Phòng tránh xâm hại tình dục trẻ em: Những điều cần lưu ý

Theo thống kê của Phòng Bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em - Bình đẳng giới thuộc Sở LĐ-TB&XH, trong gần 9 tháng qua, toàn tỉnh phát hiện hơn chục trường hợp trẻ em gái bị xâm hại tình dục (XHTD). Do đó, việc trang bị kỹ năng sống, kỹ năng phòng vệ cá nhân là rất cần thiết cho trẻ.

NHỮNG DẤU HIỆU VÀ CÁCH XỬ LÝ KHI CON BỊ XHTD

XHTD có nhiều mức độ khác nhau như: động chạm, sờ mó, phô trương làm thỏa mãn, kích thích hoặc quan hệ… nên nhiều khi không thể phát hiện những thay đổi rõ ràng trên cơ thể. Không chỉ trẻ em gái bị XHTD, mà cả trẻ em trai cũng là đối tượng của những tên “yêu râu xanh”, có thể là bất kỳ ai đó là người quen biết hoặc không quen biết; thậm chí có trường hợp kẻ xấu này có mối quan hệ gần gũi với trẻ nên ít bị nghi ngờ, để ý, vì cả người nhà lẫn trẻ đều mất cảnh giác với họ.

Chẳng hạn, một trẻ ở huyện Cai Lậy bị bạn thân của cha XHTD; còn cháu  Th. ở TX. Gò Công bị ông và anh họ XHTD. Đôi khi kẻ gây án không phải là một người dễ nhận diện theo kiểu có bộ mặt dữ tợn, lạnh lùng, mà là người có bề ngoài hiền lành.

Khi trẻ bị XHTD sẽ có nhiều dấu hiệu khác nhau. Có thể là thái độ sợ sệt, ngượng ngùng mỗi khi giáp mặt với đối tượng. Có thể trẻ bị giật mình, thoáng vui, thoáng buồn, khóc lóc, gặp ác mộng, thu mình lại, không muốn ra ngoài, không muốn trò chuyện với mọi người… Nếu bị XHTD nghiêm trọng, trẻ có thể bị sốc, có thể có những vết cào, bầm tím, vùng kín bị sưng, chảy máu… Khi đó, chỉ sử dụng liệu pháp tâm lý thôi chưa đủ, mà cần phải đưa trẻ đi khám để xác định mức độ và điều trị tổn thương thực thể.

Cha mẹ hãy cố gắng gần gũi con,  khuyến khích con cởi mở tâm trạng. Tùy vào mức độ và chất lượng của mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái mà có thể nói chuyện với con về sự việc đã xảy ra ở mức độ cụ thể nhất định và đừng để cho con có cảm giác phải che giấu, thu mình vào một thế giới hoang mang của riêng cháu.

Một lỗi mà nhiều gia đình mắc phải là thường thái quá trong cách xử lý vấn đề: Làm quá lên mức độ trầm trọng hoặc ngược lại, giấu nhẹm mọi chuyện. Đối tượng mọi người quan tâm lúc này là kẻ phạm tội và việc cần làm là trừng trị tên “yêu râu xanh”. Nhiều trường hợp, các bậc cha mẹ tìm cách “trả hận” cho con chứ không mấy quan tâm đến việc chữa trị những chấn thương tâm lý cho con, vô tình làm tổn thương thêm đứa trẻ.

TRANG BỊ KỸ NĂNG TỰ VỆ CHO TRẺ

Trong môi trường gia đình, sự quan tâm của cha mẹ đến trẻ cũng như giúp trẻ nhận biết những hành vi XPTD để đề phòng là điều hết sức cần thiết.

Ngay từ nhỏ, cha mẹ nên cung cấp những kiến thức về giới tính cho con. Dạy con biết tôn trọng bản thân, chỉ rõ cho con thấy chỗ “nhạy cảm” là chỗ nào. Cần hướng dẫn cho con biết ai là người có thể chạm vào cơ thể, vào những khu vực nhạy cảm. Nhẹ nhàng và khéo léo cho con biết những bộ phận nhạy cảm không để người khác chạm vào cũng như không được chạm vào của các bạn khác hay của người lớn; dạy các bé trai không được xâm phạm các bạn nữ.

Dạy trẻ không nói chuyện với người lạ, nên giả vờ như không nghe thấy và đi nhanh sang nơi khác khi người lạ bắt chuyện. Dạy trẻ có thể nói dối để thoát khỏi nguy hiểm.

Dạy trẻ cách nhận dạng những hành vi xấu như: Ép trẻ uống bia, rượu, hút thuốc, sờ mó, vuốt ve bộ phận sinh dục của trẻ, rủ trẻ vào chỗ tối… Lúc đó, phải kiên quyết phản đối, thậm chí có thể la hét, kêu khóc, cắn và kêu cứu hoặc tìm cách để chạy tới nơi đông người. Cha mẹ cần nói với con rằng, mọi người luôn sẵn sàng bảo vệ khi con bị đe dọa. Dạy con nhớ số điện thoại của cha, mẹ và những người thân khác trong gia đình cùng các số điện thoại khẩn cấp như 115, 113…

Theo các chuyên gia về giáo dục thì đóng kịch chính là cách tốt nhất để luyện cho trẻ cách phản ứng với những tình huống bất ngờ trong cuộc sống. Bạn có thể dạy trẻ những câu kêu cứu như: “Đây không phải ba của con. Đây là người muốn bắt con. Con cần giúp đỡ” hoặc cho con trẻ thuộc những số điện thoại khẩn cấp, dễ nhớ để trẻ gọi…

Điều quan trọng là không nên để trẻ nhỏ ở nhà hay đến nơi công cộng hoặc đi ra chỗ vắng một mình và không cho trẻ ăn mặc hở hang vì dễ gây kích thích sự ham muốn đối với những kẻ có ý xấu. Ngoài ra, phụ huynh cũng nên nhớ rằng, nếu con nhút nhát, tự ti, ít bạn bè thường dễ bị kẻ xấu tấn công. Vì vậy, hãy dạy con vui vẻ, tự tin, quý trọng bản thân, không dễ bị cám dỗ bởi đồ chơi hay bánh kẹo.

Bên cạnh việc dạy con biết tự bảo vệ mình, phụ huynh cũng phải luôn biết rõ con mình đang ở đâu và với ai. Mặt khác, nên thường xuyên tạo điều kiện để con chia sẻ với bạn về mối quan hệ với những người xung quanh, đó cũng là cơ hội để bạn phát hiện kịp thời các biểu hiện thay đổi cơ thể và tâm lý của con mình. Điều quan trọng nữa là, sự tin cậy của trẻ đối với bạn, để trẻ cảm thấy thực sự thoải mái khi nói chuyện với bạn.

Sự gần gũi, quan tâm thường xuyên và tinh ý của cha mẹ đối với những hành vi phi ngôn ngữ của con mới có thể giúp nhận biết những dấu hiệu con mình bị XHTD và ngăn chặn kịp thời. Cha mẹ hãy lắng nghe những câu chuyện của con dù nhảm nhí đến đâu, thuyết phục con kể cho bạn nghe tất cả những gì xảy ra với con trên đường phố. Nếu không, con sẽ im lặng trong trường hợp
nghiêm trọng.

Trước thực trạng gia tăng tội phạm XHTD trẻ em hiện nay, thay vì phụ huynh thụ động lo lắng thì hãy hành động bằng cách quan tâm con nhiều hơn và chủ động trang bị cho con kiến thức tự bảo vệ khỏi nguy hiểm.

HOÀNG HÀ