Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp

(ĐTO) Sáng 1-7, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Trung ương đến 3.651 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc với tổng số hơn 557.000 đại biểu tham dự. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Dự tại điểm cầu Đồng Tháp, có đồng chí Ngô Chí Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; các đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy…

Sau 1 năm vận hành, mô hình chính quyền 3 cấp bước đầu đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến tích cực trong tổ chức và hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước. Cơ chế chỉ đạo, điều hành được tập trung, thống nhất hơn; phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh; cấp xã từng bước khẳng định vai trò là cấp chính quyền trực tiếp tổ chức thực hiện, giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp và là trung tâm vận hành mới ở cơ sở. Hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ Nhân dân tiếp tục được nâng lên, góp phần tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy của Đảng và Nhà nước. 

Chính phủ đã tập trung hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với mô hình chính quyền 3 cấp. Đến nay, Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ đã ban hành số lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật; phân cấp cho địa phương 1.461 nhiệm vụ (gồm: 1.382 nhiệm vụ cấp tỉnh và 79 nhiệm vụ cấp xã). Qua hai đợt rà soát, đánh giá, các nhiệm vụ được phân cấp cơ bản bảo đảm tính khả thi, phù hợp với năng lực thực thi của địa phương. 

Chính phủ đã quyết liệt cắt giảm, đơn giản hóa 3.486 thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, giúp kéo giảm 53% thời gian thực hiện, tiết kiệm cho xã hội hơn 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Tính đến ngày 15-6-2026, cả nước có 5.136 thủ tục hành chính. Toàn quốc đã tiếp nhận trên 42,5 triệu hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, trong đó tỷ lệ nộp trực tuyến đạt tới 91,74% và tỷ lệ giải quyết đúng hạn duy trì trên 95%. Công tác số hóa hồ sơ đạt tỷ lệ gần 95% với hơn 16,5 triệu hồ sơ được khai thác, tái sử dụng dữ liệu số. Hiệu quả của mô hình mới thể hiện ở mức độ hài lòng chung của người dân đạt 83,08%, đặc biệt 89,09% người dân khẳng định không còn tình trạng công chức sách nhiễu, gây phiền hà tại cơ sở. 

Hạ tầng số và các nền tảng chuyển đổi số đã cơ bản đáp ứng yêu cầu quản trị, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Việc kết nối, liên thông dữ liệu, xử lý công việc trên môi trường điện tử và cung cấp dịch vụ công trực tuyến được tăng cường, góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo nền tảng quan trọng cho xây dựng chính quyền số trong giai đoạn tiếp theo.

Việc tinh gọn tổ chức bộ máy và kết thúc hoạt động cấp huyện không những không làm gián đoạn, mà ngược lại đã khơi thông tối đa mọi nguồn lực, thúc đẩy toàn diện kinh tế - xã hội. Năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu chủ yếu, đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội của cả giai đoạn 2021 - 2025. GDP bứt phá mạnh mẽ tăng 8,02%, đưa quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, vươn lên vị trí thứ 32 thế giới. GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD (gấp 1,4 lần năm 2020), chính thức đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Nguồn lực tài chính dôi dư từ việc tinh gọn bộ máy và tiết kiệm chi thường xuyên được chuyển hướng đầu tư trực tiếp cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục tại cơ sở. Nhà nước đã kịp thời bổ sung 115.952 tỷ đồng để chi trả chính sách cho 143.772 cán bộ dôi dư do sắp xếp, củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự điều hành của Đảng và Chính phủ…

Những kết quả trên thể hiện quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và đồng chí Tổng Bí thư, cùng tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực, cống hiến và khả năng thích ứng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, tạo động lực thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và tăng trưởng hai con số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. 

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị giai đoạn tới, trọng tâm là nâng cao chất lượng vận hành của mô hình mới với 10 nhiệm vụ trọng tâm. 

Trong đó, phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật tất cả các lĩnh vực và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm thống nhất, rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho tổ chức thực hiện ở cả 3 cấp chính quyền. Việc sửa luật phải xuất phát từ điểm nghẽn thực tế. Cấp ủy phải lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, bằng thể chế, bằng công tác cán bộ, bằng kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả. Phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, nhưng không làm thay, không buông lỏng, không can thiệp hành chính không cần thiết vào chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Cấp tỉnh tập trung vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã phải được tổ chức như tuyến đầu của quản trị công: Tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; đồng thời, phát hiện sớm các vấn đề về an sinh, trật tự, đất đai, xây dựng, môi trường, dịch vụ công và các rủi ro phát sinh tại địa bàn. Tiếp tục rà soát tổ chức bộ máy, biên chế, cơ chế phân bổ nguồn lực phù hợp quy mô dân số, diện tích, mức độ đô thị hóa, đặc điểm vùng miền và khối lượng công việc, không áp dụng cào bằng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Đây là yêu cầu rất quan trọng. Phân cấp, phân quyền phải thực chất, phải bảo đảm cấp được giao nhiệm vụ có đủ thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, công cụ quản lý để thực hiện. Khắc phục tình trạng giao việc xuống dưới nhưng không giao đủ điều kiện cần thiết. Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng xuống cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát. Đồng thời, phải tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình…

Đối với các lĩnh vực liên ngành còn giao thoa, cần khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: Một việc phải có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính; một nguồn dữ liệu dùng chung; một quy trình phối hợp liên thông; đồng thời, có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng. Trước mắt, phải tập trung hoàn thiện phương án phân định trách nhiệm, xử lý dứt điểm các quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa đồng bộ, bảo đảm kế thừa, ổn định, liên tục, không để khoảng trống trong quản lý nhà nước, nhất là ở các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và đời sống Nhân dân.

HÀ NAM