Washington và Tehran thông báo đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột, trong đó Mỹ sẽ "ngay lập tức" dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải với Iran.
"Thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. Chúc mừng tất cả", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 14-6.
Tổng thống Trump cũng thông báo dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran, cũng như mở cửa trở lại eo biển Hormuz "mà không có phí quá cảnh". "Tàu thuyền trên thế giới hãy kích hoạt động cơ đi. Hãy để cho dầu chảy", ông viết.
Tuyên bố được Tổng thống Trump đưa ra sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình. "Hai bên đã thống nhất chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon", ông Sharif cho hay, thêm rằng thỏa thuận sẽ được ký tại Thụy Sĩ vào ngày 19-6.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết có kế hoạch dự lễ ký thỏa thuận với Iran và Tổng thống Trump cũng có thể góp mặt. Mật vụ Mỹ thường không khuyến khích tổng thống và phó tổng thống cùng xuất hiện đồng thời, đặc biệt là ở nước ngoài, nhằm bảo đảm an ninh.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận nội dung bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington đã hoàn tất, lễ ký sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào thời điểm như Pakistan thông báo. Ông thêm rằng hai vấn đề sẽ có hiệu lực ngay lập tức trong sáng 15-6, gồm Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải và hoạt động quân sự chấm dứt trên mọi mặt trận.
Ông Gharibabadi tuyên bố bản ghi nhớ này không chỉ là "sản phẩm từ nỗ lực ngoại giao", mà còn là "thành tựu quân sự" của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran thêm rằng hai nước sẽ tổ chức đàm phán trong vòng hai tháng tới nhằm đạt được "thỏa thuận cuối cùng" để kết thúc cuộc chiến.
Một quan chức cấp cao Iran trước đó nói với hãng thông tấn Reuters rằng theo dự thảo thỏa thuận, Mỹ sẽ chấp nhận giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, trong khi Tehran đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí nguyên tử. Iran cũng đồng ý duy trì hiện trạng của chương trình hạt nhân, không làm giàu uranium hoặc mở rộng cơ sở hạt nhân, cho đến khi đạt thỏa thuận cuối cùng.
Theo một quan chức Mỹ, thỏa thuận cuối cùng sẽ dẫn đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao của nước này sẽ bị phá hủy và loại bỏ. Quan chức cấp cao Iran nói rằng dự thảo thỏa thuận sẽ cho phép Tehran pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.
Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận bất chấp cuộc tấn công hôm 14-6 do Israel tiến hành nhằm vào thủ đô Beirut của Lebanon, động thái vấp phải chỉ trích của Tehran và Tổng thống Trump.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf nói đòn tập kích của Israel cho thấy Mỹ thiếu "ý chí và khả năng thực hiện các cam kết của mình". Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố Mỹ phải chịu trách nhiệm cho cuộc tấn công, trong khi lực lượng vũ trang nước này cảnh báo sẵn sàng khai hỏa vào "trái tim kẻ thù".
Tổng thống Trump cũng cho rằng Israel đáng lẽ không nên tấn công Beirut vào thời điểm Mỹ và Iran sắp đạt thỏa thuận, gọi đây là "hành động vô nghĩa".
(Theo vnexpress.net)
