Nỗ lực từ cơ sở trong hành trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp

(ĐTO) Chiều 30-6, tại Chương trình kỷ niệm 1 năm thành lập tỉnh Đồng Tháp (1-7-2025 - 1-7-2026), đại diện các địa phương chia sẻ những câu chuyện, kinh nghiệm và giải pháp trong quá trình tổ chức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Phóng viên Báo Đồng Tháp lược ghi các ý kiến, chia sẻ:

* ĐỒNG CHÍ PHẠM THỊ NGỌC ĐÀO, BÍ THƯ ĐẢNG ỦY, CHỦ TỊCH HĐND XÃ MỸ THỌ:

Địa giới mở rộng, nhưng khoảng cách với dân phải gần hơn

Sau 1 năm thực hiện mô hình mới, điều tôi trăn trở nhất không chỉ là việc tiếp nhận nhiều tài liệu, nghiên cứu quy trình mới để vận hành bộ máy, mà là làm sao để cuộc sống người dân vẫn được duy trì ổn định như trước. Điều khiến chúng tôi áp lực nhất là câu hỏi của người dân: Sau khi sắp xếp bộ máy, liệu việc phục vụ người dân có tốt hơn hay không? Người dân có phải đi xa hơn, chờ lâu hơn hay chất lượng giải quyết công việc có bị ảnh hưởng không?...

Chính từ những trăn trở đó, tập thể cán bộ xã xác định nguyên tắc xuyên suốt: Bộ máy có thể mới, phương thức hoạt động có thể thay đổi, nhưng chất lượng phục vụ Nhân dân phải được nâng lên. Trong quá trình thực hiện, xã tập trung xây dựng sự đoàn kết trong nội bộ, phân công rõ nhiệm vụ, đồng thời động viên cán bộ chủ động học hỏi, nghiên cứu thêm để đáp ứng yêu cầu công việc mới.

Đối với địa bàn rộng, dân số đông, bộ máy, cán bộ, công chức có giới hạn, xã xác định không thể chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách, mà cần phát huy vai trò của cộng đồng dân cư, đặc biệt là Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban nhân dân ấp, Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội. Đây là lực lượng gần dân, hiểu dân, có thể hỗ trợ chính quyền trong việc tuyên truyền chủ trương mới, nắm bắt tình hình và phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Bên cạnh đó, xã duy trì các hoạt động gặp gỡ, đối thoại với người dân như các buổi sinh hoạt cộng đồng, mô hình “Cà phê tự quản”, phân công cán bộ phụ trách địa bàn để lắng nghe và giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Sau thời gian triển khai, điều đáng mừng là người dân đã cảm nhận được sự thay đổi tích cực của chính quyền mới: Gần gũi hơn, đồng hành hơn và lắng nghe hơn.

Đối với xã Mỹ Thọ, quan điểm của địa phương là khi địa giới hành chính mở rộng thì khoảng cách giữa chính quyền và người dân không được xa hơn. Muốn gần dân, sát dân thì trước hết đội ngũ cán bộ phải đoàn kết, phải hiểu rõ nhiệm vụ của mình và sẵn sàng hỗ trợ, chia sẻ công việc với đồng chí, đồng nghiệp để phục vụ người dân tốt hơn.

Xã cũng chú trọng phát huy vai trò của các đồng chí nguyên lãnh đạo địa phương, những người có kinh nghiệm, am hiểu địa bàn, có uy tín trong cộng đồng để hỗ trợ tuyên truyền, vận động Nhân dân. Qua quá trình thực hiện, địa phương nhận thấy điều quan trọng nhất là xây dựng được niềm tin của người dân đối với chính quyền. Khi người dân cảm nhận được sự lắng nghe, đồng hành và trách nhiệm của chính quyền, mô hình mới sẽ từng bước vận hành hiệu quả hơn.

* ĐỒNG CHÍ NGÔ HUỲNH QUANG THÁI, BÍ THƯ ĐẢNG ỦY, CHỦ TỊCH HĐND PHƯỜNG MỸ THO:

Người đứng đầu phải cùng học, cùng làm, cùng đổi mới

Cấp xã, phường là cấp trực tiếp đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân; đồng thời, cũng là nơi trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính, tiếp nhận các kiến nghị, phản ánh của Nhân dân.

Vì vậy, theo tôi, người đứng đầu ở cơ sở phải trực tiếp tham gia cùng đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; đồng thời, phải giữ vai trò định hướng, dẫn dắt, tiên phong trong đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ.

Đối với phường Mỹ Tho, để thay đổi nhận thức về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chúng tôi cho rằng người đứng đầu và tập thể lãnh đạo phải cùng tham gia, cùng trao đổi, cùng học hỏi với cán bộ, công chức. Khi lãnh đạo trực tiếp tiếp cận, sử dụng các nền tảng công nghệ, đội ngũ cán bộ sẽ tự tin hơn trong quá trình ứng dụng vào công việc hằng ngày. Hiện nay, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giải quyết công việc được phường triển khai thường xuyên, từng bước trở thành một công cụ hỗ trợ cán bộ nâng cao hiệu quả công việc.

Bên cạnh đó, cần lựa chọn các giải pháp công nghệ phù hợp với từng nhiệm vụ cụ thể. Chuyển đổi số không phải áp dụng một cách chung chung mà phải xuất phát từ yêu cầu thực tế. Ví dụ, cán bộ làm công tác tuyên truyền cần được hướng dẫn sử dụng công cụ AI để xây dựng video, hình ảnh, nội dung truyền thông; cán bộ giải quyết thủ tục hành chính cần lựa chọn những nền tảng hỗ trợ phù hợp với công việc chuyên môn. Vì vậy, lãnh đạo địa phương thường xuyên trao đổi với các đơn vị tư vấn, nghiên cứu các giải pháp để lựa chọn nền tảng phù hợp với điều kiện và nhiệm vụ của cấp cơ sở. 

Tuy nhiên, một nền tảng công nghệ dù tốt nhưng nếu người sử dụng chưa hiểu, chưa biết khai thác thì hiệu quả sẽ không cao. Do đó, phường tập trung đào tạo, tập huấn cho cán bộ theo hướng cụ thể, sát với từng vị trí việc làm. Việc tập huấn không chỉ dừng lại ở kiến thức cơ bản, mà còn hướng đến kỹ năng chuyên sâu. Cán bộ làm hành chính được hướng dẫn ứng dụng công nghệ trong giải quyết hồ sơ; cán bộ làm tuyên truyền được hướng dẫn thiết kế hình ảnh, video, sản phẩm truyền thông phục vụ công tác tuyên truyền.

Theo tôi, vai trò của người đứng đầu ở cơ sở là phải cùng làm, cùng học, cùng dẫn dắt đội ngũ. Khi lãnh đạo tiên phong thì sẽ tạo được động lực để cán bộ, công chức mạnh dạn đổi mới, ứng dụng công nghệ, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

* ĐỒNG CHÍ NGUYỄN HÙNG CƯỜNG, BÍ THƯ ĐẢNG ỦY, CHỦ TỊCH HĐND XÃ PHONG MỸ:

Vừa kiện toàn bộ máy, vừa tháo gỡ khó khăn để phục vụ Nhân dân

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong thời gian qua, Đảng ủy xã Phong Mỹ xác định mục tiêu xuyên suốt là dù địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn và biên chế có phần tinh gọn hơn, nhưng chất lượng phục vụ Nhân dân phải được nâng lên.

Để thực hiện mục tiêu này, Đảng ủy xã tập trung triển khai 3 nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, sau khi sắp xếp, đội ngũ cán bộ, công chức được điều động, bố trí từ nhiều cấp khác nhau. Địa phương đã rà soát năng lực, sở trường của từng cán bộ để phân công nhiệm vụ phù hợp; đồng thời, thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình vận hành bộ máy. 

Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số, xem đây là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động trong điều kiện nhân lực còn hạn chế. Xã tập trung triển khai hồ sơ điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; đồng thời, quan tâm bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức. 

Bên cạnh đó, Đảng ủy xã thường xuyên lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ cán bộ, công chức để có giải pháp hỗ trợ, giúp cán bộ thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao. Thứ ba, đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành theo hướng gần dân, sát cơ sở. Xã tăng cường kết nối từ chính quyền đến các ấp, bảo đảm các chủ trương, nhiệm vụ được triển khai kịp thời, đồng bộ đến người dân.

Nhờ triển khai các giải pháp trên, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã đã tiếp nhận hơn 7.000 hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt trên 98%, mức độ hài lòng của người dân đạt 100%. Tuy nhiên, địa phương vẫn còn một số khó khăn như cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu; trụ sở làm việc của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội còn cách xa trung tâm khoảng 15 km. 

Một số lĩnh vực chuyên môn như công nghệ thông tin, y tế, xây dựng vẫn còn thiếu nhân lực. Trong thời gian tới, xã tiếp tục kiến nghị các cấp, các ngành quan tâm hướng dẫn, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả hơn.

Đồng thời, xã chú trọng tạo sự đồng thuận trong Nhân dân thông qua đổi mới phương thức tuyên truyền. Hằng tháng, xã xây dựng các video thông tin về tình hình quốc tế, trong nước, trong tỉnh, địa phương và những nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân. 

Xã cũng triển khai mô hình “Không gian đại đoàn kết ấp” nhằm tạo môi trường để chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và người dân cùng trao đổi, chia sẻ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Ngoài ra, địa phương tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về chuyển đổi số, kỹ năng hành chính, kỹ năng tiếp dân, với phương châm “nghe dân nói, nói cho dân hiểu, làm để dân tin”.

* ĐỒNG CHÍ NGUYỄN THỊ MỸ XUÂN, PHÓ BÍ THƯ ĐẢNG ỦY, CHỦ TỊCH UBND PHƯỜNG LONG THUẬN:

Cùng học, cùng làm và cùng chịu trách nhiệm

Khi thực hiện chủ trương hợp nhất, phường Long Thuận cũng đối mặt không phải là thiếu nguồn nhân lực, mà là làm sao trong thời gian ngắn nhất xây dựng được một tập thể thống nhất về tư tưởng, đồng bộ trong hành động và vận hành bộ máy chính quyền mới một cách thông suốt, hiệu quả. Chúng tôi xác định cán bộ là yếu tố then chốt, là gốc của mọi công việc. Vì vậy, ngay từ đầu, Đảng ủy, UBND phường tập trung làm tốt công tác cán bộ, trong đó đặc biệt chú trọng công tác tư tưởng.

Địa phương đã tổ chức các cuộc họp với toàn thể cán bộ, công chức để quán triệt tinh thần đoàn kết, nỗ lực, chủ động thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới. Chúng tôi xác định rằng khó khăn trong quá trình sắp xếp bộ máy cũng chính là động lực để mỗi cán bộ đổi mới, học hỏi và nâng cao năng lực; khó đến đâu thì cùng nhau tháo gỡ đến đó.

Đối với công tác bố trí cán bộ, sau thời gian đầu vận hành bộ máy, lãnh đạo phường tiếp tục rà soát, đánh giá thực tế để có sự điều chỉnh phù hợp hơn. Việc phân công được thực hiện trên cơ sở năng lực, sở trường, kinh nghiệm công tác của từng cán bộ, bảo đảm đúng người, đúng việc, phát huy được hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, phường quan tâm bố trí những cán bộ có năng lực về công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào các vị trí phù hợp, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ trong hoạt động quản lý, điều hành.

Bên cạnh việc phân công “6 rõ”, phường Long Thuận còn chú trọng xây dựng tinh thần hỗ trợ lẫn nhau giữa các đơn vị, bộ phận trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đây là một giải pháp quan trọng giúp cán bộ không bị áp lực khi tiếp nhận những công việc mới, lĩnh vực mới. Trong quá trình giao nhiệm vụ, lãnh đạo phường không để cán bộ tự xoay xở một mình, mà luôn định hướng, hướng dẫn, cùng tháo gỡ khó khăn. Đối với những nội dung mới, cả lãnh đạo và cán bộ không biết thì thực hiện phương châm “cùng học, cùng làm và cùng chịu trách nhiệm”. 

Từ Đảng ủy, UBND phường đến HĐND, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đều thống nhất tinh thần: Người lãnh đạo đơn vị không chỉ là người điều hành, mà còn phải là người anh, người chị, người đồng hành, để biết lắng nghe, chia sẻ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.

* ĐỒNG CHÍ LÊ TRẦN PHƯỢNG KHÁNH, GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM PHỤC VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG PHƯỜNG MỸ NGÃI:

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo cải cách hành chính

Trong quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính, phạm vi phục vụ của Trung tâm Phục vụ hành chính công được mở rộng hơn. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra đối với chúng tôi là làm sao để khoảng cách địa lý có thể xa hơn nhưng khoảng cách giữa chính quyền và người dân phải gần hơn.

Xuất phát từ yêu cầu đó, bên cạnh việc bảo đảm tỷ lệ hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, đẩy mạnh thanh toán trực tuyến, Trung tâm tập trung vận hành thông suốt các phần mềm, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời, Trung tâm xây dựng kênh Zalo chính thống để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân; qua đó kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính để điều chỉnh phương thức phục vụ phù hợp hơn.

Bên cạnh việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, Trung tâm cũng chú trọng hỗ trợ người dân, nhất là những trường hợp còn gặp khó khăn khi tiếp cận các dịch vụ hành chính công trực tuyến.

Một trong những mô hình được triển khai là mô hình “Hành chính gần cửa” với Tổ hỗ trợ 102. Mô hình này xuất phát từ thực tế trên địa bàn vẫn còn những người dân lớn tuổi, người dân ở xa trung tâm hoặc còn hạn chế về kỹ năng số. Tổ hỗ trợ 102 triển khai nhiều phương án hỗ trợ phù hợp. Đối với người yếu thế, người có công, người gặp khó khăn trong việc đi lại, Trung tâm thực hiện phương án hỗ trợ tại nhà. Đối với doanh nghiệp hoặc những hồ sơ có tính chất phức tạp, Trung tâm triển khai phương án hỗ trợ theo lịch hẹn, giúp người dân, doanh nghiệp được hướng dẫn cụ thể, hạn chế việc đi lại nhiều lần. 

Đối với những người dân có thiết bị thông minh, có điều kiện tiếp cận công nghệ nhưng chưa biết cách thực hiện hồ sơ trực tuyến, Trung tâm hỗ trợ thông qua các công cụ kết nối từ xa như TeamViewer, UltraViewer để hướng dẫn thao tác. Với phương châm “một cuộc gọi không khoảng cách và hai bên cùng hài lòng”, Tổ hỗ trợ 102 hướng đến việc giúp người dân giải quyết khó khăn nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Tiếp nối tinh thần đó, thời gian tới, Trung tâm sẽ tham mưu UBND phường triển khai thêm mô hình “Điểm dịch vụ số”. Đây không chỉ là nơi hỗ trợ người dân thực hiện một thủ tục hành chính cụ thể, mà còn hướng đến việc trang bị kỹ năng số để người dân có thể chủ động thực hiện các thủ tục trong những lần tiếp theo.

“Điểm dịch vụ số” sẽ liên kết với các ngân hàng, nhà mạng để hỗ trợ người dân trong việc cài đặt sim 4G, 5G cho thiết bị thông minh, hướng dẫn sử dụng ngân hàng điện tử; đồng thời hỗ trợ các đối tượng chính sách, người có công, người hưởng trợ cấp xã hội trong việc nhận các khoản chi trả thuận tiện hơn. Đối với những người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận các điểm giao dịch ngân hàng, mô hình cũng hướng đến việc tạo thêm điều kiện để người dân tiếp cận các tiện ích số ngay tại địa phương.

Chúng tôi xác định hiệu quả của chính quyền không chỉ được đo bằng tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, trước hạn hay số lượng hồ sơ nộp cho dịch vụ công, mà phải được đo bằng sự hài lòng và niềm tin của người dân đối với chính quyền. Xuyên suốt hoạt động của Trung tâm là một mục tiêu rất đơn giản là làm sao để người dân “đi lại ít hơn, chờ đợi ít hơn, thao tác thuận tiện hơn và cảm thấy hài lòng hơn” khi đến với chính quyền.

HÀ NAM (lược ghi)