Thanh niên nói không với thuốc lá điện tử

Thuốc lá điện tử (TLĐT) đang trở thành một trong những vấn đề đáng lo ngại đối với sức khỏe giới trẻ hiện nay. Với thiết kế nhỏ gọn, nhiều hương vị, mẫu mã và màu sắc bắt mắt, cùng những hình thức quảng bá trên mạng xã hội, sản phẩm này ngày càng dễ tiếp cận thanh thiếu niên.

DỄ TIẾP CẬN GIỚI TRẺ

Hiện nay, TLĐT lại có xu hướng thu hút giới trẻ, đặc biệt là thanh thiếu niên. Thực trạng này đặt ra những vấn đề đáng quan tâm đối với sức khỏe của thế hệ trẻ và tương lai.

Theo số liệu nghiên cứu năm 2024 tại tỉnh Đồng Tháp (trước đây), có 47,6% người được khảo sát từng nghe về TLĐT; 0,6% đã từng sử dụng và 0,2% đang sử dụng. 

So với Điều tra quốc gia PGATS năm 2020, tỷ lệ đã từng sử dụng và đang sử dụng TLĐT lần lượt là 4,2% và 3,6%. Đối tượng sử dụng thuốc lá điện tử tập trung nhiều hơn ở nhóm tuổi trẻ. 

Tỷ lệ đã từng sử dụng và đang sử dụng TLĐT cao nhất ở nhóm tuổi 15 - 24. Theo số liệu được cung cấp, tỷ lệ đang sử dụng TLĐT cao nhất tại Hà Nội là 7,9%, Khánh Hòa 5,9% và TP. Hồ Chí Minh 5,4%. Các tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với Đồng Tháp năm 2024.

Riêng nhóm tuổi 15 - 24 tại Đồng Tháp, tỷ lệ đã từng và đang sử dụng TLĐT là 0,9%. Những số liệu trên cho thấy TLĐT đang có sự phổ biến nhất định ở nhóm tuổi trẻ và cần được quan tâm trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Việc sử dụng TLĐT thu hút nhóm tuổi trẻ có thể liên quan đến nhận thức chưa đầy đủ về tác hại của sản phẩm, cùng với sự hấp dẫn từ các chiến lược tiếp thị hiện đại. 

Bên cạnh đó, việc quảng cáo bằng những hình thức tinh vi trên các nền tảng mạng xã hội cũng tạo điều kiện để giới trẻ dễ dàng tiếp cận và mua sản phẩm.

Một nguyên nhân khác là một bộ phận giới trẻ chưa hiểu đúng về tác hại của TLĐT  đối với sức khỏe. Một số người cho rằng TLĐT ít có hại hơn thuốc lá truyền thống, như thuốc lá điếu thông thường, hoặc cho rằng TLĐT có thể được sử dụng để cai thuốc lá thông thường. Đây là những nhận thức chưa đúng về sản phẩm.

TĂNG CƯỜNG BẢO VỆ SỨC KHỎE THẾ HỆ TRẺ

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), không có cơ sở hay bằng chứng chứng minh TLĐT ít gây hại hơn các sản phẩm thuốc lá thông thường. Trong các sản phẩm TLĐT đều chứa nicotine và các hợp chất hóa học độc hại khác.

Nicotine là chất gây nghiện mạnh, cùng với nhiều hóa chất có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Khi giới trẻ thường xuyên sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thử qua, nguy cơ dẫn đến tình trạng nghiện nicotine có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, quá trình học tập và tương lai sau này.

Thanh thiếu niên dễ bị tổn thương hơn so với người lớn trước những hậu quả lâu dài của việc tiếp xúc với nicotine, trong đó có nguy cơ nghiện nicotine, giảm khả năng kiểm soát xung động, suy giảm khả năng chú ý và nhận thức cũng như rối loạn tâm trạng.

Sử dụng nicotine ở tuổi thiếu niên gây hại cho những phần của não kiểm soát sự chú ý và học tập. Nicotine được chứng minh làm suy yếu sự trưởng thành não bộ của thanh thiếu niên, với những hậu quả ngắn hạn và lâu dài như: Nghiện, rối loạn nhận thức và cảm xúc, giảm khả năng tập trung và học tập của não bộ đang trong giai đoạn phát triển; đồng thời có thể dẫn đến các rối loạn tâm thần.

Trước nguy cơ trên, tháng 11-2024, Quốc hội thông qua và ban hành Nghị quyết  173/2024/QH15 về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng TLĐT, thuốc lá nung nóng trên thị trường Việt Nam nhằm bảo vệ sức khỏe Nhân dân trước làn sóng của các sản phẩm thuốc lá mới, góp phần giảm bớt gánh nặng cho hệ thống y tế trong điều trị các ca ngộ độc cấp tính. 

Việc sử dụng TLĐT  trong giới trẻ là vấn đề đáng quan tâm. Đây không chỉ là vấn đề sức khỏe cá nhân, mà còn ảnh hưởng đến môi trường học đường, gia đình và tương lai của thế hệ trẻ.

Vì vậy, cần tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức, kiểm soát việc tiếp cận sản phẩm qua các kênh quảng bá, mạng xã hội. 

Đồng thời, cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội để bảo vệ thanh thiếu niên, hướng đến thế hệ trẻ khỏe mạnh với thông điệp: “Thanh niên nói không với thuốc lá và TLĐT”.

NGUYỄN HIỀN - T.H