Thuốc lá - mối nguy hại của những căn bệnh không lây

Thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra nhiều bệnh không lây nhiễm nguy hiểm như: Ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đáng lo ngại, những tổn thương do thuốc lá thường diễn tiến âm thầm, đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt thì bệnh có thể đã ở giai đoạn nặng.

Thuốc lá cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người mỗi năm trên toàn cầu. Trong đó, hơn 1,2 triệu người tử vong do tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động. Đây là những người không trực tiếp hút thuốc nhưng vẫn phải chịu những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe từ khói thuốc.

Tác hại của thuốc lá không phải lúc nào cũng biểu hiện tức thời. Nhiều người hút thuốc trong 30 - 40 năm nhưng chưa nhận thấy triệu chứng rõ rệt, trong khi các cơ quan bên trong cơ thể âm thầm chịu tổn thương. Khi những dấu hiệu bệnh xuất hiện, tình trạng có thể đã tiến triển nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. 

Chia sẻ về cơ chế gây bệnh của thuốc lá, BS.CK2 Đặng Thị Phương Lan, công tác tại Bệnh viện Phổi Đồng Tháp cho biết: “Thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học độc hại, trong đó có gần 70 chất cực độc. Khi hút thuốc, các chất độc hại theo đường hô hấp đi vào cơ thể, lắng đọng và gây tổn thương nhiều cơ quan. Thuốc lá có thể gây ra các bệnh lý nguy hiểm như: Ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính; đồng thời gây tổn thương mạch máu, dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim và làm suy giảm hệ miễn dịch nghiêm trọng”.

Một quan niệm phổ biến là chỉ hút 1 - 2 điếu thuốc/ngày hoặc giảm lượng thuốc sử dụng thì sẽ ít ảnh hưởng đến sức khỏe. 

Tuy nhiên, BS.CK2 Đặng Thị Phương Lan khẳng định, không có ngưỡng an toàn nào cho việc hút thuốc lá. Ngay cả khi hút ít, nguy cơ mắc bệnh tim mạch và các bệnh về hô hấp vẫn tăng. 

Mỗi điếu thuốc hút vào là thêm một lần tích lũy nguy cơ gây bệnh. Đặc biệt, khi những tổn thương do thuốc lá lâu năm bộc phát ra bên ngoài, bệnh thường đã ở giai đoạn nặng và không thể hồi phục.

Các triệu chứng cảnh báo sớm của tổn thương phổi và tim mạch thường dễ bị bỏ qua như: Ho kéo dài, nhất là khi chuyển mùa hoặc thời tiết lạnh; khó thở, mệt mỏi bất thường, giảm khả năng gắng sức, nhanh mệt khi đi bộ xa hoặc leo cầu thang. 

Những dấu hiệu này có thể khiến người hút thuốc chủ quan, cho rằng chỉ là biểu hiện thông thường. Tuy nhiên, nếu không kiểm tra sức khỏe từ sớm, người bệnh có thể phải đối mặt với tình trạng bệnh nặng khi được phát hiện.

Hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, làm giảm chất lượng cuộc sống, mà còn khiến người hút phụ thuộc vào nicotine. Khói thuốc đồng thời ảnh hưởng đến những người xung quanh thông qua việc tiếp xúc với khói thuốc thụ động. 

Không có mức sử dụng hay sản phẩm thuốc lá nào được xem là an toàn cho sức khỏe. Vì vậy, từ bỏ thuốc lá là quyết định quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh. 

Ngừng hút thuốc càng sớm, cơ thể càng có nhiều cơ hội phục hồi, giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính nguy hiểm và hướng đến cuộc sống khỏe mạnh hơn.

NGUYỄN HIỀN - T.H