Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Đổi mới tư duy về công tác người cao tuổi, thích ứng với già hóa dân số

Sáng 1-10, tại Hải Phòng, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam dự Lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026, hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1-10. 

NGƯỜI CAO TUỔI LÀ "VỐN QUÝ" CỦA DÂN TỘC

Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà gửi tới toàn thể người cao tuổi Việt Nam trên khắp mọi miền Tổ quốc và ở nước ngoài tình cảm kính trọng, lòng biết ơn và những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Phó Thủ tướng khẳng định, trong suốt chiều dài lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn gìn giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp "kính già, trọng lão", "tôn lão, trọng hiền". 

Người cao tuổi Việt Nam qua các thời kỳ luôn giữ một vị trí đặc biệt trong gia đình, cộng đồng và xã hội; lưu giữ ký ức lịch sử, kết tinh trí tuệ, bản lĩnh, kinh nghiệm, uy tín và những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.

"Người cao tuổi là 'vốn quý' của dân tộc, là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn trân trọng, ghi nhận và tri ân những đóng góp to lớn, quý báu của người cao tuổi.

Theo Phó Thủ tướng, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những vận hội lớn, song cũng đối mặt với nhiều vấn đề thực tiễn cần chủ động giải quyết. Trong đó, già hóa dân số là một xu thế tất yếu, tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội.

Thực tiễn này đòi hỏi hệ thống an sinh, y tế và tổ chức đời sống cộng đồng phải có sự chuẩn bị từ sớm, từ xa. Mục tiêu cốt lõi là không ngừng nâng cao tuổi thọ và chất lượng cuộc sống của người cao tuổi nói riêng và nhân dân nói chung; bởi đây mới chính là thước đo, là thành tựu đáng tự hào nhất của tiến trình phát triển đất nước. 

Bối cảnh đó đòi hỏi tư duy về công tác người cao tuổi phải được tiếp tục đổi mới mạnh mẽ: Từ chăm sóc đơn thuần sang chăm sóc toàn diện, tích hợp; từ xác định người cao tuổi là đối tượng thụ hưởng sang là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới; kết hợp hài hòa giữa bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.

Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về người cao tuổi, trong đó có: Chiến lược quốc gia về người cao tuổi đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số đã xác định những định hướng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới.

Tháng hành động về Người cao tuổi năm 2026 có chủ đề "Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số".

Phó Thủ tướng đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương và Hội Người cao tuổi Việt Nam tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, người cao tuổi được khám sàng lọc miễn phí trong năm 2026; phấn đấu khoảng 80% người cao tuổi biết ứng dụng công nghệ thông tin thông thường trên điện thoại thông minh.

Cùng với đó phấn đấu 50% thôn, tổ dân phố có tối thiểu 1 câu lạc bộ Liên thế hệ giúp nhau (hiện nay có khoảng 9.000 câu lạc bộ, 48.078 thôn, tổ dân phố); tập trung phát triển và mở rộng các loại hình câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao… của người cao tuổi tại cộng đồng dân cư hướng tới chào mừng tuần lễ văn hóa và đại đoàn kết các dân tộc…

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm và đổi mới tư duy về công tác người cao tuổi, chủ động thích ứng với già hóa dân số.

Công tác người cao tuổi phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Mỗi cấp ủy, chính quyền, cơ quan, tổ chức phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình. Mỗi gia đình phải thực sự là mái ấm để người cao tuổi được yêu thương, kính trọng, phụng dưỡng. Mỗi người dân phải có trách nhiệm gìn giữ và lan tỏa truyền thống "kính già, trọng thọ" tốt đẹp của dân tộc.

"Đặc biệt, phải chuẩn bị cho già hóa dân số từ sớm, từ xa; không chỉ giải quyết những vấn đề của người cao tuổi hôm nay mà phải tạo dựng ngay từ hôm nay những điều kiện để các thế hệ hiện tại có một tuổi già khỏe mạnh, chủ động và hạnh phúc trong tương lai", Phó Thủ tướng nói.

KHÔNG ĐỂ NGƯỜI CAO TUỔI BỊ BỎ LẠI PHÍA SAU

Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc bảo đảm an sinh xã hội, chăm sóc người cao tuổi một cách toàn diện, kiên quyết không để ai bị bỏ lại phía sau; trong đó đặc biệt quan tâm người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, sống cô đơn, ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, cần tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe, khám và chữa bệnh cho người cao tuổi.

Thời gian qua, Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo triển khai khám, sàng lọc bệnh miễn phí cho nhân dân, ưu tiên người cao tuổi, trẻ em và các đối tượng yếu thế trong xã hội; đồng thời tập trung điều chỉnh lương hưu, trợ cấp hưu trí xã hội, bảo hiểm xã hội, từng bước nâng cao đời sống vật chất và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người cao tuổi.

Bên cạnh việc chăm lo, bảo vệ, Phó Thủ tướng đề nghị các cấp, các ngành, địa phương chú trọng phát huy người cao tuổi như một nguồn lực quan trọng của gia đình, cộng đồng và đất nước. 

Theo đó, cần tạo cơ chế, môi trường phù hợp để người cao tuổi tiếp tục lao động, cống hiến, truyền nghề, truyền lại kinh nghiệm; tích cực tham gia các hoạt động kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học và xây dựng cộng đồng.

Đồng thời, hỗ trợ người cao tuổi tiếp cận công nghệ, thu hẹp khoảng cách số; thúc đẩy phát triển "kinh tế bạc", vừa đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người cao tuổi, vừa mở rộng thị trường, dịch vụ và tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Phó Thủ tướng cho rằng, chăm sóc tốt để người cao tuổi sống khỏe, sống vui; tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục cống hiến và phát huy giá trị.

Cùng với đó lấy gia đình và cộng đồng làm nền tảng, từng bước xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp. Tập trung nhân rộng hiệu quả mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau. Từng bước hình thành hệ thống dịch vụ chăm sóc dài hạn, đẩy mạnh xã hội hóa và huy động các nguồn lực xã hội.

KHẨN TRƯƠNG HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH, PHÁT TRIỂN "KINH TẾ BẠC"

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành chủ động rà soát, kịp thời đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật, trong đó trọng tâm là khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật Người cao tuổi năm 2009.

Đồng thời chú trọng phối hợp tham mưu, đề xuất chính sách an sinh xã hội liên quan đến người cao tuổi; thúc đẩy phát triển hệ sinh thái "kinh tế bạc" ở Việt Nam, tạo ra những sản phẩm, dịch vụ phù hợp để vừa nâng cao chất lượng sống của người cao tuổi, vừa khai mở không gian phát triển kinh tế mới.

Để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng đề nghị phát huy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó Hội Người cao tuổi giữ vai trò nòng cốt.

Các cấp ủy, chính quyền các cấp phải coi công tác người cao tuổi là nhiệm vụ thường xuyên; Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp, cộng đồng và mỗi gia đình cùng chung trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò người cao tuổi.

Hội Người cao tuổi các cấp cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động; hướng mạnh về cơ sở, chăm lo thiết thực cho hội viên, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, phát huy phong trào "Tuổi cao - Gương sáng"; thực sự là cầu nối tin cậy giữa người cao tuổi với Đảng, Nhà nước và xã hội, tập hợp và phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, tâm huyết của người cao tuổi cho sự phát triển đất nước.

Theo Phó Thủ tướng, việc Hải Phòng đăng cai Lễ phát động hôm nay lan tỏa một thông điệp ý nghĩa: Sự phát triển của một địa phương, một đất nước không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng, mà cuối cùng phải được thể hiện bằng chất lượng cuộc sống, sự an toàn, sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân, trong đó có người cao tuổi. 

Phát biểu hưởng ứng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu cho biết, hiện Hải Phòng có khoảng 713.000 người cao tuổi (chiếm 15% dân số). Những năm qua, thành phố luôn tiên phong ban hành nhiều chính sách an sinh đặc thù như: nâng mức hưu trí xã hội, hỗ trợ 100% bảo hiểm y tế cho người từ 60-75 tuổi, trợ cấp khám sức khỏe và mừng thọ.

Lãnh đạo Thành phố nghiêm túc tiếp thu chỉ đạo của Trung ương, cam kết chuyển mạnh tư duy từ "chăm sóc đơn thuần" sang "chăm sóc toàn diện gắn với phát huy vai trò người cao tuổi". 

Đồng thời, Hải Phòng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, phấn đấu 100% người cao tuổi có hồ sơ sức khỏe điện tử, phát triển hệ thống an sinh liên thế hệ và kiên quyết không để người cao tuổi yếu thế bị bỏ lại phía sau.

Tại Lễ phát động, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu và Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình đã tặng quà người cao tuổi tiêu biểu từ 90 tuổi trở lên đang cư trú trên địa bàn thành phố Hải Phòng; trao kỷ niệm chương, bằng khen cho các tổ chức, cá nhân có nhiều đóng góp cho công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi.

Theo baochinhphu.vn

https://baochinhphu.vn/pho-thu-tuong-pham-thi-thanh-tra-doi-moi-tu-duy-ve-cong-tac-nguoi-cao-tuoi-thich-ung-voi-gia-hoa-dan-so-102261001123820746.htm?