Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh lao
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên
Nghiên cứu được công bố tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang năm 2026 cho thấy, người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh lao cao gấp 2,1 lần so với người không hút. Đáng chú ý, có đến 64,4% người mắc lao được phát hiện qua nghiên cứu không có triệu chứng lâm sàng, cho thấy tầm quan trọng của việc chủ động tầm soát bệnh trong cộng đồng.
HÚT THUỐC LÁ LÀM TĂNG NGUY CƠ MẮC LAO
Tại Hội nghị Khoa học kỹ thuật Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang năm 2026, nghiên cứu về hiệu quả tầm soát lao chủ động bằng chiến lược 2X tại khu vực đầu nguồn sông Tiền cung cấp những số liệu đáng chú ý về tình hình bệnh lao và các yếu tố nguy cơ trong cộng đồng.
Nghiên cứu do nhóm tác giả Nguyễn Hữu Thành, Nguyễn Khoa Thi và Hà Mẫn Ngọc thuộc Bệnh viện Phổi Đồng Tháp thực hiện tại các địa bàn Hồng Ngự 1, Thanh Bình và Tam Nông.
Kết quả khảo sát trên người dân từ 15 tuổi trở lên ghi nhận tỷ lệ phát hiện mắc bệnh lao trong cộng đồng là 4,9%. Phân tích các yếu tố liên quan đến thói quen sinh hoạt cho thấy, người nghiện thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh lao cao gấp 2,1 lần so với người không hút thuốc.
Bên cạnh đó, những người có thói quen uống rượu, bia hằng ngày có nguy cơ mắc bệnh lao cao gấp 2,2 lần.
Những kết quả này cho thấy, hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ đáng lưu ý đối với bệnh lao. Khói thuốc chứa nhiều chất độc hại, gây tổn thương hệ hô hấp và ảnh hưởng đến cơ chế bảo vệ của phổi, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lao gây bệnh. Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây tổn thương phổi và nhiều cơ quan khác nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Trong khi đó, hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người hút, mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp, đặt ra yêu cầu cần tăng cường truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá gắn với phòng, chống bệnh lao.
CHỦ ĐỘNG TẦM SOÁT ĐỂ PHÁT HIỆN BỆNH SỚM
Một trong những kết quả đáng chú ý của nghiên cứu là 64,4% số người mắc bệnh lao được phát hiện không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Qua chụp X-quang phổi tầm soát, tổn thương dạng nốt mờ chiếm tỷ lệ cao nhất, với 77,4%.
Thực tế này cho thấy, việc chỉ dựa vào các biểu hiện như: Ho kéo dài, sốt hoặc những dấu hiệu bất thường khác để nhận biết bệnh có thể bỏ sót nhiều trường hợp.
Người mắc lao chưa có triệu chứng rõ rệt vẫn có thể không biết mình mắc bệnh, làm ảnh hưởng đến khả năng phát hiện và điều trị sớm. Đối với người hút thuốc lá, nguy cơ càng cần được quan tâm bởi các tổn thương đường hô hấp có thể khiến việc nhận biết những dấu hiệu bất thường trở nên khó khăn.
Nếu không chủ động kiểm tra sức khỏe, người bệnh có thể được phát hiện khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện các biểu hiện rõ ràng hơn.
Nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ mắc bệnh lao tăng theo độ tuổi. So với nhóm từ 35 - 44 tuổi, nhóm từ 55 - 64 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2,2 lần; trong khi nhóm từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao gấp 4 lần.
Từ kết quả nghiên cứu, người dân cần nâng cao ý thức phòng, chống bệnh lao thông qua việc từ bỏ thuốc lá, hạn chế sử dụng rượu, bia và chủ động kiểm tra sức khỏe.
Những người thuộc nhóm nguy cơ cao, nhất là người hút thuốc lá, người cao tuổi và người tiếp xúc gần với bệnh nhân lao, cần quan tâm đến việc tầm soát để phát hiện bệnh sớm.
Chiến lược tầm soát 2X gồm chụp X-quang phổi và xét nghiệm khẳng định khi có chỉ định theo quy trình chuyên môn, là một trong những giải pháp được triển khai nhằm phát hiện sớm bệnh lao trong cộng đồng.
Việc tham gia tầm soát giúp người mắc bệnh được phát hiện, hướng dẫn điều trị kịp thời, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ lây lan.
Bên cạnh hoạt động tầm soát, nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa bệnh lao. Mỗi người cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
C.THẮNG - N.H
(lược ghi)
