Mùa xuân năm 1941 - Bước ngoặt quyết định của cách mạng Việt Nam

Cách đây 85 năm, vào mùa xuân năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mở ra bước ngoặt có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, từng bước đưa dân tộc Việt Nam đi tới những mùa xuân đất nước.

Sự trở về của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc không chỉ khẳng định tầm vóc, tư duy chiến lược và bản lĩnh lãnh đạo kiệt xuất của Người, mà còn để lại những giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, tiếp tục soi đường, dẫn dắt toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vững bước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

CAO BẰNG - CỘI NGUỒN CÁCH MẠNG

Trên cơ sở phân tích tình hình quốc tế và trong nước đang tạo ra những điều kiện thuận lợi cho cách mạng Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc khẳng định quyết tâm trở về Tổ quốc, Người nhận định: “Ta phải tìm mọi cách về nước để tranh thủ nắm thời cơ. Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng”. 

Ngày 28-1-1941, Người vượt qua cột mốc 108 (nay là cột mốc 675), đặt chân đến Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng (nay là xã Trường Hà), tỉnh Cao Bằng. 

Xuất phát từ tư duy và tầm nhìn chiến lược sâu sắc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn Cao Bằng làm điểm trở về đầu tiên, vì đây là vùng đất hội tụ đầy đủ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, thích hợp để xây dựng căn cứ địa cách mạng của cả nước. 

Người nhấn mạnh rằng: “Căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng nước ta. 

Cao Bằng có phong trào tốt từ trước, lại kề sát biên giới, lấy đó làm cơ sở liên lạc quốc tế rất thuận lợi”. 

Từ ngày 8-2-1941, Người chuyển đến sống và làm việc tại hang Cốc Bó, thôn Pác Bó, đánh dấu một mốc son lịch sử, đưa Cao Bằng trở thành cái nôi của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới.

KHẲNG ĐỊNH TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC 

Ngay sau khi trở về Pác Bó, từ ngày 10 đến 19-5-1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập và trực tiếp chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 của Đảng tại lán Khuổi Nặm (Pác Bó, xã Trường Hà). 

Hội nghị có sự tham dự của các đồng chí: Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên, cùng đại biểu các Xứ ủy Bắc Kỳ, Trung Kỳ và một số đại biểu hoạt động ở nước ngoài. 

Trên cơ sở phân tích sâu sắc tình hình thế giới và trong nước, Hội nghị thống nhất chủ trương giương cao hơn nữa ngọn cờ giải phóng dân tộc, xác định rõ kẻ thù chủ yếu của Nhân dân Đông Dương lúc bấy giờ.

Đồng thời, hoàn chỉnh sự chuyển hướng chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam; đó là, tiếp tục tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, chỉ tích thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian, chia lại ruộng công, giảm tô, tiến lên thực hiện đầy đủ chính sách “người cày có ruộng”. 

Xác định vai trò quan trọng của đại đoàn kết toàn dân, ngay khi về nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chỉ đạo công tác thí điểm xây dựng Mặt trận Việt Minh nhằm tập hợp các tầng lớp Nhân dân vào các đoàn thể cứu quốc, kiểm nghiệm và hoàn thiện phương pháp tổ chức trước khi mở rộng ra cả nước. 

Ngày 19-5-1941, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (gọi tắt là Mặt trận Việt Minh) để “nhằm liên hiệp hết thảy các giới đồng bào yêu nước, không phân biệt giàu nghèo, già trẻ, gái trai, tôn giáo và xu hướng chính trị đặng cùng nhau mưu cuộc dân tộc giải phóng và sinh tồn”. 

Đồng thời, chương trình hành động của Việt Minh được cụ thể hóa, tóm lược thành “Mười chính sách của Việt Minh” và tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng với hình thức ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, thể hiện rõ mục tiêu đánh đuổi phát xít Nhật và thực dân Pháp, giành độc lập cho dân tộc, xây dựng nước Việt Nam độc lập, bình đẳng; kêu gọi Nhân dân đoàn kết một lòng dưới ngọn cờ Việt Minh, “đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh” để đi tới thắng lợi.

Cùng với việc xây dựng Mặt trận, Người đặc biệt chú trọng vận động quần chúng, bởi cách mạng muốn thành công phải dựa vào lực lượng Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Có thể thấy, Hội nghị Trung ương lần thứ 8 là một mốc son đặc biệt quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Những quyết sách của Hội nghị đã hoàn chỉnh đường lối giải phóng dân tộc do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp đề ra, đáp ứng đúng yêu cầu khách quan của lịch sử, tập hợp và phát huy cao nhất sức mạnh toàn dân tộc.

Hội nghị đã đặt nền tảng lý luận và thực tiễn vững chắc, tạo tiền đề quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Song song với xây dựng cơ sở quần chúng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo tổ chức các lớp huấn luyện phù hợp với từng đối tượng cán bộ, đặc biệt chú trọng lực lượng thanh niên. 

Nội dung huấn luyện được xây dựng thiết thực, khoa học, tiến hành từ dễ đến khó, từ nhiệm vụ trước mắt đến mục tiêu lâu dài, kết hợp chặt chẽ giữa bồi dưỡng lý luận với rèn luyện trong thực tiễn; đặc biệt là nhấn mạnh vai trò nền tảng của đạo đức cách mạng.

Công tác xây dựng lực lượng vũ trang được đẩy mạnh. 

Đến cuối năm 1944, trước những chuyển biến nhanh chóng của tình hình và yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ rằng đấu tranh cách mạng cần từng bước chuyển từ chính trị sang quân sự, song luôn quán triệt quan điểm “chính trị trọng hơn quân sự”, do đó phải lựa chọn hình thức tổ chức lực lượng vũ trang phù hợp. 

Trên cơ sở đó, Người đã chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức ra đời tại khu rừng thuộc huyện Nguyên Bình (Cao Bằng), gồm 34 chiến sĩ với 34 khẩu súng các loại, được tổ chức thành 3 tiểu đội, có chi bộ Đảng trực tiếp lãnh đạo và đồng chí Võ Nguyên Giáp làm Chỉ huy trưởng. 

Thực hiện chỉ thị “phải đánh thắng trận đầu”, chỉ 2 ngày sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã liên tiếp giành thắng lợi trong các trận Phai Khắt (25-12-1944) và Nà Ngần (26-12-1944), tạo tiếng vang lớn, cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng trong cả nước. 

Bên cạnh đó, trên mặt trận đối ngoại, từ Pác Bó, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chủ động mở rộng và xây dựng quan hệ quốc tế, tranh thủ các điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam. 

Những quyết sách chiến lược trong mùa xuân năm 1941 đã đặt nền móng quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân Việt Nam đã nhất tề vùng lên giành chính quyền trong cả nước, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với quyền làm chủ của Nhân dân.

85 năm trôi qua, song những quyết sách lịch sử được hình thành từ mùa xuân năm 1941 vẫn vẹn nguyên giá trị và ý nghĩa thời đại sâu sắc.

Nhìn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của cách mạng Việt Nam càng khẳng định tính đúng đắn của con đường mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn; đồng thời, nhắc nhở cán bộ, đảng viên và Nhân dân về trách nhiệm kế tục, gìn giữ và phát huy những giá trị to lớn của cách mạng. 

Đó chính là động lực để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thi đua lập nhiều thành tích thiết thực, góp phần sớm đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ các cấp và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vào cuộc sống.

LÊ NGUYÊN