Kỳ 2: Giữ vững “vùng xanh” ở cơ sở

Kỳ 1: Xây dựng địa bàn “sạch ma túy”

Sau khi thực hiện tinh gọn bộ máy và sáp nhập các đơn vị hành chính, nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đối mặt với áp lực địa bàn mở rộng, dân số tăng trong khi đó lực lượng còn hạn chế. Giữa những thách thức ấy, công tác phòng, chống ma túy tại cơ sở gặp nhiều khó khăn. Từ đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào để vừa quản lý hiệu quả các địa bàn rộng, vừa giữ vững và nhân rộng những “vùng xanh” không ma túy.

QUẢN LÝ ĐỊA BÀN RỘNG

Công tác phòng, chống ma túy tại cơ sở chưa bao giờ là dễ dàng và trở nên phức tạp tại các địa phương sau sáp nhập đơn vị hành chính. Sự thay đổi về địa giới, quy mô dân số tạo ra những “khoảng mờ” quản lý mà tội phạm ma túy luôn chực chờ để lợi dụng.

Sau sáp nhập, xã Vĩnh Bình có diện tích tự nhiên gần 40 km2, quản lý 19 ấp với hơn 44.500 nhân khẩu. Từng là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của huyện Gò Công Tây cũ, sự giao thương sầm uất và mật độ dân cư đông đúc giờ đây lại là thách thức lớn. Địa bàn rộng, dân cư biến động liên tục tạo ra nhiều kẽ hở cho tội phạm ma túy hoạt động tinh vi hơn.

Hiện xã Vĩnh Bình trực tiếp quản lý 17 người nghiện, 15 người sử dụng trái phép chất ma túy và 52 người sau cai nghiện. Đáng báo động, người nghiện đang có xu hướng trẻ hóa. 

Đối tượng sử dụng ma túy chủ yếu là thanh thiếu niên, phần lớn không có việc làm ổn định, thiếu sự quản lý, giáo dục từ gia đình nên dễ dàng bị lôi kéo. 

Đáng chú ý, loại chất gây nghiện phổ biến hiện nay là ma túy tổng hợp - loại ma túy có tốc độ lan rộng nhanh, gây ảo giác mạnh, dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật khó lường và khó kiểm soát.

Theo lộ trình 3 giai đoạn đã xác định, xã Vĩnh Bình đang trong giai đoạn 2 triển khai các giải pháp phòng ngừa và đấu tranh làm “sạch” địa bàn, dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 10-2026. 

Tuy nhiên, thực tế triển khai gặp không ít trở ngại do lực lượng Công an xã sau sáp nhập chưa kịp củng cố tương xứng với quy mô địa bàn mới, khiến công tác nắm tình hình và phát hiện sớm từ xa còn hạn chế.

Bên cạnh đó, công tác mời xét nghiệm, xác định tình trạng nghiện và lập hồ sơ quản lý gặp khó khăn vì đối tượng thường xuyên vắng mặt hoặc rời khỏi địa phương, trong khi chưa có quy định cụ thể về biện pháp cưỡng chế phù hợp. 

Trạm Y tế xã cũng chưa đủ năng lực và cơ sở vật chất để thực hiện xác định tình trạng nghiện, cắt cơn giải độc, đặc biệt với điều kiện địa bàn có tính chất cù lao, chi phí tổ chức cao. Ngoài ra, địa bàn chưa có cơ sở cung cấp dịch vụ cai nghiện tự nguyện, hạn chế khả năng triển khai các hình thức cai nghiện tại gia đình và cộng đồng.

XÂY DỰNG “VÙNG XANH” KHÔNG MA TÚY

Giữa bối cảnh nhiều địa phương còn loay hoay với bài toán quản lý sau sáp nhập, xã Mỹ Lợi trở thành điểm sáng trong công tác phòng, chống ma túy tại cơ sở. Năm 2025, địa bàn xã Mỹ Lợi chính thức được tỉnh công nhận là “Xã không ma túy”. 

Không tụ điểm phức tạp, không phát sinh người nghiện mới, không xảy ra hoạt động mua bán, tàng trữ hay tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy - những chỉ số “sạch” này là thành quả từ sự kiên trì, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và Nhân dân địa phương.

Chủ tịch UBND xã Mỹ Lợi Trần Anh Thông cho biết, điểm đặc biệt trong cách làm của Mỹ Lợi là đặt lực lượng an ninh cơ sở và các ấp làm nòng cốt, phối hợp trực tiếp với Công an xã. 

Đây là lực lượng gần dân nhất, hiểu dân nhất và có khả năng phát hiện sớm nhất từng dấu hiệu bất thường, từng đối tượng lạ mặt xuất hiện trên địa bàn ngay từ khi mới manh nha.

Tại Mỹ Lợi, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” không còn là những khẩu hiệu hành chính khô khan, mà đã được duy trì một cách thực chất, đi sâu vào đời sống. 

Nhân dân thực sự trở thành “tai mắt”, thành cánh tay nối dài của chính quyền thông qua hệ thống camera an ninh phủ rộng các tuyến đường, đường dây nóng tố giác tội phạm và các hội nhóm mạng xã hội như: Zalo, Facebook do xã quản lý.

Công tác tuyên truyền cũng được ngành chức năng đổi mới linh hoạt, không lối mòn. Thay vì các buổi họp dân, xã tiếp cận đa kênh từ loa truyền thanh đến không gian mạng, tập trung trực diện vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao là thanh thiếu niên và người lao động tự do. 

Tuy nhiên, việc đạt được danh hiệu đã khó, giữ được danh hiệu lại càng khó hơn. Lãnh đạo xã Mỹ Lợi thẳng thắn nhìn nhận: Giữ vững thành quả còn khó hơn đạt được. 

Để duy trì bền vững danh hiệu này qua năm 2026 và hướng tới tầm nhìn năm 2030, Mỹ Lợi xác định giải pháp tập trung tăng cường phối hợp liên ngành Công an, Y tế, đoàn thể… để hỗ trợ thiết thực cho người sau cai nghiện thông qua dạy nghề, tạo việc làm; đồng thời, kiên quyết xóa bỏ sự kỳ thị để những người lầm lỡ có cơ hội thực sự tái hòa nhập cộng đồng, không tái nghiện.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh xây dựng và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyên sâu. 

Công tác phòng ngừa xã hội được kết hợp chặt chẽ với phòng ngừa nghiệp vụ, nhằm đấu tranh hiệu quả với tội phạm ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật.

Thượng tá Dương Thế Duy, Trưởng Công an phường Sa Đéc cho biết, muốn phường không ma túy, mỗi gia đình phải sạch ma túy; muốn gia đình sạch ma túy, mỗi cá nhân phải kiên quyết nói không với ma túy. Có như vậy mới tạo được sự đồng thuận từ gốc, phủ sóng tạo thành những “vùng xanh” không ma túy bền vững.

Thực tế từ các địa phương cho thấy, công tác phòng, chống ma túy nói chung và việc xây dựng “Xã, phường không ma túy” nói riêng không thể chỉ dựa vào lực lượng chức năng, mà phải được gắn kết chặt chẽ với phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.

Trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính với nhiều biến động, việc phát huy vai trò nòng cốt, xung kích của lực lượng Công an, kết hợp với hiệu quả hoạt động của các Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở sẽ tạo nên lực lượng vững chắc trong công tác phòng, chống ma túy.

TUẤN LÂM - DƯƠNG ÚT
(còn tiếp)