Tại sao ăn khoai tây mọc mầm lại nguy hiểm?

(ĐTO) Mới đây, vụ việc 4 người trong một gia đình ở Nghệ An bị ngộ độc sau khi ăn canh nấu từ khoai tây mọc mầm, khiến một cụ bà không qua khỏi, là lời cảnh tỉnh đau lòng cho tất cả chúng ta. 

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần gọt bỏ phần mầm hoặc nấu thật chín là an toàn. Thực tế, điều này không đúng.

Khi khoai tây mọc mầm hoặc vỏ chuyển sang màu xanh, trong củ sẽ tích tụ nhiều chất độc tự nhiên gọi là glycoalkaloid, chủ yếu là solanine và chaconine. 

Hai chất này có tác dụng bảo vệ cây khỏi sâu bệnh nhưng lại rất nguy hiểm đối với con người. 

Solanine và Chaconine sẽ ức chế men cholinesterase, nó tác dụng vừa giống như thuốc trừ sâu (phốt pho hữu cơ), lại vừa có khả năng tàn phá trực tiếp niêm mạc tiêu hóa, trong khi y học hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho loại độc tố thực vật này. 

Nó gây kích ứng dạ dày - ruột và tác động xấu lên hệ thần kinh, tim mạch, có thể dẫn đến tử vong. Nhiệt độ nấu nướng thông thường không thể phá hủy được độc tố này.

Vậy làm sao nhận biết củ khoai tây không còn an toàn?

Người dân nên nhớ ba dấu hiệu đơn giản.

Thứ nhất, khoai đã mọc mầm hoặc có nhiều mắt mầm, dù mầm còn nhỏ cũng không nên sử dụng.

Thứ hai, vỏ khoai chuyển sang màu xanh lục. Đây là dấu hiệu cho thấy lượng glycoalkaloid đã tăng cao.

Thứ ba, củ khoai bị héo, mềm nhũn, dập nát hoặc khi nếm có vị đắng, gây cảm giác nóng rát hay tê đầu lưỡi. Những củ như vậy nên bỏ ngay, đừng tiếc.

Nếu chẳng may ăn phải khoai tây mọc mầm và xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ ngộ độc, việc đầu tiên là ngừng ăn ngay, súc miệng sạch và giữ lại phần thức ăn còn lại nếu có để giúp bác sĩ xác định nguyên nhân. 

Nếu người bệnh còn tỉnh táo, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ để tránh mất nước. Không nên tự gây nôn vì có thể làm tăng nguy cơ sặc vào phổi, cũng không tự ý uống than hoạt hay các loại thuốc giải độc khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Quan trọng nhất là nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Việc điều trị hiện nay chủ yếu là bù nước, bù điện giải, theo dõi tim mạch, hô hấp và xử trí các biến chứng. Càng đến bệnh viện sớm thì cơ hội hồi phục càng cao.

Để phòng ngừa, người dân nên bảo quản khoai tây ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Không để khoai quá lâu đến khi mọc mầm. Khi mua, nên chọn củ còn cứng, vỏ nhẵn, không xanh, không dập và không có mầm.

BS NGUYỄN THÀNH ÚC