bộ làm công tác trẻ em, nâng cao kỹ năng hỗ trợ, can thiệp đối với các trường hợp trẻ bị xâm hại, bạo lực; tăng cường phối hợp liên ngành và kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về trẻ em. Cùng với nguồn lực của Nhà nước, việc huy động xã hội hóa tiếp tục được chú trọng. Trong 6 tháng đầu năm, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh vận động hơn 1,1 tỷ đồng từ các nguồn tiền mặt, hiện vật và hỗ trợ trực tiếp cho các đối tượng. Tổng kinh phí thực hiện công tác trẻ em trong 6 tháng đầu năm 2026 hơn 9 tỷ đồng, gồm ngân sách địa phương, Quỹ Bảo trợ trẻ em và các nguồn hỗ trợ từ tổ chức quốc tế. Trong 6 tháng đầu năm, các chương trình chăm lo hỗ trợ 18.510 lượt trẻ em, với tổng kinh phí gần 5 tỷ đồng.

Mỗi gia đình chủ động hơn, mỗi thầy cô quan tâm hơn, mỗi cán bộ trách nhiệm hơn, mỗi cơ quan hành động thiết thực hơn và mỗi người dân không thờ ơ trước nguy cơ trẻ bị xâm hại sẽ góp phần tạo nên một “lá chắn” bảo vệ trẻ em rộng khắp, từ gia đình, nhà trường đến cơ quan và cộng đồng. Đó cũng là nền tảng để trẻ em Đồng Tháp được sống trong môi trường an toàn, được tôn trọng, yêu thương và có điều kiện phát triển toàn diện.

SONG AN - K.HẠNH