Tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh nguồn nước sông Mekong

Thứ Sáu, 20/11/2026, 17:56 (GMT+7)
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên

Trước những thách thức ngày càng gia tăng về hạn hán, lũ lụt, ô nhiễm và suy giảm nguồn nước, các quốc gia thành viên Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) khẳng định tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin và triển khai các giải pháp hợp tác xuyên biên giới nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước, phát triển bền vững lưu vực.

Hội đồng Ủy hội sông Mê Công quốc tế ký Biên bản Phiên họp Hội đồng lần thứ 33. (Ảnh: THANH TRÀ)

Ứng phó những thách thức xuyên biên giới

Ngày 20-11, tại Hà Nội, Phiên họp lần thứ 33 Hội đồng Ủy hội sông Mekong quốc tế và Phiên họp chung với các Đối tác phát triển lần thứ 31 được tổ chức dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, Chủ tịch Ủy ban sông Mekong Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Ủy hội nhiệm kỳ 2026. Tham dự có đại diện bốn quốc gia thành viên gồm: Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam, Ban Thư ký Ủy hội cùng các đối tác phát triển.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, lưu vực sông Mekong đang đối mặt với nhiều thách thức về tài nguyên nước và môi trường. Những diễn biến bất thường của thời tiết, lũ lụt, hạn hán, ô nhiễm nguồn nước, suy giảm phù sa và hệ sinh thái đang tác động trực tiếp đến đời sống, sinh kế của người dân.

Đáng chú ý, nhiều nghiên cứu quốc tế cảnh báo khả năng El Nino xuất hiện từ cuối năm 2026 với cường độ mạnh, thậm chí rất mạnh, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, suy giảm dòng chảy và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 - 2027.

“Những thách thức này không dừng lại ở biên giới quốc gia nào, vì vậy chúng ta phải tăng cường phối hợp hành động để ứng phó hiệu quả với những rủi ro xuyên biên giới”, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chủ trì Phiên họp lần thứ 33 Hội đồng Ủy hội sông Mekong quốc tế và Phiên họp chung với các Đối tác phát triển lần thứ 31. (Ảnh: KHƯƠNG TRUNG)

Năm 2026 đánh dấu năm đầu tiên triển khai Kế hoạch Chiến lược MRC giai đoạn 2026 - 2030, tập trung củng cố thể chế và quản trị, nâng cao năng lực dữ liệu, quan trắc và dự báo, tăng cường điều phối quản lý lưu vực, thúc đẩy các dự án xuyên biên giới và phát huy quan hệ đối tác, chia sẻ tri thức. Đây cũng là giai đoạn Ủy hội từng bước thực hiện lộ trình hướng tới tự chủ tài chính đối với các chức năng chủ chốt vào năm 2030.

Sau năm đầu triển khai, hợp tác trong khuôn khổ Ủy hội sông Mekong quốc tế đạt một số kết quả tích cực. Mạng lưới quan trắc sông Mekong tiếp tục được hoàn thiện và vận hành; năng lực dự báo lũ, hạn được cải thiện; việc chia sẻ dữ liệu, thông tin vận hành các công trình thủy điện được duy trì; các thủ tục sử dụng nước tiếp tục được thực hiện. Nhiều dự án hỗ trợ cộng đồng ven sông cũng được triển khai, góp phần nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế người dân.

Tuy nhiên, trước những sức ép ngày càng lớn đối với lưu vực, các kết quả đạt được mới chỉ là bước khởi đầu, đòi hỏi Ủy hội sông Mekong quốc tế tiếp tục phát huy vai trò điều phối và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia thành viên.

Tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó xuyên biên giới

Phát biểu tại phiên họp chung với các Đối tác phát triển, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Trưởng đoàn Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết phải thực hiện hiệu quả Hiệp định Mekong năm 1995 và các Thủ tục sử dụng nước; tăng cường năng lực quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm; chủ động phòng ngừa ô nhiễm nguồn nước xuyên biên giới, đồng thời thúc đẩy các dự án hợp tác chung gắn với lợi ích của cộng đồng ven sông.

Việt Nam đặc biệt đề nghị tăng cường chia sẻ thông tin vận hành hồ chứa, hoàn thiện cơ chế thông báo khẩn cấp và phối hợp ứng phó với lũ lụt, hạn hán, các sự cố môi trường trên lưu vực. Đồng thời, khẳng định sẵn sàng phối hợp với các nước trong quá trình tham vấn các dự án thủy điện liên quan, thúc đẩy những sáng kiến hợp tác xuyên biên giới nhằm giải quyết các vấn đề chung.

Toàn cảnh Phiên họp lần thứ 33 Hội đồng Ủy hội sông Mekong quốc tế và Phiên họp chung với các Đối tác phát triển lần thứ 31. (Ảnh: KHƯƠNG TRUNG)

Phiên họp cũng ghi nhận vai trò quan trọng của các đối tác trong thúc đẩy hợp tác và phát triển bền vững lưu vực sông Mekong. Năm 2026 đánh dấu 30 năm quan hệ đối thoại chính thức giữa Ủy hội với hai quốc gia thượng nguồn là Trung Quốc và Myanmar. Đây là nền tảng quan trọng để tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin và mở rộng hợp tác giữa các quốc gia cùng chia sẻ lưu vực, nhất là trong chia sẻ thông tin, quản lý nguồn nước và phối hợp ứng phó với những thách thức chung.

Thay mặt các Đối tác phát triển, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Thụy Sĩ tại Việt Nam Thomas Gass khẳng định, tiếp tục đồng hành cùng Ủy hội và các quốc gia thành viên trong những năm tiếp theo, hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, nâng cao hiệu quả hoạt động và từng bước tăng cường tính tự chủ của Ủy hội.

Ông Thomas Gass cho rằng, cần đẩy mạnh nỗ lực chung nhằm bảo vệ môi trường, cộng đồng dân cư và các hoạt động kinh tế phụ thuộc vào dòng sông Mekong. Các Đối tác phát triển khuyến khích tăng cường hợp tác khu vực trong quan trắc, chia sẻ thông tin và dự báo rủi ro, qua đó xây dựng các biện pháp ứng phó phối hợp, phù hợp với Hiệp định Mekong năm 1995 và các quy trình liên quan của Ủy hội.

Phát biểu bế mạc, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, Hội đồng đã thông qua đề cương công việc của Giám đốc điều hành Ban Thư ký nhiệm kỳ 2028 - 2030 và Kế hoạch công tác giai đoạn 2027 - 2028, tạo cơ sở triển khai các nhiệm vụ ưu tiên của Ủy hội trong thời gian tới.

Các báo cáo và ý kiến trao đổi tại phiên họp ghi nhận những tiến triển tích cực trong năm đầu thực hiện Kế hoạch Chiến lược 2026 - 2030, nhất là trong quan trắc, dự báo, chia sẻ thông tin và phối hợp quản lý tài nguyên nước trên lưu vực.

Kết thúc phiên họp, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, Chủ tịch Hội đồng nhiệm kỳ 2026, đã bàn giao cương vị Chủ tịch Hội đồng nhiệm kỳ 2027 cho Bộ trưởng Tài nguyên nước và Khí tượng, Chủ tịch Ủy ban sông Mekong quốc gia Campuchia Thor Chetha. Việt Nam khẳng định tiếp tục ủng hộ, phối hợp chặt chẽ với Campuchia trong nhiệm kỳ tới, cùng các quốc gia thành viên và đối tác phát huy kết quả đạt được, triển khai hiệu quả Kế hoạch Chiến lược của Ủy hội.

Trong bối cảnh các thách thức về nguồn nước ngày càng gia tăng và mang tính chất xuyên biên giới, việc phát huy vai trò hợp tác, điều phối và tư vấn chính sách của Ủy hội sông Mekong quốc tế có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh nguồn nước toàn lưu vực. Tăng cường theo dõi diễn biến dòng chảy, nâng cao năng lực cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin và phối hợp ứng phó với hạn hán, lũ lụt, ô nhiễm nguồn nước sẽ tiếp tục là những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần bảo vệ sinh kế người dân và thúc đẩy phát triển bền vững lưu vực sông Mekong.

Theo nhandan.vn

https://nhandan.vn/tang-cuong-hop-tac-bao-dam-an-ninh-nguon-nuoc-song-mekong-post1004190.html

Bình luận