Nuôi con bằng sữa mẹ - hành trình của yêu thương và trách nhiệm

Nuôi con bằng sữa mẹ là hành trình đòi hỏi sự kiên trì và tình yêu thương của người mẹ, cùng sự đồng hành tận tâm của gia đình và đội ngũ y, bác sĩ. Câu chuyện tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang là minh chứng sinh động cho sự quan tâm của ngành Y tế đối với sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

GIAN NAN HÀNH TRÌNH “TÌM LẠI” DÒNG SỮA MẸ

Chị D. (22 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Tháp) là một trong những người mẹ từng đi qua hành trình gian nan ấy. 

Hạnh phúc được ôm con vào lòng của chị không đến trọn vẹn ngay từ đầu, mà bắt đầu bằng chuỗi ngày dài thấp thỏm lo âu khi con gái chào đời quá sớm, ở tuần thai thứ 30, với cân nặng chỉ hơn 1,3 kg. 

Những ngày đầu đời, cháu bé phải nằm trong lồng ấp, cần hỗ trợ hô hấp và được nuôi dưỡng bằng từng giọt sữa mẹ quý giá qua đường sonde dạ dày.

Chị D. chia sẻ: “Tôi chỉ mong được nhìn con tự bú sữa mẹ như những em bé khác. Nhưng con sinh non nên chưa đủ sức để trực tiếp bú sữa, nuốt, thở nhịp nhàng. 

Có cữ con bú sữa được vài phút rồi thiếp ngủ, có cữ con vừa bú sữa vừa mệt, phải ngừng lại để thở. Lúc đó tôi cũng vừa mới sinh, người chưa hồi phục, cứ canh cánh lo sữa về ít, không biết mình có đủ sức nuôi con hay không”.

Nhờ được đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang tận tình hướng dẫn cách vắt sữa, bảo quản sữa, thực hiện phương pháp da kề da (Kangaroo) và tập cho con bú sữa đúng cách, sau nhiều tuần kiên trì, cháu bé đã tự bú mẹ hoàn toàn, tăng cân đều, đủ điều kiện xuất viện trong niềm hạnh phúc của gia đình.

Đó là kết quả của sự bền bỉ của người mẹ và tinh thần tận tụy của đội ngũ y, bác sĩ tuyến đầu chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

Câu chuyện của chị D. không phải là trường hợp cá biệt. Hằng ngày, tại các khoa sản, sơ sinh trên cả nước nói chung và tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang nói riêng, vẫn có rất nhiều người mẹ bước vào hành trình nuôi con bằng sữa mẹ với biết bao lo lắng, áp lực. 

Bác sĩ chuyên khoa II Võ Loan Anh, Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang cho biết, nhiều người vẫn nghĩ cho con bú sữa là bản năng tự nhiên nên sẽ diễn ra dễ dàng. Nhưng thực tế, đây là một kỹ năng mà cả mẹ và bé đều phải học, phải rèn luyện qua thời gian. 

Những ngày đầu sau sinh, người mẹ thường đối mặt cùng lúc với nhiều thử thách như: Cơ thể chưa hồi phục, thiếu ngủ, nội tiết tố thay đổi, tâm lý lo âu, trong khi em bé cũng đang thích nghi với cuộc sống bên ngoài lòng mẹ. 

Không ít sản phụ gặp tình trạng đau đầu ti, căng sữa, tắc tia sữa. Với trẻ sinh non hoặc mắc bệnh lý phải điều trị sau sinh, việc bú mẹ càng khó khăn hơn do phản xạ bú - nuốt - thở chưa hoàn thiện.

Đáng chú ý, điều đội ngũ y, bác sĩ gặp nhiều nhất không phải là những trường hợp thật sự thiếu sữa, mà là những bà mẹ đánh mất niềm tin vào chính mình. 

Chỉ vì thấy con bú sữa nhiều lần, quấy khóc hoặc không còn căng sữa như những ngày đầu, không ít bà mẹ đã vội kết luận mình “ít sữa”, rồi bổ sung sữa công thức vì sợ con đói. 

Trong khi đó, trẻ sơ sinh có dạ dày rất nhỏ, tiêu hóa sữa mẹ rất nhanh nên bú nhiều cữ trong ngày là nhu cầu sinh lý bình thường, đồng thời là tín hiệu tự nhiên giúp cơ thể mẹ tăng tiết sữa. Nếu bổ sung sữa ngoài quá sớm, trẻ sẽ bú mẹ ít đi, và đó cũng là nguyên nhân khiến nguồn sữa mẹ giảm dần.

Một hiểu lầm phổ biến khác là cho rằng, sữa non quá ít nên không đủ dinh dưỡng cho trẻ. 

Theo bác sĩ Võ Loan Anh, dù chỉ tiết ra với lượng nhỏ trong vài ngày đầu, sữa non lại chứa hàm lượng rất cao kháng thể, tế bào miễn dịch và nhiều dưỡng chất quý giá mà không loại sữa nào thay thế được, đặc biệt quan trọng với trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có nguy cơ nhiễm trùng.

ĐỒNG HÀNH CÙNG NGƯỜI MẸ

Từ thực tế trên, để nuôi con bằng sữa mẹ trở thành thói quen trong mỗi gia đình, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của người mẹ trong những ngày đầu sau sinh, mà cần một giải pháp căn cơ, lâu dài, với sự chung tay của gia đình, cơ sở y tế và toàn xã hội.

Trước hết, cần trang bị kiến thức và kỹ năng đúng đắn cho sản phụ ngay từ giai đoạn mang thai. Việc duy trì các buổi tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật cho con bú, phương pháp da kề da tại các cơ sở y tế cần được thực hiện thường xuyên, bài bản, thay vì chỉ dừng lại ở những lời khuyên chung chung. 

Đây chính là nền tảng để người mẹ tự tin vượt qua bỡ ngỡ ban đầu, không vội vàng từ bỏ khi gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, sức khỏe tinh thần của người mẹ là khía cạnh cần được đặc biệt quan tâm, bởi căng thẳng, thiếu ngủ hoặc trầm cảm sau sinh có thể làm giảm hiệu quả phản xạ tiết sữa. 

Điều người mẹ cần lúc này là sự thấu hiểu, sẻ chia từ người bạn đời, gia đình và sự đồng hành kiên trì của đội ngũ y tế. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, khi người mẹ được tiếp xúc da kề da sớm với con, được hướng dẫn đúng cách và hỗ trợ bền bỉ từ gia đình, tỷ lệ nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời sẽ tăng lên rõ rệt.

Về lâu dài, đây cũng là vấn đề đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của ngành Y tế trong củng cố mạng lưới tư vấn, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ tại các bệnh viện, trạm y tế cơ sở; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để mỗi gia đình, cộng đồng nâng cao nhận thức, xóa bỏ quan niệm sai lệch, tạo môi trường thuận lợi, nhân văn để người mẹ yên tâm nuôi con bằng chính dòng sữa của mình. 

Đó không chỉ là câu chuyện của riêng mỗi gia đình, mà còn góp phần vào mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, chăm lo cho thế hệ tương lai của đất nước.

Nhắc lại câu chuyện bé gái sinh non 29 tuần, Bác sĩ Võ Loan Anh không giấu được niềm vui khi nhớ đến hình ảnh em bé ngày trở lại tái khám khi được 7 tháng tuổi, bé hồng hào và tự bú mẹ rất ngoan. 

“Điều làm chúng tôi hạnh phúc không chỉ là em bé tăng cân tốt, được xuất viện khỏe mạnh, mà còn là ánh mắt tự tin của người mẹ khi bế con trên tay. Sau tất cả những lo lắng, chị D. đã tin rằng mình có thể nuôi con bằng chính dòng sữa của mình” - Bác sĩ Võ Loan Anh chia sẻ.

L.ANH - T.LÂM