Nông nghiệp xanh - Sức sống mới ở Tân Phước 1

Bên cạnh mục tiêu năng suất, sản xuất nông nghiệp giờ đây phải hướng đến phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Tại xã Tân Phước 1 (tỉnh Đồng Tháp), tư duy ấy đang dần trở thành hành động cụ thể khi nông dân chuyển mạnh sang canh tác theo hướng hữu cơ, giảm phụ thuộc vào hóa chất, từng bước nâng cao giá trị cây trồng chủ lực - cây khóm.

Đây không chỉ là câu chuyện thay đổi phương thức sản xuất, mà còn minh chứng sinh động cho sự thích ứng linh hoạt của người nông dân trước những thách thức mới, đồng thời mở ra hướng đi bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương.

CHUYỂN MÌNH TỪ RUỘNG KHÓM

Hơn 16 năm gắn bó với cây khóm Queen trên vùng đất phèn đặc trưng, ông Trương Tấn Cường (xã Tân Phước 1) hiểu rõ từng biến chuyển của đất và cây. 

Từ 3 ha ban đầu, đến nay, ông đã phát triển lên 5 ha khóm, trở thành một trong những hộ sản xuất tiêu biểu của địa phương.

Ít ai biết rằng, để có được diện tích canh tác ổn định như hôm nay, ông đã trải qua không ít khó khăn. Trước đây, cũng như nhiều nông dân khác, ông Cường canh tác theo lối truyền thống, phụ thuộc nhiều vào phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. 

Sau vài năm, đất bắt đầu chai cứng, độ phì suy giảm, cây khóm sinh trưởng kém, sâu bệnh gia tăng, chi phí sản xuất ngày càng cao. “Trước đây, có lúc tôi nghĩ phải bỏ cây khóm vì làm không hiệu quả, đất thì ngày càng xấu đi”, ông Cường chia sẻ.

Bước ngoặt đến khi ông được Hội Nông dân xã tạo điều kiện tham gia các lớp tập huấn, hội thảo đầu bờ về kỹ thuật trồng khóm theo hướng hữu cơ. 

Từ những kiến thức được tiếp cận, ông mạnh dạn thay đổi phương thức canh tác: Giảm dần phân hóa học, thay thế bằng phân chuồng hoai mục, phân vi sinh, kết hợp cải tạo đất.

Sự thay đổi ấy không mang lại kết quả ngay lập tức, nhưng chỉ sau vài vụ, ruộng khóm của ông bắt đầu “hồi sinh”. 

Đất tơi xốp hơn, giữ ẩm tốt hơn, cây phát triển khỏe, tỷ lệ sâu bệnh giảm rõ rệt. Đặc biệt, trái khóm to đều, mẫu mã đẹp, chất lượng được thương lái đánh giá cao.

Dự kiến trong hơn 1 tháng tới, 1,8 ha khóm của gia đình ông sẽ cho sản lượng trên 14 tấn - con số cho thấy hiệu quả rõ rệt của hướng đi mới. 

“Sản xuất khóm theo hướng hữu cơ ban đầu cũng bỡ ngỡ, nhưng khi thấy đất tốt lên, cây khỏe hơn thì mình càng có niềm tin. Bây giờ không chỉ gia đình tôi mà nhiều nông dân cũng chuyển dần sang cách làm này”, ông Cường chia sẻ.

Không dừng lại ở chuyển giao kỹ thuật, Hội Nông dân còn hỗ trợ ông tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ hỗ trợ nông dân, giúp ông có điều kiện đầu tư, mở rộng sản xuất.

NIỀM VUI CỦA NGƯỜI TRỒNG KHÓM

Thời điểm này, trên các cánh đồng khóm ở Tân Phước 1, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp. 

Gia đình anh Nguyễn Hữu Đại đang bước vào vụ thu hoạch rộ với diện tích 1,7 ha. Theo anh Đại, mỗi đợt thu hoạch đạt trên 20 tấn trái, năng suất ổn định qua nhiều vụ liên tiếp. 

Điều đáng mừng là giá khóm thương phẩm duy trì ở mức khá cao, từ 8.000 đồng/kg trở lên trong suốt thời gian dài, giúp nông dân có lãi ổn định.

“Năm nay khóm trúng mùa, lại được giá nên ai cũng vui. So với trước đây, làm theo hướng hữu cơ tuy tốn công hơn chút đỉnh nhưng hiệu quả tăng rõ rệt, đầu ra cũng ổn định hơn”, anh Đại cho biết.

Không riêng gì gia đình anh Đại, nhiều hộ trồng khóm khác trong xã cũng ghi nhận tín hiệu tích cực từ thị trường. Nông sản sạch, chất lượng cao ngày càng được ưa chuộng, tạo điều kiện để nông dân nâng cao thu nhập.

Trên cánh đồng khác, ông Hồ Văn Đờn,  một nông dân có kinh nghiệm lâu năm cũng đang tất bật chăm sóc 5 ha khóm. Vừa qua, ông đã thu hoạch hơn 50 tấn khóm, phần lớn đạt loại 1, được thương lái thu mua với giá cao. 

Theo ông Đờn, sự khác biệt nằm ở cách làm. Nếu trước đây sản xuất chủ yếu dựa vào “kinh nghiệm”, thì nay ông chú trọng nhiều hơn đến khoa học, kỹ thuật, đặc biệt là cân đối dinh dưỡng cho đất. 

“Làm theo hướng hữu cơ là phải hiểu đất cần gì để bổ sung. Mình không cho thừa, cũng không cho thiếu. Đất khỏe thì cây mới khỏe, trái mới ngon”, ông nói.

Ông Đờn cho biết thêm, khóm canh tác theo hướng hữu cơ có vị ngọt đậm hơn, mùi thơm đặc trưng, thịt chắc, được thị trường ưa chuộng. Nhờ đó, giá bán thường cao hơn so với sản phẩm sản xuất theo phương thức truyền thống.

VAI TRÒ “BÀ ĐỠ” CỦA TỔ CHỨC HỘI

Những chuyển biến tích cực trong sản xuất khóm ở Tân Phước 1 không thể tách rời vai trò của chính quyền địa phương và tổ chức Hội Nông dân. 

Với diện tích trên 7.000 ha, khóm được xác định là cây trồng chủ lực của xã. Do đó, việc nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế nông nghiệp.

Thời gian qua, Hội Nông dân xã đã phối hợp chặt chẽ với ngành nông nghiệp tổ chức nhiều lớp tập huấn, hội thảo đầu bờ, tạo điều kiện để nông dân tiếp cận tiến bộ khoa học, kỹ thuật. 

Nội dung tập trung vào các giải pháp canh tác bền vững như: Sử dụng phân hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp, cải tạo đất.

Bên cạnh đó, Hội còn đóng vai trò kết nối nguồn lực, hỗ trợ nông dân tiếp cận vốn vay từ Quỹ hỗ trợ nông dân, các chương trình tín dụng ưu đãi, giúp bà con có điều kiện đầu tư sản xuất.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Phước 1 Bùi Kế Bính cho biết: “Chúng tôi xác định muốn phát triển bền vững thì phải thay đổi từ gốc, đó là thay đổi cách sản xuất. Hội tập trung vận động nông dân sử dụng phân hữu cơ để cải tạo đất, hạn chế hóa chất. Đồng thời, định hướng bà con sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tiến tới xây dựng sản phẩm OCOP, mở rộng thị trường tiêu thụ”.

Theo đồng chí Bính, trong thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất - tiêu thụ, kết nối doanh nghiệp, đưa sản phẩm khóm vào hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng nông sản sạch, qua đó tạo đầu ra ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm.

Từ những ruộng khóm xanh tốt ở Tân Phước 1, có thể thấy rõ một xu hướng đang hình thành: Nông nghiệp không chỉ chạy theo sản lượng mà hướng đến chất lượng, giá trị và tính bền vững.

Việc chuyển sang canh tác hữu cơ không chỉ giúp cải thiện độ phì của đất, giảm ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra sản phẩm an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Quan trọng hơn, đây là nền tảng để xây dựng thương hiệu nông sản địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, con đường này cũng đặt ra không ít thách thức, từ thay đổi tập quán canh tác, chi phí đầu tư ban đầu, đến việc xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ. Điều đó đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, tổ chức Hội, doanh nghiệp và chính bản thân người nông dân.

Những kết quả bước đầu tại Tân Phước 1 cho thấy, khi có định hướng đúng và sự đồng hành kịp thời, nông dân hoàn toàn có thể thích ứng và chuyển mình mạnh mẽ.

Màu xanh của những ruộng khóm hôm nay không chỉ là thành quả của một vụ mùa, mà còn là biểu tượng của một nền nông nghiệp đang đổi mới - xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn. 

Từ những bước đi vững chắc ấy, cây khóm Tân Phước 1 đang từng bước vươn xa, góp phần khẳng định vị thế nông sản Đồng Tháp trên thị trường trong và ngoài nước.

SỚM MAI