Đồng Tháp: Thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phát triển công nghệ số

(ĐTO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội nâng cao năng suất, đổi mới phương thức quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế số. Để khai thác hiệu quả công nghệ này, cần hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo đảm an toàn dữ liệu, phát triển nguồn nhân lực và hạ tầng đồng bộ. Tại Đồng Tháp, việc triển khai các chương trình đào tạo, ứng dụng AI và định hướng xây dựng khu công nghệ số tập trung đang được quan tâm, hướng đến tạo động lực cho chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội.

HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ, PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

Sự phát triển nhanh chóng của AI đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, vừa kiểm soát rủi ro, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Theo đồng chí Chu Hồng Trang, Phó Trưởng phòng Chính sách, Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, việc xây dựng khuôn khổ pháp lý về AI hướng đến 3 mục tiêu: Bảo đảm AI phát triển an toàn, có trách nhiệm và vì con người; thúc đẩy phát triển AI quốc gia; tạo môi trường pháp lý minh bạch để khuyến khích hợp tác, thương mại hóa và hội nhập quốc tế. Các quy định được xây dựng theo hướng đồng bộ, bao gồm quản lý rủi ro, đạo đức AI, dữ liệu phục vụ phát triển công nghệ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Phân loại hệ thống AI theo 3 mức độ rủi ro: Cao, trung bình và thấp. Trên cơ sở đó, trách nhiệm của nhà cung cấp và đơn vị triển khai được xác định phù hợp với mức độ tác động của từng hệ thống. Đối với các hệ thống rủi ro cao, việc đánh giá sự phù hợp và thực hiện yêu cầu kiểm soát được chú trọng nhằm hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực trong quá trình sử dụng.

Đồng chí Chu Hồng Trang cho biết, cách tiếp cận này đặc biệt cần thiết đối với những ứng dụng có khả năng tác động trực tiếp đến con người, như tự động phân loại kết quả học tập hoặc đánh giá con người. Vì vậy, bên cạnh yêu cầu đổi mới sáng tạo, các đơn vị cần chú trọng tính minh bạch, an toàn, đạo đức và trách nhiệm trong quá trình phát triển, cung cấp, vận hành AI.

Cùng với quản lý rủi ro, phát triển hạ tầng và bảo đảm chủ quyền AI là định hướng quan trọng, tập trung vào dữ liệu, mô hình và năng lực tính toán. Việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và phát triển các cụm liên kết AI cũng tạo điều kiện cho hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.

Trách nhiệm quản lý AI còn gắn với vai trò của chính quyền địa phương. Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức thu thập, tạo lập, gắn nhãn, chuẩn hóa, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ AI; triển khai các chương trình, kế hoạch phát triển, ứng dụng công nghệ; đồng thời, thực hiện công tác quản lý, xử lý vi phạm và chế độ thông tin, báo cáo theo quy định.

Đối với các địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đây là yêu cầu thiết thực. Việc ứng dụng AI vào quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công không chỉ đòi hỏi lựa chọn công nghệ phù hợp mà còn phải bảo đảm dữ liệu được quản lý chặt chẽ, quy trình vận hành minh bạch và trách nhiệm của các bên được xác định rõ ràng.

Về định hướng dài hạn, Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo hướng đến chuyển đổi toàn diện, lấy AI làm động lực nâng cao năng suất trong các ngành, lĩnh vực. Chiến lược nhấn mạnh việc đưa AI trở thành năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế đến vận hành; gắn trách nhiệm người đứng đầu với yêu cầu cân bằng giữa đổi mới sáng tạo, an toàn, an ninh và quyền lợi hợp pháp.

Bên cạnh đó, chiến lược chú trọng phát triển nhân lực AI chất lượng cao, phổ cập kỹ năng AI, đầu tư đồng bộ hạ tầng tính toán, dữ liệu, mô hình và nền tảng công nghệ. Doanh nghiệp Việt Nam được xác định là lực lượng chủ lực trong phát triển sản phẩm, dịch vụ, thúc đẩy thương mại hóa và từng bước làm chủ công nghệ lõi. Các lĩnh vực ứng dụng được đề cập gồm quản trị quốc gia, dịch vụ công, nông nghiệp, giáo dục, logistics và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, vừa, hộ kinh doanh.

Theo đồng chí Chu Hồng Trang, chiến lược xác định 9 trụ cột, 6 nhóm giải pháp và 97 nhiệm vụ thuộc 14 nhóm nhiệm vụ chính. Để triển khai hiệu quả, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp trong rà soát, đánh giá, tổ chức thực hiện, qua đó đưa AI vào thực tiễn một cách an toàn, có trách nhiệm.

ĐỒNG THÁP TỪNG BƯỚC THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI CÔNG NGHỆ SỐ

Từ định hướng chung của cả nước, việc ứng dụng AI tại tỉnh Đồng Tháp đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về nhân lực, hạ tầng và cơ chế phối hợp. Thực trạng này được đồng chí Hồ Nguyễn Công Trình, Trưởng phòng Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp, phân tích tại chuyên đề về nhu cầu ứng dụng AI và định hướng phát triển khu công nghệ số tập trung của tỉnh.

Theo đồng chí Hồ Nguyễn Công Trình, khai thác hiệu quả nguồn lực công nghệ, nhất là dữ liệu và hạ tầng phục vụ AI, có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị và thúc đẩy kinh tế số. Tuy nhiên, quá trình triển khai phải gắn với yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an toàn thông tin và kiểm soát rủi ro. Các cơ quan, đơn vị cần nắm rõ dữ liệu được quản lý, lưu trữ và khai thác như thế nào, tránh ứng dụng công nghệ thiếu kiểm soát.

Thời gian qua, tỉnh đã quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng xử lý dữ liệu và ứng dụng AI cho cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời tổ chức các hoạt động tập huấn tại cơ sở giáo dục.

Về hạ tầng, dự án Trung tâm tích hợp dữ liệu của tỉnh đang trong quá trình khảo sát, lập chủ trương đầu tư và xin ý kiến liên quan. Phương án dự kiến nâng cấp hệ thống hiện có, bổ sung máy chủ và máy chủ GPU phục vụ vận hành các mô hình AI khi được tích hợp vào nền tảng số của tỉnh.

Tỉnh cũng đã có chủ trương đối với dự án nền tảng Internet vạn vật (IoT) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn. Đồng thời, định hướng mở rộng ứng dụng AI phân tích dữ liệu từ hệ thống camera nhằm phục vụ giám sát giao thông, bảo đảm trật tự và bảo vệ môi trường. Một số ứng dụng AI đang được thử nghiệm trên hệ thống văn bản điều hành, cổng thông tin điện tử và tại các điểm tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, hướng đến hỗ trợ xử lý công việc và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Song song với ứng dụng AI, phát triển khu công nghệ số tập trung được xác định là định hướng thúc đẩy công nghiệp công nghệ số và tạo nền tảng cho kinh tế số của tỉnh.

Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn. Nguồn vốn đầu tư ban đầu lớn, việc thu hút nhân lực chất lượng cao còn hạn chế, trong khi tỉnh phải cạnh tranh với các trung tâm lớn như Cần Thơ và TP. Hồ Chí Minh. Hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số tại địa phương chưa đủ mạnh; nhiều doanh nghiệp nhỏ còn khó khăn về tài chính, công nghệ và năng lực quản trị. Tỉnh cũng thiếu doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng dẫn dắt, thu hút nhân lực và thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghệ số.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, tỉnh đang nghiên cứu dự thảo chính sách quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục và mức hỗ trợ ngân sách đối với các dự án, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Các nội dung dự kiến hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đang trong quá trình nghiên cứu, lấy ý kiến.

Nhìn chung, từ hoàn thiện cơ chế quản lý AI đến đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực và phát triển khu công nghệ số tập trung, Đồng Tháp đang từng bước chuẩn bị các điều kiện để khai thác hiệu quả công nghệ mới. Việc gắn ứng dụng AI với nhu cầu thực tiễn, bảo đảm an toàn dữ liệu và tháo gỡ khó khăn về nguồn lực, nhân lực, hệ sinh thái doanh nghiệp sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành tại địa phương.

LÊ MINH - M.T

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH ĐỒNG THÁP PHỐI HỢP THỰC HIỆN