Đồng Tháp đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác chống khai thác IUU

Trong bối cảnh cả nước nỗ lực gỡ “thẻ vàng” thủy sản của Ủy ban châu Âu (EC), Đồng Tháp là một trong những địa phương triển khai có hiệu quả công tác giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc và phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Từ chỉ đạo quyết liệt đến triển khai đồng bộ các nền tảng số, địa phương đã từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và minh bạch hóa hoạt động khai thác thủy sản.

TĂNG CƯỜNG CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ

Một trong những dấu ấn nổi bật là việc Đồng Tháp hoàn thiện cơ sở dữ liệu nghề cá, kết nối đồng bộ giữa các hệ thống như: VNFishbase, giám sát hành trình (VMS) và VNeID. 

Đến nay, 100% tàu cá trên địa bàn (1.478 tàu) được cập nhật đầy đủ thông tin vào hệ thống dữ liệu tàu cá quốc gia; gần 99,7% tàu cá được định danh, gắn với dữ liệu dân cư, phục vụ quản lý xuyên suốt từ chủ tàu đến thuyền viên.

Cùng với đó, 100% tàu cá đang hoạt động được cấp phép, đăng kiểm, đánh dấu nhận diện và lắp đặt thiết bị VMS, đảm bảo duy trì kết nối 24/24 khi hoạt động trên biển.

Việc giám sát tàu cá không còn thủ công mà được thực hiện qua hệ thống số, giúp cơ quan chức năng theo dõi, cảnh báo và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. 

Đặc biệt, các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được lập danh sách riêng, quản lý bằng tọa độ neo đậu, hình ảnh và dữ liệu cập nhật thường xuyên, tránh nguy cơ vi phạm IUU ngay từ đầu.

Ngoài ra, Đồng Tháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kiểm soát tàu cá ra vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Hệ thống truy xuất điện tử eCDT được triển khai đồng bộ, đảm bảo 100% tàu cá xuất - nhập bến được cập nhật trên hệ thống.

Tại các cảng cá, toàn bộ sản lượng bốc dỡ đều được số hóa, cập nhật đầy đủ lên hệ thống dữ liệu của cơ quan quản lý. 

Từ năm 2024 đến nay, 12.301 lượt tàu với hơn 82.700 tấn thủy sản qua cảng được quản lý minh bạch bằng công nghệ số. 

Không chỉ vậy, việc xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản xuất khẩu cũng được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng điện tử, đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. 

Đáng chú ý, tỉnh chưa ghi nhận trường hợp hồ sơ xuất khẩu nào phải xác minh lại do sai sót.

Nhờ ứng dụng hệ thống giám sát hành trình VMS kết hợp trực ban 24/7, các lực lượng chức năng có thể phát hiện sớm tàu mất kết nối, vượt ranh giới hoặc có dấu hiệu vi phạm. 

Các cảnh báo được gửi trực tiếp đến chủ tàu, thuyền trưởng để kịp thời chấn chỉnh. Kết quả cho thấy, tình trạng tàu cá mất kết nối dài ngày hoặc vượt ranh giới đã giảm rõ rệt.

Đặc biệt, từ năm 2024 đến nay, tỉnh Đồng Tháp không có tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài. Song song đó, công tác xử lý vi phạm cũng được tăng cường, với 160 vụ bị xử phạt, tổng số tiền hơn 6,5 tỷ đồng, góp phần nâng cao tính răn đe và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Thực tế cho thấy, việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ giúp Đồng Tháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác thủy sản mà còn góp phần quan trọng vào nỗ lực chung của cả nước trong chống khai thác IUU.

TẬP TRUNG QUYẾT LIỆT CHỐNG KHAI THÁC IUU

Xác định công tác chống khai thác IUU là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong thời gian tới, Đồng Tháp sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp. 

Địa phương tiếp tục hoàn thiện các nền tảng số, tăng cường kết nối liên thông dữ liệu và siết chặt giám sát tàu cá có nguy cơ cao. 

Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, trong thời gian tới, địa phương sẽ triển khai thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động ngư dân và các tổ chức, cá nhân tuân thủ quy định pháp luật, không vi phạm khai thác IUU.

Một trong những giải pháp quan trọng là quản lý chặt chẽ đội tàu khai thác của tỉnh. Tỉnh sẽ thực hiện tốt công tác cấp Giấy phép khai thác thủy sản, đăng ký, đăng kiểm tàu cá... đảm bảo 100% tàu cá hoạt động được đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu nhận biết, cấp phép, lắp đặt thiết bị VMS và mở tín hiệu 24/24 từ khi rời cảng đến khi về bến đúng quy định.

Đồng Tháp sẽ giám sát 100% tàu cá đánh bắt xa bờ của tỉnh, nhất là tàu thuộc diện nguy cơ cao, tàu thường xuyên khai thác ở vùng giáp ranh; kiên quyết xử lý nghiêm tàu cá mất tín hiệu trên 6 giờ và trên 10 ngày khi hoạt động trên biển.

Tỉnh quyết tâm không để xảy ra trường hợp tàu cá khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ việc chuyển tải thủy sản trên biển. Đặc biệt là xử lý nghiêm tàu cá vi phạm hành vi khai thác bất hợp pháp thực hiện chuyển tải thủy sản trên biển hoặc không vào cảng cá chỉ định để bốc dỡ sản phẩm theo quy định.

Địa phương thực hiện nghiêm túc công tác xác nhận, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; cập nhật đầy đủ thông tin sản lượng bốc dỡ qua cảng. 

Đặc biệt là triển khai khai báo 100% trên hệ thống eCDT khi tàu cập cảng bán cá và rời cảng đi khai thác. 

Công tác cấp giấy biên nhận thủy sản bốc dỡ qua cảng, giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác , giấy chứng nhận nguyên liệu thủy sản khai thác qua hệ thống eCDT sẽ được thực hiện đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp.

Ngoài ra, địa phương tăng cường thực hiện các đợt cao điểm thực thi pháp luật, điều tra, xác minh, xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm khai thác IUU. 

Tỉnh tập trung xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm về ngắt kết nối thiết bị VMS; tháo gỡ, vận chuyển thiết bị VMS; vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài...

T. ĐẠT