Nâng cao kỹ năng nhận thức cộng đồng ở tuyến biên giới

Trước những thủ đoạn mua bán người ngày càng tinh vi, đặc biệt là chiêu trò dụ dỗ bằng lời hứa “việc nhẹ, lương cao” và lừa đảo qua mạng xã hội, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện vi phạm tại khu vực biên giới đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Vừa qua, Sở Y tế phối hợp Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức Hội nghị tập huấn về công tác phòng, chống mại dâm, mua bán người, nhằm trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ cho lực lượng trực tiếp làm công tác này tại cơ sở.

NHẬN DIỆN NHỮNG NGUY CƠ MỚI

Theo Sở Y tế, mại dâm và mua bán người là những vấn đề xã hội phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh, trật tự (ANTT) và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. 

Hoạt động mại dâm ngày càng có những phương thức biến tướng, từ hoạt động công khai tại các khu vực công cộng đến núp bóng dưới hình thức kinh doanh dịch vụ hoặc thông qua môi giới trên mạng xã hội. 

Việc lợi dụng tài khoản ảo và các nền tảng trực tuyến để kết nối, che giấu hành vi vi phạm khiến công tác phát hiện, quản lý và ngăn chặn gặp không ít khó khăn. 

Thực tế này đòi hỏi phải đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và phối hợp giữa các cơ quan chức năng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, tội phạm mua bán người tiếp tục tiềm ẩn nhiều thủ đoạn tinh vi, thường lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm, mong muốn cải thiện thu nhập hoặc tâm lý nhẹ dạ, cả tin của người dân để thực hiện hành vi lừa gạt. 

Những lời mời chào như “việc nhẹ, lương cao”, các hình thức môi giới hôn nhân thiếu minh bạch, thông tin tuyển dụng giả mạo hay những mối quan hệ được tạo dựng qua mạng xã hội có thể trở thành cái bẫy dẫn dụ nạn nhân vào các tình huống nguy hiểm, từ cưỡng bức lao động, bóc lột tình dục đến nhiều hình thức xâm hại khác. 

Trước những nguy cơ đó, việc nâng cao kỹ năng kiểm chứng thông tin, thận trọng khi tiếp cận các lời mời gọi thiếu rõ ràng, chủ động nhận diện dấu hiệu bất thường và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng là những biện pháp thiết thực để phòng ngừa, hạn chế nguy cơ bị mua bán; đồng thời góp phần bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định pháp luật và chế tài xử lý, Sở Y tế còn hướng dẫn quy trình tiếp nhận thông tin, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân; đồng thời giới thiệu Tổng đài 111 là kênh tiếp nhận thông tin liên quan đến trẻ em. 

Qua đó, đại biểu được nâng cao nhận thức về trách nhiệm phối hợp giữa chính quyền, lực lượng chức năng và cộng đồng trong phát hiện, ngăn chặn vi phạm, bảo vệ người có nguy cơ và hỗ trợ nạn nhân ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Song song với nội dung chuyên môn của ngành Y tế, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và những nội dung trọng tâm của Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Phòng, chống mua bán người. 

Sự phối hợp giữa hai ngành góp phần gắn công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật và hỗ trợ xã hội với nhiệm vụ bảo đảm ANTT khu vực biên giới, phát huy vai trò của lực lượng cơ sở trong xây dựng thế trận phòng ngừa chủ động, vững chắc.

PHÒNG NGỪA TỪ CƠ SỞ

Tại xã Tân Thành, địa phương có khoảng 7,5 km đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội thời gian qua cơ bản được giữ vững. Đến tháng 10-2026, địa phương chưa phát hiện vụ việc vi phạm liên quan đến mại dâm. 

Tuy nhiên, trước những phương thức, thủ đoạn liên tục thay đổi, công tác phòng ngừa vẫn cần được duy trì thường xuyên, không chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn. 

UBND xã lồng ghép nội dung phòng, chống mại dâm, mua bán người vào hoạt động tuyên truyền, sinh hoạt đoàn thể và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. 

Công an xã tăng cường nắm tình hình, quản lý địa bàn, kiểm tra các cơ sở kinh doanh có điều kiện về ANTT; đồng thời phối hợp thực hiện các chính sách an sinh, hỗ trợ việc làm, đào tạo nghề và giảm nghèo bền vững.

Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân Thành Nguyễn Thị Phương Khánh cho biết: “Ở địa bàn biên giới, công tác phòng, chống tệ nạn xã hội không thể chỉ trông chờ vào kiểm tra, xử lý mà phải bắt đầu từ tuyên truyền và phòng ngừa. Sau hội nghị, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng, đoàn thể đưa thông tin pháp luật đến người dân bằng hình thức dễ hiểu, sát với thực tế; đồng thời chú trọng những nhóm có nguy cơ bị dụ dỗ, lừa gạt. Mục tiêu là giúp người dân biết cách tự bảo vệ mình và chủ động báo tin khi phát hiện dấu hiệu bất thường”.

Từ góc độ trực tiếp triển khai nhiệm vụ, ông Nguyễn Văn Kha Ly, công chức phụ trách công tác phòng, chống tệ nạn xã hội xã Tân Thành chia sẻ: “Điều thiết thực nhất sau tập huấn là chúng tôi có thêm kiến thức để nhận diện các thủ đoạn, nhất là những lời mời tuyển dụng thiếu rõ ràng, môi giới việc làm hoặc kết nối qua mạng xã hội. Khi tuyên truyền, chúng tôi sẽ tập trung vào những tình huống gần gũi để người dân dễ nhớ, dễ nhận biết; hướng dẫn người dân kiểm chứng thông tin, không tùy tiện cung cấp giấy tờ cá nhân và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng nếu thấy dấu hiệu nghi vấn”.

Tại phường Hồng Ngự, công tác phòng, chống tệ nạn xã hội và mua bán người được triển khai theo hướng chủ động, lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Trong đó, các đồng chí trưởng khu phố là lực lượng gần dân, có điều kiện nắm bắt thông tin và chuyển tải khuyến cáo đến từng hộ. 

Đồng chí Phạm Thị Kiều Tiên, Trưởng khu phố Bình Thành B, phường Hồng Ngự cho biết: “Người dân thường dễ tiếp nhận thông tin khi được giải thích bằng những tình huống cụ thể, gần với cuộc sống hằng ngày. Chúng tôi sẽ lồng ghép nội dung tập huấn vào các buổi họp dân, nhắc người dân thận trọng trước lời mời việc làm có dấu hiệu bất thường. Phát hiện sớm từ khu dân cư sẽ giúp việc xác minh, hỗ trợ được tiến hành kịp thời hơn”.

Thực tiễn cho thấy, hiệu quả phòng, chống tệ nạn xã hội không chỉ phụ thuộc vào công tác kiểm tra, xử lý, mà còn bắt đầu từ nhận thức và khả năng tự bảo vệ của mỗi người dân. 

Khi cán bộ cơ sở nắm vững pháp luật, nhận diện đúng nguy cơ và biết cách phối hợp xử lý, những dấu hiệu vi phạm sẽ có thêm cơ hội được phát hiện, ngăn chặn từ sớm. 

Thông qua công tác tập huấn, Sở Y tế và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tiếp tục phát huy vai trò phối hợp trong nâng cao năng lực cho lực lượng làm công tác phòng, chống tệ nạn xã hội tại địa bàn biên giới. 

Cùng với tuyên truyền, cần duy trì các giải pháp hỗ trợ sinh kế, bảo vệ nạn nhân, hạn chế kỳ thị và tạo điều kiện để người từng bị mua bán ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng. 

Đây là nền tảng để các địa phương chủ động trước những nguy cơ mới, xây dựng thế trận phòng ngừa từ cơ sở, góp phần giữ vững ANTT và xây dựng khu vực biên giới an toàn, ổn định.

PHƯỚC LỘC - MINH SANG