Liên thông kết quả xét nghiệm, cận lâm sàng: Lợi cả đôi đường

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư quy định danh mục xét nghiệm, dịch vụ cận lâm sàng và điều kiện sử dụng kết quả khi liên thông giữa các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT). Các chuyên gia y tế kỳ vọng, quy định mới giúp hạn chế tình trạng người bệnh phải làm lại xét nghiệm, chụp chiếu khi chuyển cơ sở điều trị, qua đó giảm thời gian, chi phí; bệnh viện giảm lãng phí về nhân lực, vật tư.

Giảm xét nghiệm trùng lắp

Trong khoảng nửa tháng, bà Mai Thị Thuận (54 tuổi, ngụ Vĩnh Long) lần lượt khám tại 3 cơ sở y tế, từ tuyến tỉnh đến TPHCM rồi bệnh viện tuyến cuối. Điều khiến bà mệt mỏi không chỉ là hành trình đi lại giữa các cơ sở y tế mà còn là phải thực hiện nhiều xét nghiệm cơ bản tương tự nhau ở cả 3 nơi.

“Với người bệnh, mỗi lần làm lại xét nghiệm đồng nghĩa thêm một lần chờ đợi, thêm chi phí và thêm thủ tục. Nghe nói sắp tới đây có thể sử dụng lại kết quả xét nghiệm, tôi cho rằng đây là thay đổi rất thiết thực”, bà Thuận chia sẻ.

Theo dự thảo, danh mục dự kiến có 441 dịch vụ cận lâm sàng, gồm 21 kỹ thuật xét nghiệm hóa sinh, 27 kỹ thuật huyết học - truyền máu, 26 kỹ thuật vi sinh - ký sinh trùng và 367 kỹ thuật điện quang như X-quang, CT, MRI… Dữ liệu được liên thông không chỉ phần kết luận mà bao gồm hình ảnh được thực hiện tại cơ sở khám chữa bệnh, giúp bác sĩ trực tiếp xem để đánh giá tổn thương, diễn biến bệnh, thay vì chỉ dựa vào phần mô tả kết quả.

Dự thảo cũng đặt nguyên tắc bảo đảm an toàn người bệnh, lấy người bệnh làm trung tâm; ưu tiên sử dụng kết quả cận lâm sàng đã có, còn giá trị và đáp ứng yêu cầu chuyên môn, nhằm hạn chế xét nghiệm lại không cần thiết.

Tuy nhiên, theo BSCK2 Lê Trung Nhân, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM), không phải cứ có kết quả cũ là người bệnh được miễn xét nghiệm lại. Trong nhiều trường hợp, làm lại là cần thiết để bảo đảm an toàn điều trị. Một kết quả xét nghiệm chỉ là một phần trong quá trình chẩn đoán.

Bác sĩ phải đặt kết quả đó trong tổng thể triệu chứng, tiền sử, diễn biến bệnh và các dữ liệu khác của người bệnh để quyết định có cần làm lại hay không. Dù sao, theo dự thảo quy định mới, người bệnh cũng sẽ giảm đáng kể những xét nghiệm lặp lại không cần thiết.

BSCK2 Nguyễn Khắc Vui, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bình Phú, cho rằng, hiệu quả lớn nhất của liên thông xét nghiệm là kết quả xét nghiệm được khai thác ở cơ sở khám chữa bệnh khác, bệnh viện tiếp nhận người bệnh có thêm dữ liệu để bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe, từ đó rút ngắn thời gian thu thập thông tin và đưa ra quyết định điều trị. Với những trường hợp chuyển viện, dữ liệu cận lâm sàng đầy đủ còn giúp bác sĩ có thêm cơ sở để tiếp tục phác đồ, thay vì phải bắt đầu lại từ đầu.

“Trong bối cảnh các bệnh viện phải đối mặt với áp lực quá tải, việc giảm những xét nghiệm không cần thiết giúp giải phóng một phần công suất của hệ thống xét nghiệm. Máy móc được sử dụng cho những trường hợp cần thiết hơn; nhân viên y tế giảm áp lực tiếp nhận, lấy mẫu, xử lý và trả kết quả; người bệnh cũng giảm thời gian chờ đợi”, BSCK2 Nguyễn Khắc Vui chia sẻ.

Liên thông đi cùng kiểm soát chất lượng

Theo TS-BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), mục tiêu liên thông kết quả xét nghiệm cận lâm sàng là tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh. Đồng thời, làm thay đổi cách dữ liệu y tế được khai thác. Thay vì một kết quả xét nghiệm hay hình ảnh chẩn đoán chỉ phục vụ cho một lần khám tại một cơ sở, dữ liệu có thể tiếp tục được sử dụng khi người bệnh chuyển sang cơ sở khác, nếu đáp ứng điều kiện chuyên môn. Khi dữ liệu được kết nối, tích lũy và chuẩn hóa, nguồn dữ liệu này còn có giá trị cho phân tích, nghiên cứu.

Tuy nhiên, liên thông phải đi cùng kiểm soát chất lượng. Không phải kết quả nào đã có trên hệ thống cũng mặc nhiên được sử dụng. Các cơ sở phải bảo đảm điều kiện thực hiện kỹ thuật, chất lượng xét nghiệm, trang thiết bị và khả năng chuẩn hóa giữa các đơn vị. Bởi xét nghiệm giống nhau nhưng nếu được thực hiện bằng phương pháp, thiết bị hoặc quy trình khác nhau, việc so sánh và sử dụng kết quả cần được bác sĩ đánh giá thận trọng.

“Bộ Y tế sẽ triển khai theo lộ trình, trước mắt lựa chọn những kỹ thuật có đủ điều kiện về chuyên môn, trang thiết bị và khả năng chuẩn hóa. Trong quá trình thực hiện sẽ tiếp tục đánh giá thực tế để cập nhật, bổ sung danh mục phù hợp”, TS-BS Hà Anh Đức thông tin.

Theo sggp.org.vn

 https://www.sggp.org.vn/lien-thong-ket-qua-xet-nghiem-can-lam-sang-loi-ca-doi-duong-post870624.html