Lấy đội ngũ trí thức làm trung tâm, khoa học - công nghệ làm động lực phát triển

Nhiệm kỳ 2020 - 2025 khép lại với nhiều dấu ấn: Hơn 11.000 ấn phẩm phổ biến kiến thức, hàng trăm giải pháp sáng tạo kỹ thuật, gần 170 lượt góp ý xây dựng chính sách... Trước thềm Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Tháp (gọi tắt là Liên hiệp Hội) lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng chí Nguyễn Thanh Hiền, Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp Hội chia sẻ với phóng viên (PV) Báo và phát thanh, truyền hình Đồng Tháp về hành trình và những định hướng trong thời gian tới.

* PV: Đồng chí vui lòng thông tin về những thành tựu nổi bật của Liên hiệp Hội trong nhiệm kỳ qua?

* Đồng chí Nguyễn Thanh Hiền: Trong nhiệm kỳ vừa qua, Liên hiệp Hội đạt nhiều kết quả nổi bật trên 3 lĩnh vực chính: Hoạt động thông tin, phổ biến kiến thức; hoạt động khoa học và công nghệ và đặc biệt là hoạt động tư vấn, phản biện, giám định xã hội.

Về thông tin, phổ biến kiến thức, giai đoạn 2020 - 2025, Liên hiệp Hội tổ chức 52 hội nghị với hơn 2.500 lượt người tham dự, xuất bản 11.250 ấn phẩm phổ biến kiến thức khoa học - kỹ thuật; đồng thời, phối hợp thường xuyên với Báo và phát thanh, truyền hình Đồng Tháp thực hiện Chuyên mục “Tri thức phục vụ đời sống” (12 số/năm) và Chuyên trang “Trí thức khoa học và công nghệ” (24 số/năm). 

Nội dung tập trung phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến người dân; khoa học - công nghệ phục vụ nông nghiệp bền vững; khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế địa phương, góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, đời sống.

Về khoa học và công nghệ, Liên hiệp Hội thúc đẩy phong trào sáng tạo với hàng trăm giải pháp kỹ thuật, mô hình sáng tạo.

Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tổ chức hằng năm thu hút 1.153 sản phẩm dự thi; trong đó, 397 sản phẩm đoạt giải cấp tỉnh, 11 sản phẩm đoạt giải toàn quốc. 

Riêng mô hình “Máy cắt vỏ hạt sen tươi” đoạt Huy chương Bạc tại Triển lãm quốc tế dành cho các nhà sáng tạo trẻ thế giới (IEYI) tổ chức tại Nhật Bản. 

Hội thi Sáng tạo kỹ thuật qua 3 lần tổ chức thu hút 536 giải pháp dự thi, có 195 giải pháp đoạt giải cấp tỉnh và 9 công trình đoạt giải toàn quốc. Liên hiệp Hội cũng tham mưu UBND tỉnh tổ chức tôn vinh 62 trí thức khoa học - công nghệ tiêu biểu cấp tỉnh (trong đó, có 1 Giáo sư - Tiến sĩ, 3 Phó Giáo sư - Tiến sĩ và 39 Tiến sĩ), ghi nhận đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, khẳng định vai trò, vị thế đội ngũ trí thức.

Về tư vấn, phản biện và giám định xã hội, Liên hiệp Hội đóng góp ý kiến cho 167 dự thảo luật, đề án, dự án và văn bản khác theo đề nghị của Đoàn Đại biểu Quốc hội, HĐND, UBND tỉnh và các sở, ngành; tổ chức 15 hội thảo tư vấn, 7 hội thảo khoa học và 5 lớp tập huấn, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng và thực hiện chủ trương, chính sách phát triển của tỉnh.

* PV: Bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động của Liên hiệp Hội còn gặp khó khăn, vướng mắc gì?

* Đồng chí Nguyễn Thanh Hiền: Việc sắp xếp, sáp nhập tổ chức theo chủ trương của Trung ương và của tỉnh mở ra nhiều cơ hội phát triển, nhưng cũng đặt ra yêu cầu lớn trong kiện toàn tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động. 

Nguồn lực dành cho hoạt động của Liên hiệp Hội và các hội thành viên còn hạn chế, nhất là kinh phí cho nhiệm vụ khoa học, công nghệ, tư vấn phản biện xã hội và phổ biến kiến thức; cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa tuy được quan tâm nhưng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Chất lượng hoạt động giữa các hội thành viên chưa đồng đều; một số hội gặp khó khăn về nhân lực, kinh phí, phương thức hoạt động và khả năng thu hút hội viên, nhất là trí thức trẻ. 

Hoạt động tư vấn, phản biện, giám định xã hội tuy có chuyển biến tích cực nhưng chưa phát huy hết tiềm năng đội ngũ trí thức; việc đặt hàng phản biện đối với các chương trình, đề án lớn của tỉnh chưa nhiều, cơ chế tiếp thu và sử dụng kết quả tư vấn, phản biện cần tiếp tục hoàn thiện.

Trong bối cảnh tỉnh bước vào giai đoạn phát triển mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng, những khó khăn nêu trên đòi hỏi Liên hiệp Hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa cả về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động.

* PV: Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong nhiệm kỳ tới, Liên hiệp Hội cần thực hiện tốt những nhiệm vụ, giải pháp nào thưa đồng chí!?

* Đồng chí Nguyễn Thanh Hiền: Nhiệm kỳ 2026 - 2031, Liên hiệp Hội xác định tiếp tục đổi mới toàn diện hoạt động theo tinh thần lấy đội ngũ trí thức làm trung tâm, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển, tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Một là, củng cố, phát triển tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; sau sáp nhập, hoàn thiện mô hình tổ chức, kiện toàn bộ máy, nâng chất đội ngũ cán bộ; xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ với các hội thành viên, thành viên liên kết; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành.

Hai là, tăng cường tập hợp, đoàn kết và phát huy vai trò đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ - nhiệm vụ xuyên suốt - bằng cách mở rộng mạng lưới trí thức, chuyên gia trong và ngoài tỉnh; phát huy hiệu quả Câu lạc bộ Trí thức tỉnh; tạo điều kiện để trí thức tham gia nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách, phản biện xã hội và chuyển giao công nghệ.

Ba là, nâng chất các hoạt động chuyên môn: Đổi mới công tác thông tin, phổ biến kiến thức; tổ chức hội thảo khoa học, diễn đàn trí thức; nâng chất tư vấn, phản biện, giám định xã hội; đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, tổ chức hiệu quả Hội thi Sáng tạo kỹ thuật; Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số: Xây dựng cơ sở dữ liệu về đội ngũ trí thức, hội viên, chuyên gia; phát triển hệ thống thông tin dùng chung với các hội thành viên; tăng cường nền tảng số trong quản lý, điều hành, tổ chức hội nghị, hội thảo, phổ biến kiến thức.

Năm là, tăng cường phối hợp với các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp: Đề xuất cơ chế, chính sách phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; mở rộng hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp - trước mắt là các đơn vị trên địa bàn tỉnh - nhằm huy động nguồn lực, kết nối chuyên gia, thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Sáu là, xây dựng Liên hiệp Hội thực sự trở thành ngôi nhà chung của trí thức tỉnh: Chăm lo, tôn vinh, động viên trí thức; thu hút trí thức trẻ, chuyên gia giỏi tham gia hoạt động Hội; xây dựng môi trường học thuật cởi mở, khuyến khích ý tưởng mới, sáng kiến phục vụ phát triển địa phương.

Với sự quan tâm lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Đồng Tháp, sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương và đặc biệt là sự đồng hành của đội ngũ trí thức khoa học - công nghệ, Liên hiệp Hội sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức chính trị - xã hội của đội ngũ trí thức, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với trí thức, đóng góp ngày càng hiệu quả vào sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

* PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

VĂN XĨ - TUẤN LÂM - T.Đ 

(thực hiện)