Hiểu đúng về an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe, không hoang mang

(ĐTO) Gần đây, người dân quan tâm nhiều hơn đến các thông tin liên quan đến thực phẩm chế biến sẵn khi cơ quan chức năng phát hiện một số mẫu thực phẩm nhiễm vi khuẩn Salmonella spp, thậm chí có mẫu liên quan đến vi rút dịch tả heo châu Phi. Trước những thông tin này, không ít người thắc mắc: “Thực phẩm nấu chín kỹ rồi có còn nguy hiểm không?” và “Mình  cần làm gì để ăn uống an toàn?”. Chúng tôi xin được chia sẻ như sau. 

Vi khuẩn Salmonella là gì và tại sao nguy hiểm?

Salmonella là nhóm vi khuẩn đường ruột thường gặp trong thịt sống, trứng, sữa, bánh có nhân, thực phẩm chế biến và đóng hộp. Khi vào cơ thể, vi khuẩn này có thể gây ngộ độc thực phẩm với các biểu hiện như đau bụng, tiêu chảy, sốt, nôn ói. 

Phần lớn người khỏe mạnh có thể tự hồi phục, nhưng người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền dễ bị nặng hơn, mất nước và phải nhập viện.

Nhiều người vẫn nghĩ rằng: “Chỉ cần nấu chín kỹ là an toàn”. Quan điểm này đúng một phần nhưng chưa đủ. Vi khuẩn Salmonella sống có thể bị tiêu diệt khi nấu chín ở nhiệt độ cao. 

Tuy nhiên, trong quá trình sinh sôi trong thực phẩm bẩn có một số chủng Salmonella sinh ra độc tố ruột. 

Độc tố là chất độc, không phải vi khuẩn sống, nên độc tố vẫn tồn tại ngay cả khi vi khuẩn đã bị tiêu diệt. Độc tố vi khuẩn Salmonella gây đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, sốt và mệt, có thể nặng nếu không bù nước và điều trị kịp thời.

Nếu thực phẩm đã bị nhiễm khuẩn và để lâu trong điều kiện không bảo đảm, thì việc hâm nóng hay đun sôi lại không phải lúc nào cũng bảo đảm an toàn tuyệt đối, đặc biệt với đồ hộp, các loại thực phẩm chế biến sẵn.

Dịch tả heo có nguy hiểm? Đừng nhầm lẫn với bệnh nhiễm liên cầu lợn

Người dân đừng nhầm lẫn hai bệnh dịch tả heo do vi rút và bệnh liên cầu lợn do vi trùng. Dịch tả heo châu Phi là bệnh do vi rút, chỉ gây bệnh ở heo, không lây sang người. 

Liên cầu lợn là bệnh do vi khuẩn, có thể lây từ heo sang người, gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, đường lây qua ăn tiết canh, thịt heo chưa nấu chín kỹ, hoặc tiếp xúc với máu, dịch tiết của heo bệnh khi tay có vết trầy xước.

Người mắc bệnh thường sốt cao đột ngột, đau đầu, nôn ói, có thể lơ mơ. Khi có dấu hiệu nghi ngờ sau tiếp xúc hoặc ăn thịt heo, cần đi khám sớm để điều trị kịp thời.

Tuy nhiên, sự nguy hiểm của bệnh dịch tả heo nằm ở chỗ khi phát hiện dấu vết vi rút dịch tả heo châu Phi trong thực phẩm, đó là dấu hiệu cho thấy nguồn nguyên liệu đã không bảo đảm an toàn. 

Dù vi rút bị tiêu diệt khi nấu chín kỹ, nhưng trên thực tế, người tiêu dùng không thể biết được thực phẩm đó đã trải qua những khâu bảo quản, vận chuyển, chế biến như thế nào, và liệu thực phẩm có kèm theo vi khuẩn gây ngộ độc khác hay không. 

Người tiêu dùng nên làm gì?

Để ăn uống an toàn mà không cần quá lo lắng, người dân có thể áp dụng những cách đơn giản sau: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mua ở nơi uy tín; hạn chế dự trữ lâu ngày thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt trong thời tiết nóng lạnh bất thường; thực phẩm tươi sống phải nấu chín, ăn sớm, tránh hâm đi hâm lại nhiều lần. 

Ăn uống an toàn không nằm ở sự hoang mang, sợ hãi, mà ở sự hiểu biết và tỉnh táo lựa chọn đúng thực phẩm mỗi ngày của người dân. 

BS NGUYỄN THÀNH ÚC