Giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa
Khu di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa (xã Đông Anh, Hà Nội) là tập hợp đồ sộ của hệ thống thành lũy, hào nước; di chỉ, di vật khảo cổ; di tích, phong tục tập quán liên quan tín ngưỡng thờ An Dương Vương... mang những giá trị toàn cầu.
Thành phố Hà Nội đang hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị gửi báo cáo tóm tắt hồ sơ đề cử Khu di tích Cổ Loa tới Trung tâm Di sản thế giới để Ủy ban Di sản thế giới xem xét, ghi danh vào Danh sách đề cử dự kiến đầu năm 2027.
Những giá trị nổi bật toàn cầu
Thành cổ Cổ Loa và những câu chuyện lịch sử, những truyền thuyết quanh Thành cổ và các nhân vật như: An Dương Vương, Mỵ Châu-Trọng Thủy, Cao Lỗ... đã được biết đến trong nhiều thế kỷ.
Từ năm 1959 đến nay, hàng chục di chỉ khảo cổ phát lộ, được khai quật, nghiên cứu đã minh chứng những ký ức lịch sử bằng vật chất. Hiện Khu di tích Cổ Loa có 17 di chỉ khảo cổ, là địa điểm hiếm hoi có sự phát triển liên tục của bốn nền văn hóa: Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun, Đông Sơn.
Khảo cổ học cho thấy vùng đất Cổ Loa đã có những lớp cư dân sinh sống trong thời gian kéo dài khoảng 2.000 năm trước khi An Dương Vương đến xây thành. Song, nổi bật nhất trong các phát hiện vẫn là về thế kỷ III trước Công nguyên, khi An Dương Vương định đô ở Cổ Loa, xây dựng nhà nước Âu Lạc.
Các cuộc khai quật khảo cổ đã làm rõ cấu tạo, quy mô tường thành và kho hiện vật đồ sộ, gồm nhiều loại hình như: Công cụ lao động mà nổi bật nhất là bộ sưu tập lưỡi cày đồng; vũ khí với mũi tên, dao găm, rìu chiến; dụng cụ dùng trong sinh hoạt... minh chứng cho sự phát triển rực rỡ của văn hóa Đông Sơn dưới thời An Dương Vương. Đặc biệt hơn cả là trống đồng Cổ Loa (đã được công nhận là Bảo vật quốc gia) - một trong những trống đồng đẹp nhất hiện nay.
Phó Giáo sư Lại Văn Tới (Viện Nghiên cứu văn minh châu Á) cho biết: “Ngoài ba vòng thành Cổ Loa đã được nghiên cứu, chúng tôi còn phát hiện bên ngoài thành ngoại một khoảng khá xa có một lớp lũy tiền đồn, hệ thống móng cọc gia cố và dấu tích công trình xây dựng. Điều này chứng tỏ quy mô, cấu trúc tòa thành rất phức tạp, không chỉ nằm ở ba vòng thành của di tích”.
Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, Phó Giáo sư Tống Trung Tín cho biết thêm, trong các phát hiện về thời An Dương Vương, có đến 45 lò nấu đồng, đây là quy mô luyện kim rất lớn. Những phát hiện còn minh chứng Cổ Loa là một trung tâm vừa hội tụ sản phẩm của nơi khác, vừa là nơi cung cấp đồ đồng cho các nơi.
