Người cộng sản kiên trung, bất khuất

Đồng chí Hồ Tùng Mậu với 55 tuổi đời, hơn 30 năm hoạt động cách mạng, được Đảng và Nhân dân tin cậy, giao phó nhiều trọng trách, đồng chí đã đem hết tâm lực và trí tuệ của mình hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Gắn bó với những trang sử hào hùng của dân tộc, cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu là tấm gương sáng của một người cộng sản kiên trung, bất khuất, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta.

Đồng chí Hồ Tùng Mậu tên khai sinh là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15-6-1896, tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Khi xuất dương sang Thái Lan hoạt động, đồng chí đổi tên là Hồ Tùng Mậu và trở thành tên gọi chính thức trong quá trình hoạt động cách mạng.

NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG

Được nuôi dưỡng bởi truyền thống yêu nước của gia đình, quê hương và dân tộc, chứng kiến nỗi đau của người dân mất nước, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã sớm thể hiện tinh thần yêu nước, thương dân sâu sắc, lòng căm thù giặc và ý chí quyết tâm cứu dân, cứu nước. 

Chính điều đó đã thôi thúc đồng chí Hồ Tùng Mậu tích cực tham gia hoạt động yêu nước khi tuổi đời còn rất trẻ. Ban đầu, được các cụ Phan Bội Châu và Hồ Học Lãm giới thiệu, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã gặp Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu (Trung Quốc) và được Người trực tiếp đào tạo, huấn luyện theo con đường cách mạng vô sản.

Tiếp nhận ánh sáng chủ nghĩa Mác - Lênin, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã dồn hết tâm trí, nghị lực, thời gian cho việc học tập và giúp Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức các khóa huấn luyện chính trị đặc biệt tại Quảng Châu - Trung Quốc. 

Đồng chí được Người tin tưởng giao là một trong những người giữ vai trò chính trong việc tổ chức các lớp, làm trợ giảng, dịch thuật tài liệu, hướng dẫn các học viên học tập, thảo luận, đồng thời, phụ trách việc liên hệ với giảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc đến giảng tại các lớp huấn luyện. 

Sau thời gian vận động, chuẩn bị cho việc hợp nhất các tổ chức cộng sản trong nước, đầu năm 1930, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập và chủ trì Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. 

Đồng chí Hồ Tùng Mậu có đóng góp quan trọng vào quá trình vận động đi đến thống nhất các tổ chức cộng sản trong nước thành một chính đảng cộng sản duy nhất, chấm dứt sự khủng hoảng về tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Bản lĩnh người cộng sản của đồng chí Hồ Tùng Mậu được thể hiện rõ nhất trong những năm tháng bị tù đày. Chặng đường cách mạng kiên cường, bất khuất của đồng chí trong lao tù đế quốc kéo dài hơn 14 năm. 

Nhà tù khắc nghiệt đã thử thách lòng trung kiên của người chiến sĩ cộng sản Hồ Tùng Mậu với lý tưởng cách mạng cao đẹp vì đất nước, vì Nhân dân. 

Với bề dày hoạt động phong phú trong nhiều năm bôn ba của mình, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã phát huy những kinh nghiệm của một chiến sĩ cộng sản chín chắn và sâu sắc, luôn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, là trung tâm đoàn kết các anh em tù chính trị, truyền cho anh em, đồng chí những kinh nghiệm đấu tranh cách mạng bền bỉ.

Khi sự nghiệp cách mạng đang ở độ chín với những cống hiến to lớn, một tổn thất đau thương đã ập đến. Ngày 23-7-1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, tại thị trấn Còng, tỉnh Thanh Hóa, đồng chí Hồ Tùng Mậu bị máy bay địch phát hiện, đuổi bắn và đồng chí đã anh dũng hy sinh. 

Sự ra đi của đồng chí để lại niềm tiếc thương vô hạn cho toàn Đảng và toàn dân. Đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn tiễn biệt người học trò, người cộng sự thân thiết của mình.

NHÀ LÃNH ĐẠO TÀI NĂNG CỦA ĐẢNG

Trong quá trình hoạt động cách mạng, trên bất kỳ cương vị công tác nào, đồng chí Hồ Tùng Mậu luôn khẳng định bản lĩnh, tài năng, hết lòng, hết sức phụng sự cách mạng, tận trung với nước, tận hiếu với dân.

Đồng chí Hồ Tùng Mậu hoạt động không mệt mỏi nhằm tuyên truyền vận động thanh niên trong và ngoài nước tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. 

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đồng chí được giao dự thảo Điều lệ của Hội, tham gia xuất bản Báo Thanh Niên, tổ chức cơ quan huấn luyện “chính trị đặc biệt” cho cán bộ trong nước sang hoạt động, là Ủy viên ngoại giao của Chi hội Việt Nam trong Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông.

Trên cương vị Chính ủy Liên khu IV, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã quan tâm củng cố, kiện toàn tổ chức Đảng ở các tỉnh Bắc Trung bộ (Thanh - Nghệ - Tĩnh - Bình - Trị - Thiên); chú trọng công tác chính trị, tư tưởng trong Lực lượng vũ trang. 

Khi được cử phụ trách, kiêm Chính ủy của Trường Quân chính ở Nhượng Bạn, đồng chí đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, đào tạo hàng trăm cán bộ chỉ huy và chính ủy viên cấp đại đội, tiểu đoàn cho lực lượng Vệ quốc đoàn Quân khu IV và các đoàn quân Nam tiến, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao.

Khi Trung ương Đảng chủ trương tổ chức các khu ủy và ủy ban kháng chiến khu, đồng chí Hồ Tùng Mậu được cử làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Liên khu IV. 

Đồng chí đã cùng các đồng chí trong Liên khu ủy và Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV tăng cường xây dựng, củng cố tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, cải tiến lề lối làm việc, cách thức điều hành hoạt động, tổ chức quân và dân Liên khu IV thực hiện sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Bộ Tổng Tư lệnh, tích cực xây dựng lực lượng, chuẩn bị các điều kiện sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng kẻ thù.

Tháng 12-1949, đồng chí Hồ Tùng Mậu được Chủ tịch Hồ Chí Minh cử giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ. Đảm nhiệm trọng trách này, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã tổ chức, lãnh đạo cơ quan Thanh tra Chính phủ hoạt động hiệu quả ngay từ những ngay đầu mới thành lập. 

Đồng chí đã chỉ đạo xử lý nhiều vụ việc tiêu cực, tham ô, mất dân chủ... Chỉ trong thời gian chưa đầy 2 năm trên cương vị Tổng Thanh tra Chính phủ, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã góp phần xây dựng nền móng hệ thống lý luận của Thanh tra Việt Nam; kiên quyết xử lý những sai phạm của cán bộ, đảng viên, làm trong sạch tổ chức bộ máy nhà nước, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng và Chính phủ.

Đồng chí Hồ Tùng Mậu đã vận dụng tốt chính sách đại đoàn kết dân tộc và đường lối kháng chiến, kiến quốc toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh, đem “tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân”. 

Những lần đi công tác xuống cơ sở, đồng chí Hồ Tùng Mậu thường đến từng xã, gặp từng cán bộ, lắng nghe tình hình công tác, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và góp ý kiến tỉ mỉ về mọi công việc và cách lãnh đạo của cán bộ xã.

55 năm tuổi đời với hơn 30 năm hoạt động cách mạng gian khổ, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã đem hết sức lực, tài năng và trí tuệ của mình phục vụ sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc. 

Được Đảng, Nhà nước tin tưởng giao nhiều trọng trách quan trọng, đồng chí luôn làm hết sức mình, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực, hiệu quả lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. 

Tấm gương về lòng trung thành, tận tụy với Tổ quốc, với Đảng và Nhân dân, tinh thần cách mạng dũng cảm, kiên cường, bất khuất, đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và tình yêu thương đối với đồng chí, đồng bào của đồng chí Hồ Tùng Mậu được toàn Đảng, toàn dân ta kính trọng và noi theo.

HỒNG LÊ 

(tổng hợp)