Nâng cao nhận thức cộng đồng trong phòng, chống HIV/AIDS

 Thời gian qua, tỉnh Đồng Tháp triển khai đồng bộ, hiệu quả các biện pháp phòng, chống HIV/AIDS, góp phần ngăn chặn dịch lây lan ra cộng đồng. Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nâng cao nhận thức người dân là giải pháp quan trọng, hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.

Phóng viên (PV) có cuộc phỏng vấn Bác sĩ chuyên khoa 1 (BS.CK1) Nguyễn Ngọc Quí, Phó Trưởng khoa Phòng, chống HIV/AIDS thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Tháp về công tác phòng, chống HIV/AIDS hiện nay.

* PV: Bác sĩ vui lòng cho biết tình hình dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh hiện nay có những diễn biến đáng lưu ý nào?

* BS.CK1 Nguyễn Ngọc Quí: Dịch HIV/AIDS tại Đồng Tháp đang ở giai đoạn tập trung, chủ yếu trong nhóm nguy cơ cao, đặc biệt là nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM). Lây truyền qua đường tình dục không an toàn là phương thức lây nhiễm chính. Dịch có xu hướng trẻ hóa, tập trung nhiều ở nhóm tuổi từ 20 - 39 tuổi. Trong đó, nhóm MSM, nhất là người trẻ, có tỷ lệ nhiễm và phát hiện nhiễm HIV cao nhất.

* PV: Bác sĩ có thể chia sẻ cụ thể hơn về điều trị dự phòng PrEP và thông điệp “K=K”?

* BS.CK1 Nguyễn Ngọc Quí: PrEP là điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc kháng virus ARV, dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao. Nếu tuân thủ uống thuốc đều đặn hằng ngày, hiệu quả bảo vệ có thể đạt hơn 95%. “K=K”, nghĩa là “Không phát hiện = Không lây truyền”. Người nhiễm HIV điều trị ARV sớm, tuân thủ tốt và đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện, tức dưới 200 bản sao/ml máu thì không có khả năng lây truyền HIV cho bạn tình qua đường tình dục. Điều này giúp người bệnh tự tin sống, lao động và lập gia đình bình thường.

* PV: Ngành Y tế triển khai những hoạt động nào để bảo mật thông tin và giúp người bệnh xóa bỏ mặc cảm, kỳ thị?

* BS.CK1 Nguyễn Ngọc Quí: Ngành Y tế luôn tuân thủ nghiêm nguyên tắc bảo mật thông tin của khách hàng đến xét nghiệm và điều trị theo quy định pháp luật. Chúng tôi triển khai xét nghiệm tại cơ sở y tế, dựa vào cộng đồng và cấp phát sinh phẩm tự xét nghiệm tại nhà, nhằm bảo đảm sự riêng tư. Đồng thời, công tác truyền thông được đẩy mạnh để cộng đồng hiểu HIV là bệnh mạn tính có thể kiểm soát bằng thuốc, từ đó giảm kỳ thị, phân biệt đối xử.

* PV: Bác sĩ có thể cho biết cần đổi mới phương thức truyền thông như thế nào để nâng cao nhận thức thực chất đối với người dân?

* BS.CK1 Nguyễn Ngọc Quí: Về cách thức tuyên truyền, cần chuyển từ “dọa dẫm” sang “thấu hiểu” và “chia sẻ”, tập trung vào 3 nội dung: Truyền thông đổi mới nội dung không sử dụng hình ảnh ghê rợn, mà nhấn mạnh HIV có thể kiểm soát bằng điều trị ARV, giúp người bệnh sống khỏe mạnh và cống hiến; tăng cường sử dụng TikTok, Facebook, YouTube trong công tác tuyên truyền qua video ngắn, infographic, podcast để tiếp cận giới trẻ; người trong cộng đồng nguy cơ cao chia sẻ, hỗ trợ nhau vì có sự đồng cảm và thấu hiểu.

* PV: Bác sĩ có lời khuyên nào gửi tới các bạn trẻ?

* BS.CK1 Nguyễn Ngọc Quí: Tôi muốn gửi 3 thông điệp:

Thứ nhất, chủ động phòng ngừa, sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, không dùng chung bơm kim tiêm. Người có nguy cơ cao nên liên hệ cơ sở y tế, doanh nghiệp xã hội hoặc nhóm cộng đồng để được tư vấn sử dụng PrEP. 

Thứ hai, xét nghiệm sớm, không ngần ngại xét nghiệm HIV khi từng có hành vi nguy cơ. Phát hiện sớm giúp điều trị kịp thời, bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân. Thứ ba, đồng hành, không kỳ thị, hãy chia sẻ, giúp đỡ người nhiễm HIV. Sự thấu hiểu của cộng đồng góp phần đẩy lùi dịch AIDS.

* PV: Xin trân trọng cảm ơn bác sĩ!

 NGUYỄN HIỀN - D.H (thực hiện)