Đừng để rượu là sát thủ thầm lặng

(ĐTO) Vụ việc 2 người tử vong tại Đồng Tháp sau khi uống rượu ngâm cây mỏ quạ là một tin quá đau lòng. Để giúp bà con mình được an toàn chúng tôi xin được chia sẻ như sau. 

Về chuyên môn, theo thống kê từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), mỗi năm nước ta ghi nhận hàng chục vụ ngộ độc rượu nghiêm trọng, làm hàng trăm người nhập viện và một số người tử vong.

Đáng chú ý, có đến hơn 70% vụ ngộ độc rượu tử vong có liên quan đến rượu trắng pha cồn công nghiệp (Methanol) và rượu ngâm các loại cây cỏ, nội tạng động vật không rõ độc tính. Riêng tại Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch Mai, có những thời điểm Tết, số ca cấp cứu do rượu tăng vọt, trong đó tỉ lệ tử vong do ngộ độc Methanol lên đến 30% - 50%. 

Những con số này không chỉ là thống kê, đó là những khoảng trống không gì bù đắp được của bao nhiêu gia đình sau mỗi cuộc vui quá chén.

CÁI BẪY TỪ BÌNH RƯỢU BỔ NHÀ NGÂM

Người miền Tây mình tánh tình hào sảng, khách tới chơi nhà là hay lôi bình rượu quý ra đãi để tỏ lòng hiếu khách. Nào là rễ cây rừng, nào là rắn, chim bìm bịp, bọ cạp... cứ nghe ai đồn "bổ thận, tráng dương" là ngâm đại.

Nhưng bà con ơi, rễ cây trong rừng nhìn giống hệt nhau. Cây Mỏ quạ (Xuyên phá thạch) trong Đông y vốn là vị thuốc hoạt huyết, nhưng nếu người đi hái không rành, lỡ lẫn một chút rễ Lá ngón hay Mã tiền vô là coi như xong đời. 

Rượu là một loại dung môi cực mạnh, bao nhiêu cái độc trong rễ cây nó "rút" sạch sành sanh rồi hòa tan vô nước rượu. Khi uống vô, độc chất ngấm thẳng vào máu nhanh gấp nhiều lần so với việc mình sắc thuốc uống thông thường. 

Kết quả khám nạn nhân trong tình trạng cấp cứu “suy tim cấp, phù phổi cấp" trong vụ việc ở Đồng Tháp chính là hệ quả của việc độc chất tấn công trực diện vào tim phổi, khiến nạn nhân bị "chết đuối trên cạn", tức phổi ngập nước chỉ trong vài giờ đồng hồ.

Rồi còn nữa, "rượu công nghiệp" núp bóng rượu quê. Cái này mới nguy nè! Tết đến, nhu cầu cao, rượu gạo, rượu nếp nấu không kịp bán nên nhiều chỗ làm ăn gian dối, họ pha cồn công nghiệp (Methanol) vào để mau có hàng. 

Bà con mình cần phân biệt rõ: Rượu thiệt (Ethanol) uống vô thì say, nhưng ngủ dậy thường chỉ đau đầu rồi tỉnh. 

Còn rượu độc (Methanol) uống vô thấy mệt, nó âm thầm biến thành Acid Formic trong cơ thể. Chất này cực độc, nó phá nát dây thần kinh mắt làm mình mù lòa, tấn công não bộ gây xuất huyết và làm máu bị toan hóa nặng nề. 

Nghiệt ngã ở chỗ, triệu chứng ngộ độc Methanol thường đến muộn (sau 12 - 24 tiếng). Lúc bà con thấy mờ mắt, khó thở thì độc chất đã tàn phá sạch phủ tạng rồi, bác sĩ có tận lực níu kéo cũng khó lòng cứu được.

ĐỪNG ĐỂ RƯỢU LÀ "SÁT THỦ" THẦM LẶNG

Thực ra, ngay cả khi rượu "sạch" 100%, nếu mình lạm dụng thì nó vẫn là chất độc. Rượu liều cao là chất ức chế hệ thần kinh trung ương. 

Khi say quá mức, phản xạ nuốt bị mất, nếu bệnh nhân nôn mửa trong lúc ngủ, dịch dạ dày tràn ngược vô phổi gây viêm phổi hóa học và phù phổi cấp.

Bên cạnh đó, rượu làm giãn mạch nhưng lại gây suy yếu sức co bóp cơ tim. 

Với những bà con có sẵn bệnh lý nền về tim mạch hay huyết áp, một cuộc nhậu "tới bến" đêm trong những ngày tết rất dễ dẫn đến đột quỵ hoặc đột tử ngay trên bàn tiệc.

Để phòng gặp nạn khi uống rượu, bà con mình hãy nhớ ba điều: 

Thứ nhất, tuyệt đối không uống rượu "ba không": Không nhãn mác, không rõ nguồn gốc và không biết rõ thành phần ngâm bên trong. Đừng lấy mạng mình ra làm vật thí nghiệm cho những bình rượu lạ.

Thứ hai, cảnh giác với rượu ngâm: Những loại rượu ngâm rễ cây, trái cây và động vật nguyên con (còn nội tạng, dịch tiết) rất dễ nhiễm khuẩn, nấm độc và sinh độc tố sinh học cực mạnh. Chưa kể động vật hoang dã chứa đầy vi rút chết người như Nipah trong dơi. 

Thứ ba, vui có chừng, dừng đúng lúc: Một chén rượu đầu xuân để chúc nhau sức khỏe là nét đẹp văn hóa, nhưng ép nhau uống đến mất kiểm soát thì đó là hành vi nguy hiểm.

Bà con mình nhớ nghen, rượu ngon mấy cũng không bằng cả nhà bình an. Hãy nói không với rượu lạ. 

BS NGUYỄN THÀNH ÚC