Tổng Bí thư tài năng, nhà lý luận xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam

Đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập (1906 - 1941) là người chiến sĩ cộng sản kiên trung, bất khuất, nhà lãnh đạo chủ chốt, tiền bối tiêu biểu, tài năng, nhà lý luận xuất sắc của Đảng. với 35 tuổi đời, 16 năm hoạt động cách mạng, gần 2 năm làm Tổng Bí thư của Đảng, đồng chí đã có những đóng góp to lớn cho Đảng và cách mạng Việt Nam.

NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG 

Đồng chí Hà Huy Tập sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, có truyền thống hiếu học, tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa (nay là xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh). 

Ngay từ thuở nhỏ, đồng chí đã sớm tiếp thu tư tưởng tiến bộ, nuôi dưỡng lòng yêu nước, thương dân sâu sắc. Sau khi tốt nghiệp Trường Quốc học Huế, đồng chí tham gia dạy học và sớm tiếp cận với phong trào yêu nước, phong trào cách mạng đang phát triển mạnh mẽ trong cả nước.

Năm 1923, đồng chí dạy học tại Trường Tiểu học Pháp - Việt, thị trấn Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Do tích cực tuyên truyền tư tưởng yêu nước trong giáo viên, học sinh và đấu tranh chống lại những quyết định tùy tiện, độc đoán của nhà trường, giữa năm 1926, đồng chí bị buộc phải rời khỏi Nha Trang và về dạy học ở trường Cao Xuân Dục, Vinh - Nghệ An. 

Với tinh thần yêu nước, khát vọng đấu tranh giải phóng dân tộc, đồng chí Hà Huy Tập tham gia Hội Phục Việt, một tổ chức yêu nước nổi tiếng lúc bấy giờ (sau này đổi tên và phát triển thành Tân Việt cách mạng Đảng). 

Nhận thấy đồng chí giỏi về tổ chức và tuyên truyền quần chúng, đầu năm 1927, Đảng Tân Việt đã phái đồng chí vào Nam kỳ hoạt động, gây dựng cơ sở cho Hội và trở thành lãnh đạo chủ chốt của Tân Việt Cách mạng Đảng. 

Bằng những hoạt động sôi nổi và đóng góp tích cực trong Tân Việt Cách mạng Đảng, đồng chí Hà Huy Tập đã có vai trò và ảnh hưởng nhất định tới việc ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cuối năm 1928, đồng chí Hà Huy Tập được cử đến Quảng Châu, Trung Quốc hoạt động; đến tháng 7-1929, được tổ chức giới thiệu đi học tập tại Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản (Liên Xô).

Tại đây, đồng chí đã say mê nghiên cứu lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối của Quốc tế Cộng sản và thực tiễn cách mạng ở Liên Xô; đã có nhiều bài viết, tài liệu gửi Tạp chí Bôn-sơ-vích và Quốc tế Cộng sản. 

Với những thành tích xuất sắc trong học tập và hoạt động, tháng 10-1930, đồng chí vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Liên Xô.

Với tư duy chính trị nhạy bén và khả năng khái quát thành lý luận sắc sảo, năm 1933, đồng chí đã viết bài “Kỷ niệm ba năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương thống nhất” và đặc biệt là tác phẩm “Sơ thảo lịch sử phong trào Cộng sản ở Đông Dương”. 

Đây là công trình đầu tiên tổng kết vai trò tiên phong của giai cấp công nhân Đông Dương và khẳng định công lao to lớn của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong việc sáng lập Đảng Cộng sản Đông Dương.

Từ giữa năm 1933, tại Trung Quốc, đồng chí Hà Huy Tập bắt liên lạc với các đồng chí Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai và một số đồng chí khác, thành lập Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng nhằm khôi phục lại các tổ chức Đảng trong nước bị địch phá vỡ sau cao trào cách mạng 1930 - 1931.

Tháng 4-1933, đồng chí bí mật về Trung Quốc, cùng với các đồng chí Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Dựt thành lập Ban Chỉ huy ở ngoài để chỉ đạo, khôi phục lại các tổ chức Đảng ở trong nước bị địch khủng bố, phá vỡ sau cao trào cách mạng 1930 - 1931 và chuẩn bị tổ chức Đại hội lần thứ nhất. 

Trong giai đoạn này, nhiều chủ trương được xác định, đó là: Thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương nhằm tập hợp lực lượng đấu tranh đòi những quyền dân chủ; xác định các hình thức, tổ chức đấu tranh phù hợp với bối cảnh cách mạng. 

Sự điều chỉnh đường lối thể hiện tầm nhìn chiến lược, là một bước trưởng thành trong nhận thức về lý luận của Đảng trước những biến chuyển rõ rệt của tình hình trong nước và thế giới, đồng thời thể hiện tư duy lý luận sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Sau Hội nghị Trung ương tháng 7-1936, đồng chí Hà Huy Tập về nước nhằm tổ chức lại Ban Chấp hành Trung ương, củng cố các tổ chức Đảng ở trong nước và đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư của Đảng khi mới 30 tuổi. 

Trong một thời gian ngắn, đồng chí Hà Huy Tập đã triệu tập và chủ trì 3 hội nghị Trung ương để tổng kết tình hình, đề ra chiến lược, sách lược, mục tiêu và phương pháp đấu tranh phù hợp với tình hình trong nước và quốc tế. 

Lúc phong trào cách mạng dâng cao, ngày 1-5-1938, đồng chí Hà Huy Tập bị địch bắt, kết án 2 tháng tù và 5 năm quản thúc tại quê nhà. Ngày 30-3-1940, đồng chí bị thực dân Pháp bắt lần hai và đưa vào giam ở Khám Lớn Sài Gòn. Mọi thủ đoạn mua chuộc, tra tấn cực hình của kẻ địch đều thất bại trước ý chí sắt đá, kiên trung của đồng chí. 

Ngày 25-3-1941, chính quyền thực dân mở phiên tòa đại hình đưa ra xét xử hàng trăm chiến sĩ cộng sản, trong đó có đồng chí Hà Huy Tập.

Trước tòa, nêu cao khí tiết của người cách mạng, bác lại lời cầu xin của trạng sư bào chữa, đồng chí khảng khái tuyên bố: “Tôi chẳng có gì phải hối tiếc. 

Nếu còn sống, tôi vẫn sẽ tiếp tục hoạt động” khẳng định lý tưởng cách mạng không gì lay chuyển. Ngày 28-8-1941, đồng chí bị địch xử bắn tại ngã tư Giếng Nước, Hóc Môn (Gia Định) cùng với các đồng chí: Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu.

Đồng chí Hà Huy Tập ngã xuống ở tuổi 35, độ tuổi đang tràn đầy sức lực và tài năng sáng tạo cống hiến cho cách mạng. 

Câu nói nổi tiếng của đồng chí đã trở thành lời hiệu triệu, nhắc nhở các thế hệ tiếp theo phải luôn luôn đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của giai cấp, dân tộc lên trên hết; kiên định và thực hiện thắng lợi con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.

NHÀ LÝ LUẬN XUẤT SẮC CỦA ĐẢNG

Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Hà Huy Tập đã để lại những dấu ấn đặc biệt sâu sắc. Đồng chí là một trong những Tổng Bí thư tiêu biểu của Đảng trong thời kỳ đầu, có công lớn trong việc xây dựng, củng cố tổ chức Đảng, phát triển lý luận cách mạng và lãnh đạo phong trào đấu tranh của quần chúng. 

Trong thời gian gần 2 năm trên cương vị Tổng Bí thư của Đảng (tháng 7-1936 - 3-1938), đồng chí Hà Huy Tập đã tích cực thâm nhập vào phong trào quần chúng, tìm mọi cách liên hệ với các tổ chức Đảng ở trong nước, sớm tổ chức lại Ban Chấp hành Trung ương lâm thời (tháng 10-1936) và chủ trì 3 hội nghị Trung ương, tổng kết tình hình, đề xuất chủ trương, biện pháp để lãnh đạo phong trào cách mạng. 

Đến Hội nghị Trung ương tháng 3-1938, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương do đồng chí Hà Huy Tập đứng đầu, đã khôi phục được hệ thống tổ chức từ Trung ương, các xứ ủy, tỉnh ủy, tạo cơ sở thuận lợi cho sự phát triển tổ chức Đảng xuống tận cơ sở huyện, xã. 

Đồng chí đã sáng lập, làm Tổng Biên tập các cơ quan ngôn luận của Đảng như: Báo L.Avant, Le Peuple, viết nhiều tác phẩm lý luận và các báo cáo gửi Quốc tế Cộng sản. 

Đồng chí là cây bút lý luận giàu tính chiến đấu, vừa tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, uốn nắn những nhận thức sai lệch về tư tưởng, lý luận, đưa phong trào cách mạng phát triển đúng hướng, vừa đấu tranh với các biểu hiện “tả” khuynh, “hữu” khuynh và chủ nghĩa cơ hội trong Đảng. 

Đồng chí đã góp phần quan trọng đưa tư tưởng, lý luận chân chính của Đảng thấm sâu vào quần chúng, bảo vệ đường lối đúng đắn của Đảng Cộng sản Đông Dương và xây dựng Đảng vững mạnh về tổ chức, tạo tiền đề để cách mạng nước ta tiến những bước mới.

Đồng chí đã viết nhiều tác phẩm tổng kết kinh nghiệm hoạt động của Đảng ta những năm đầu thời kỳ xây dựng Đảng như: “Lịch sử của Tân Việt cách mệnh Đảng” (năm 1929); “Hoạt động của Đảng Cộng sản Đông Dương” (năm 1931); “Đảng Cộng sản Đông Dương đứng trước chủ nghĩa cải lương quốc gia” (năm 1932); “Thư gửi Ban biên tập Tạp chí Bôn-sơ-vích” (năm 1932); “Kỷ niệm ba năm ngày Đảng Cộng sản Đông Dương thống nhất” (năm 1933)… Nổi bật là tác phẩm “Sơ thảo lịch sử phong trào cộng sản ở Đông Dương” (xuất bản 1933, bằng tiếng Pháp, 291 trang). 

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Hà Huy Tập là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi, kiên trung của một nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, người chiến sĩ cộng sản mẫu mực đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

HỒNG LÊ 

(tổng hợp)