Rượu, bia làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính ở người trẻ
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên
Bệnh tim mạch, đột quỵ và các bệnh rối loạn chuyển hóa thường biểu hiện ở tuổi trung niên hoặc lớn tuổi, nhưng quá trình dẫn đến bệnh có thể bắt đầu từ nhiều năm trước. Trong đó, sử dụng rượu, bia cùng những thói quen sống thiếu lành mạnh có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, khiến các vấn đề sức khỏe xuất hiện sớm hơn ở người trẻ.
NGUY CƠ BỆNH TẬT TÍCH LŨY TỪ SỚM
Những vấn đề sức khỏe cần quan tâm ở người trẻ là các bệnh và yếu tố nguy cơ tim mạch - chuyển hóa gồm: Béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền đái tháo đường, đái tháo đường type 2 và gan nhiễm mỡ. Khi các yếu tố này tích lũy trong nhiều năm, nguy cơ xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành và đột quỵ cũng tăng lên.
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, việc sử dụng rượu, bia quá mức có thể làm tăng huyết áp, gây rối loạn nhịp tim và gia tăng nguy cơ đột quỵ.
Rượu, bia còn cung cấp năng lượng, có thể góp phần làm tăng cân và ảnh hưởng đến chuyển hóa, nhất là khi đi kèm chế độ ăn thiếu lành mạnh, ít vận động và thiếu ngủ. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2.
Đối với gan, uống rượu, bia kéo dài có thể gây gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu và xơ gan. Rượu, bia liên quan đến nguy cơ mắc một số loại ung thư.
Đáng chú ý, nhiều tổn thương có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, khiến người trẻ dễ chủ quan khi chưa thấy biểu hiện bất thường. Bên cạnh rượu, bia, nguy cơ mắc bệnh mạn tính còn chịu tác động của nhiều yếu tố như: Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến, sử dụng đồ uống có đường, ngồi lâu, ít vận động, hút thuốc, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài.
Di truyền và tiền sử gia đình góp phần hình thành nguy cơ, trong khi môi trường sống và thói quen sinh hoạt có thể khiến bệnh xuất hiện sớm hơn.
PHÁT HIỆN SỚM ĐỂ CHỦ ĐỘNG PHÒNG BỆNH
Không phải mọi trường hợp đột quỵ ở người trẻ đều bắt nguồn từ lối sống. Ngoài tăng huyết áp, hút thuốc, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu, một số nguyên nhân khác có thể liên quan đến bệnh tim, rối loạn đông máu hoặc các bệnh lý đặc thù.
Vì vậy, khi xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh cần được đánh giá y tế thay vì chủ quan cho rằng nguyên nhân chỉ là căng thẳng hoặc thiếu ngủ.
Các dấu hiệu cần lưu ý gồm: Đau hoặc nặng ngực khi gắng sức, khó thở bất thường, hồi hộp kéo dài, ngất hoặc gần ngất. Khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không chủ ý, mệt mỏi kéo dài hoặc nhìn mờ cũng có thể liên quan đến tình trạng tăng đường huyết.
Đặc biệt, méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó hay mất thăng bằng đột ngột là những dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần gọi cấp cứu ngay.
Nhiều bệnh như: Tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền đái tháo đường và gan nhiễm mỡ có thể không biểu hiện rõ ở giai đoạn đầu. Do đó, khám sức khỏe định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện yếu tố nguy cơ trước khi xảy ra biến chứng.
Người trẻ nên theo dõi huyết áp, cân nặng, vòng eo; thực hiện xét nghiệm mỡ máu, đường huyết hoặc HbA1c và kiểm tra chức năng gan theo chỉ định chuyên môn.
Những người thường xuyên uống rượu, bia, thừa cân, ít vận động hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm, đái tháo đường cần chủ động đánh giá nguy cơ.
Để phòng ngừa bệnh mạn tính, người trẻ cần duy trì chế độ ăn cân đối, ưu tiên rau xanh, trái cây nguyên quả, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế thực phẩm siêu chế biến, rượu, bia, đồ uống có đường.
Người trưởng thành nên vận động aerobic mức vừa từ 150 - 300 phút/tuần hoặc mức vận động mạnh tương đương; đồng thời giảm thời gian ngồi liên tục.
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Quang Thành, ngủ đủ và đều đặn cũng góp phần bảo vệ sức khỏe. Người trưởng thành thường cần ngủ 7 - 9 giờ mỗi đêm; hạn chế thức khuya và sử dụng thiết bị điện tử làm ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Đặc biệt, không nên sử dụng rượu, bia để giải tỏa căng thẳng hoặc hỗ trợ giấc ngủ. Hạn chế tối đa đồ uống có cồn, kết hợp với không hút thuốc, vận động thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp thiết thực giúp giảm nguy cơ bệnh tật.
Phòng bệnh tim mạch và bệnh chuyển hóa cần bắt đầu từ khi còn trẻ. Điều chỉnh thói quen sống, hạn chế rượu, bia và chủ động kiểm tra sức khỏe từ sớm có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe lâu dài.
CAO THẮNG - T.H
