Kỳ cuối: Khơi thông “điểm nghẽn”, nâng cao hiệu lực bộ máy

Kỳ 1: Định hình bộ máy mới vì mục tiêu phục vụ
Kỳ 2: Đổi mới toàn diện công tác cán bộ
Kỳ 3: Đột phá vì nền hành chính phục vụ
Kỳ 4: Đồng thuận với mô hình chính quyền mới

Sau 1 năm triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy cơ sở đi vào vận hành ổn định. Tuy nhiên, từ thực tiễn chuyển đổi, còn “điểm nghẽn” về nhân sự, vị trí việc làm và hạ tầng cơ sở vật chất... Đây là lúc cần những giải pháp quyết liệt để khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

NHẬN DIỆN “ĐIỂM NGHẼN”

Qua 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các địa phương được rà soát, sắp xếp và tổ chức lại. Mặc dù tổ chức bộ máy chính quyền cơ bản vận hành ổn định, song ở mô hình mới, một số bất cập trong hoạt động bắt đầu phát sinh. 

Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi từ mô hình cũ sang mô hình mới không đơn thuần là sự sáp nhập cơ học, mà là cuộc tái cấu trúc toàn diện, chạm đến những bài toán khó về nhân sự và hạ tầng.

Một trong những rào cản là tình trạng thừa, thiếu cán bộ cục bộ tại một số địa phương sau khi sắp xếp lại. Bên cạnh đó, số lượng, chất lượng và năng lực thực tế của đội ngũ cán bộ cấp xã cũng bộc lộ sự không đồng đều.

Khảo sát thực tế cho thấy, các địa phương đang rơi vào tình trạng khát nhân lực chuyên môn sâu ở các lĩnh vực then chốt như: Công nghệ thông tin, quản lý đất đai, kế toán và xây dựng...

Theo đánh giá của UBND phường Hồng Ngự, năng lực thực thi nhiệm vụ của một bộ phận cán bộ, công chức có mặt chưa đồng đều. 

Việc bố trí công chức theo vị trí việc làm vẫn còn gặp khó khăn, do chưa thật sự bảo đảm sự phù hợp giữa trình độ chuyên môn đào tạo với kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn. 

Có nghịch lý, một số trường hợp có bằng cấp đúng chuyên ngành nhưng kỹ năng xử lý công việc thực tế còn hạn chế.

Đồng quan điểm, UBND xã Vĩnh Hựu cũng đánh giá thẳng thắn: Việc bố trí, sắp xếp cán bộ tại địa phương chưa thật sự tối ưu hóa theo vị trí việc làm. 

Khối lượng công việc đổ về cơ sở ngày một tăng lên sau phân cấp, phân quyền, trong khi biên chế lại bị khống chế. Một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chức danh, kỹ năng bổ trợ, đặc biệt là kỹ năng số - “chìa khóa” để vận hành chính quyền điện tử hiện nay.

Sau khi sắp xếp lại các đơn vị hành chính, tại một số nơi, cơ sở vật chất vừa thừa lại vừa thiếu về diện tích lẫn công năng sử dụng. Nhiều trụ sở dôi dư chưa có phương án xử lý tối ưu gây lãng phí, trong khi trụ sở chính được chọn làm nơi làm việc tập trung lại quá tải, phát sinh thêm nhiều chi phí vận hành trong giai đoạn chuyển tiếp. 

Tại phường Sơn Qui, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương phải quản lý địa bàn rộng lớn với đặc điểm dân cư phân tán.

Trong khi đó, điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của bộ máy còn gặp khó khăn. Trụ sở UBND phường hiện nay được xây dựng từ năm 2000, quy mô nhỏ, đến nay nhiều hạng mục xuống cấp, diện tích sử dụng không còn phù hợp với quy mô nhiệm vụ hiện tại.

Việc bố trí phòng làm việc cho các cơ quan chuyên môn tại đây rất chật hẹp, không bảo đảm diện tích theo quy định hiện hành. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến điều kiện làm việc của công chức, mà còn giảm hiệu quả phối hợp liên phòng, ban và chất lượng phục vụ người dân. 

Về trang thiết bị, dù được quan tâm đầu tư, song hệ thống máy tính, máy in, máy scan trang bị cho công chức đã cũ, cấu hình thấp. Đây chính là “lực cản” làm ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ và cản trở việc triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại địa phương.

Phân tích sâu về nguyên nhân của những hạn chế, các chuyên gia và nhà quản lý cho rằng, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp diễn ra trong thời gian khá ngắn, với khối lượng công việc lớn. 

Trong khi đó, một số nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp huyện về cấp xã chưa được phân định, hướng dẫn rõ ràng về quy trình. Trình độ đội ngũ cán bộ cấp xã chưa đồng đều, nhiều nhân sự mới được bố trí thay thế nên còn lúng túng, thiếu kinh nghiệm quản lý nhà nước trên các lĩnh vực phức tạp như: Đất đai, xây dựng, khoa học công nghệ...

CẦN GIẢI PHÁP, KHƠI THÔNG “DÒNG CHẢY” HÀNH CHÍNH

Để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, giải pháp then chốt là tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp. 

Cần bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị trong toàn hệ thống chính trị. Song song đó, các địa phương cần xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu gắn liền với kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể.

Theo Chủ tịch UBND phường Hồng Ngự Nguyễn Thanh Phong, trong thời gian tới, phường tiếp tục rà soát, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. UBND phường sẽ quyết liệt bố trí, sử dụng cán bộ, công chức phù hợp với vị trí việc làm, năng lực, sở trường nhằm khắc phục triệt để tình trạng thừa - thiếu cục bộ. 

Đồng thời, phường sẽ đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nhất là về kỹ năng quản lý, kỹ năng số và kỹ năng xử lý tình huống để từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ.

Để củng cố vững chắc mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các cấp ngành cần đổi mới mạnh mẽ phương thức, lề lối làm việc theo hướng khoa học, sâu sát cơ sở; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn trực tiếp tại địa bàn.

Xác định công tác cán bộ là nhiệm vụ then chốt, quyết định thành bại của hệ thống chính trị, thời gian tới, cần đổi mới toàn diện công tác đánh giá, bố trí và sử dụng cán bộ theo vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh và chuẩn năng lực cụ thể. 

Cần ưu tiên lựa chọn những nhân sự có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức tốt, có tư duy đổi mới, khả năng quản trị hiện đại và tinh thần trách nhiệm cao.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hựu Lê Tấn Thành, địa phương sẽ tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc các chủ trương của Trung ương và tỉnh về vận hành chính quyền 2 cấp. 

Bên cạnh việc tập trung kiện toàn bộ máy và linh hoạt trong công tác cán bộ, xã sẽ tập trung rà soát, quản lý và sử dụng hiệu quả tài sản công. Địa phương sẽ ưu tiên nguồn lực đầu tư, nâng cấp hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là hạ tầng giao thông và hạ tầng công nghệ thông tin.

Khi những “điểm nghẽn” về thể chế, nhân sự và hạ tầng dần được tháo gỡ bằng những tư duy đột phá, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Đồng Tháp sẽ phát huy tối đa hiệu năng. 

Từ đó, xây dựng nên nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hoàn thành tốt nhất sứ mệnh phục vụ người dân và doanh nghiệp.

DƯƠNG ÚT