Nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Chính trị cơ sở

Sau sáp nhập, Trung tâm Chính trị các xã, phường trên địa bàn tỉnh vừa ổn định tổ chức, vừa nâng cao chất lượng hoạt động để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Thực tế cho thấy, bên cạnh những chuyển biến tích cực, cũng bộc lộ một vài khó khăn: Cơ chế tổ chức và biên chế, chế độ… đòi hỏi phải có những giải pháp kịp thời, đồng bộ và sát thực tiễn, nhằm củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động Trung tâm Chính trị cơ sở, phát huy vai trò là hạt nhân đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở cơ sở.

“ĐIỂM NGHẼN” CẦN THÁO GỠ

Có thể nhận thấy, Quy định số 360-QĐ/TW của Ban Bí thư ban hành ngày 29-8-2025 về “chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy Trung tâm Chính trị cấp xã” (gọi tắt là Quy định số 360-QĐ/TW) đánh dấu bước chuyển biến tích cực. 

Theo đó, Trung tâm Chính trị không chỉ đảm nhiệm công tác bồi dưỡng lý luận mà còn tham gia nghiên cứu thực tiễn, tổng kết kinh nghiệm, qua đó góp phần đồng bộ hóa, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên ở cơ sở.

Trên nền tảng đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy ban hành Hướng dẫn số 02-HD/BTGDVTU ngày 16-10-2025, quy định cụ thể nội dung triển khai các chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho Trung tâm Chính trị cấp xã, phường. 

Hướng dẫn này đã cụ thể hóa các yêu cầu về nội dung, phương pháp và tổ chức thực hiện, bảo đảm tính thống nhất trong triển khai các chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị ở cơ sở.

Tiếp đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ban hành Quyết định 1147-QĐ/BTGDVTW (gọi tắt là Quyết định 1147-QĐ/BTGDVTW) ngày 1-12-2025 về “Quy chế bồi dưỡng, giảng dạy của Trung tâm Chính trị xã, phường, đặc khu”. 

Ngày 4-12-2025, Tỉnh ủy Đồng Tháp đã ban hành Quyết định quy định phạm vi tổ chức, thực hiện nhiệm vụ của Trung tâm Chính trị và ban hành quy chế phối hợp giữa các Đảng ủy cấp xã, phường có liên quan. 

Qua đó, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất cho hoạt động của các Trung tâm Chính trị xã, phường. Đây là cơ sở quan trọng để các Trung tâm Chính trị xã, phường tổ chức hoạt động bài bản, từng bước đi vào nề nếp.

Trên cơ sở đó, Đảng ủy xã, phường ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm Chính trị; đồng thời, chỉ đạo Trung tâm Chính trị phối hợp với các cơ quan, đơn vị xây dựng và triển khai kế hoạch bồi dưỡng phù hợp với tình hình thực tế.

Theo đó, Trung tâm Chính trị các xã, phường đã tích cực nghiên cứu, tham mưu cấp ủy cụ thể hóa chức năng, nhiệm vụ; kiện toàn tổ chức bộ máy; xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên cả chuyên trách lẫn kiêm nhiệm; triển khai kế hoạch bồi dưỡng theo đúng quy định. 

Đồng thời, tăng cường phối hợp chặt chẽ với các địa phương, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở, nhờ đó công tác chiêu sinh, mở lớp và quản lý học viên ngày càng hiệu quả.

Nhờ đó, chất lượng bồi dưỡng từng bước được nâng lên, cơ bản bảo đảm hoàn thành kế hoạch đào tạo hằng năm.

Mặc dù hoạt động của Trung tâm Chính trị các xã, phường từng bước đi vào nền nếp, song thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn những hạn chế nảy sinh trong quá trình tổ chức và vận hành, cần có giải pháp tháo gỡ kịp thời, đồng bộ.

Theo ghi nhận thực tế, nội dung chương trình bồi dưỡng ở một số lớp chưa thật sự sát với yêu cầu thực tiễn tại cấp xã; đặc biệt, đối với các lớp dành cho Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, dù đối tượng học viên không thay đổi nhưng nội dung tập huấn hằng năm còn trùng lặp; công tác cập nhật, biên soạn tài liệu còn chậm. 

Cùng với đó, đội ngũ giảng viên chuyên trách còn mỏng, trong khi tỷ lệ giảng viên kiêm nhiệm chiếm đa số; áp lực công việc chuyên môn khiến lực lượng này khó có điều kiện đầu tư chiều sâu cho bài giảng. 

Một số quy định, hướng dẫn hiện hành, điển hình như Hướng dẫn số 05-HD/BTCTW được xây dựng trên cơ sở Quy định số 208-QĐ/TW (nay đã được thay thế bằng Quy định số 360-QĐ/TW), dẫn đến một số nội dung không còn phù hợp với yêu cầu thực tiễn hiện nay…

ĐỔI MỚI, TẠO CHUYỂN BIẾN THỰC CHẤT 

Từ yêu cầu thực tiễn đặt ra, việc đổi mới nội dung và phương thức bồi dưỡng đang trở thành đòi hỏi cấp thiết. Đồng chí Lê Minh Sung, Phó Giám đốc Trung tâm Chính trị xã Cái Bè đề nghị: “Cần rà soát, điều chỉnh nội dung, chương trình bồi dưỡng theo hướng tinh gọn, thiết thực, sát với yêu cầu nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên cấp xã. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ cập nhật, biên soạn và ban hành tài liệu bồi dưỡng mới; hạn chế tình trạng tái bản hình thức, chỉnh sửa câu chữ nhưng không thay đổi nội dung. 

Căn cứ Quyết định 1147-QĐ/BTGDVTW về tiêu chuẩn lựa chọn giảng viên kiêm nhiệm, đề nghị bổ sung quy định cho phép mời giảng viên chuyên trách đang công tác tại các Trung tâm Chính trị xã lân cận tham gia giảng dạy theo kế hoạch hằng năm, trên cơ sở xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ và sử dụng hiệu quả nguồn lực giảng viên giữa các Trung tâm”.

“Cùng với đó, đề nghị tỉnh có ý kiến với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương sớm ban hành hướng dẫn cụ thể, thống nhất về công tác nghiên cứu khoa học đối với Trung tâm Chính trị cấp xã; trong đó, quy định rõ định mức giờ chuẩn nghiên cứu khoa học, danh mục các loại hình và sản phẩm nghiên cứu khoa học được công nhận, cùng cách quy đổi giờ chuẩn tương ứng, làm cơ sở để các Trung tâm Chính trị xã, phường triển khai thực hiện thống nhất” - đồng chí Lê Minh Sung cho biết thêm. 

Bên cạnh đó, đối với vấn đề về cơ chế tổ chức, biên chế và kinh phí hoạt động của Trung tâm Chính trị, đồng chí Nguyễn Thanh Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Chính trị xã Tháp Mười đề nghị: “Trung ương sớm ban hành văn bản hướng dẫn mới thay thế Hướng dẫn số 05-HD/BTCTW ngày 19-5-2021, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Quy định số 360-QĐ/TW và phù hợp với thực tiễn tổ chức, hoạt động của Trung tâm Chính trị cấp xã. 

Đồng thời, ban hành bộ tiêu chí và quy trình công nhận Trung tâm Chính trị cấp xã đạt chuẩn, làm căn cứ để các địa phương xây dựng lộ trình phấn đấu và để tỉnh có cơ sở ưu tiên đầu tư đồng bộ về tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Đồng thời, đề nghị tỉnh xem xét phân bổ đủ 04 biên chế cho Trung tâm Chính trị theo Quy định số 360-QĐ/TW; Hội đồng nhân dân tỉnh xem xét điều chỉnh, mở rộng đối tượng được hưởng chế độ hỗ trợ, theo hướng áp dụng đối với tất cả học viên không hưởng lương khi tham gia các chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức tại Trung tâm. 

Sở Tài chính cần có hướng dẫn cụ thể hơn về chế độ, chính sách đối với giảng viên chuyên trách và giảng viên kiêm nhiệm khi tham gia giảng dạy tại Trung tâm Chính trị để bảo đảm sự thống nhất và tạo động lực cho đội ngũ giảng viên”. 

Việc đổi mới nội dung, phương thức đào tạo, hoàn thiện cơ chế và nâng cao năng lực giảng viên là cần thiết để tạo chuyển biến thực chất, sát với yêu cầu nhiệm vụ chính trị đào tạo cán bộ cấp cơ sở. 

Do đó, các kiến nghị, đề xuất từ Trung tâm Chính trị xã, phường là cơ sở quan trọng để Trung ương và tỉnh tiếp tục hoàn thiện chính sách, hướng dẫn triển khai đồng bộ, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở cơ sở trong thời gian tới.

HẢI ĐĂNG - ĐÔNG HỒ