Các nhà nghiên cứu phát hiện mảnh mô của hải sâm Psolus fabricii tự chữa lành và tiếp tục phát triển sau khi bị đứt 3 năm, mở ra nhiều triển vọng ứng dụng từ tái tạo mô tới điều trị kháng khuẩn.
Theo CNN, một số mảnh mô của Psolus fabricii, loài hải sâm sống ở Bắc Đại Tây Dương, khiến các nhà nghiên cứu ở Đại học Memorial, Canada, bối rối bởi phần mô bị đứt không phân hủy và chết mà vẫn phát triển. Để tìm hiểu kỹ hơn, họ lấy thêm các mảnh từ chân, thân chính và xúc tu của hải sâm để tiến hành một số thí nghiệm trong nước biển chưa qua xử lý. Kết quả là những mẫu mô khác nhau không chết, chúng tự chữa lành và thậm chí hấp thụ chất dinh dưỡng dù không có miệng.
Sara Jobson, tác giả chính của nghiên cứu công bố hôm 27/5 trên tạp chí Science Advances, cho biết đây là trường hợp mô bất tử đầu tiên trong điều kiện tự nhiên. "Hải sâm nổi tiếng với khả năng tái tạo cao, vì vậy khi mất một xúc tu hoặc chân ống, chúng có thể mọc lại dễ dàng, nhưng chưa ai tìm hiểu điều gì xảy ra với mô bị tách rời, vì chúng ta tưởng rằng chúng sẽ chết", Jobson nói.
Theo Jobson, nghiên cứu này đến từ một phát hiện tình cờ. Khi cần nghiên cứu sinh vật biển, nhà khoa học thường kéo nó ra khỏi bể, nhưng vài loài động vật bám chặt vào môi trường sống trên đá hoặc bể nước. Trong lúc nhà nghiên cứu cố gỡ con hải sâm, một số chân ống của nó bị đứt và dính vào kính. Jobson và đồng nghiệp nhận thấy mảnh mô vẫn ở đó suốt thời gian dài. Chúng tự chữa lành và còn phát triển, sống sót trong nước biển chứa đầy vi khuẩn và nhiều vi sinh vật khác.
Mảnh mô hấp thụ axit amin trong môi trường sống mà không cần miệng hay ruột. Chúng không chỉ tiếp tục sản xuất tế bào và có những dấu hiệu của hệ miễn dịch đang hoạt động mà còn tiếp tục di chuyển và phản ứng khi bị chọc, ngay cả sau nhiều tháng đứt lìa. Theo Phys.org, sau ba năm, khi nhóm nghiên cứu ngừng thí nghiệm, mô của hải sâm vẫn hoạt động. Khả năng sống sót trong môi trường phức tạp này khiến quần thể tế bào của Psolus fabricii trở nên độc đáo so với những mô nuôi cấy khác.
Nếu mô hải sâm được xác nhận là bất tử, chúng sẽ có nhiều ứng dụng trong nghiên cứu y học và sinh học tế bào. Theo Jobson, tế bào mô hải sâm có thể thay thế hoặc bổ sung cho tế bào HeLa, dòng tế bào bất tử lấy từ Henrietta Lacks, một bệnh nhân ung thư cổ tử cung, vào năm 1951. Dòng tế bào này có thể phát triển không ngừng trong phòng thí nghiệm nhưng cần điều kiện vô trùng được kiểm soát tốt.
Hơn nữa, các nhà khoa học lấy tế bào HeLa khi chưa có sự đồng ý của bệnh nhân, dấy lên nhiều câu hỏi về vấn đề đạo đức. Giới nghiên cứu từ lâu nhận thấy tế bào lấy từ động vật không xương sống như hải sâm có tiềm năng to lớn để tiến hành nghiên cứu có lợi cho động vật có vú và con người, không bị hạn chế bởi vấn đề đạo đức.
Mô hải sâm cũng hữu ích đối với nghiên cứu tình trạng đại dương, giúp kiểm tra nhiệt độ gia tăng hoặc mầm bệnh trong nước biển. Khả năng chữa lành và sống sót mà không cần trợ giúp từ bên ngoài cho thấy có yếu tố nào đó khiến chúng tồn tại khỏe mạnh. Jobson chia sẻ bước tiếp theo là kiểm tra cấu trúc ADN của tế bào mô hải sâm để xem liệu chúng có lão hóa sau khi nhân lên hay không.
(Theo vnexpress.net)
