TP. Hồ Chí Minh và các địa phương tăng cường liên kết, tạo động lực phát triển vùng

(ĐTO) Sáng 18-9, UBND TP. Hồ Chí Minh và UBND 7 tỉnh, thành gồm: Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang và Cà Mau tổ chức Hội nghị tổng kết đánh giá thực hiện Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2023 - 2025; ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2030.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo các địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học. Về phía tỉnh Đồng Tháp có đồng chí Nguyễn Thành Nhàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh dự hội nghị.

Các thỏa thuận hợp tác kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2023 - 2025 đã được triển khai quyết liệt, đồng bộ. Nội dung hợp tác được thực hiện toàn diện trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư, du lịch, nông nghiệp, khoa học và công nghệ đến giáo dục, y tế, an sinh xã hội.

Mối liên kết giữa các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương trong vùng ngày càng được tăng cường, đi vào chiều sâu. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư triển khai hiệu quả các nội dung đã ký kết, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của toàn khu vực.

Giai đoạn 2023 - 2025, riêng với các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh hợp tác trên các lĩnh vực: Về hạ tầng giao thông đa phương thức, trục cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ được vận hành hiệu quả; luồng hàng hải Kênh Chợ Gạo được nâng cấp, phục vụ khối lượng hàng hóa vận chuyển đường thủy lớn nhất cả nước; luồng Định An - Sông Hậu được nạo vét, duy tu. Đồng thời, các địa phương phối hợp nghiên cứu tuyến đường bộ ven biển và tuyến đường sắt TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ - Cà Mau.

Trên lĩnh vực khoa học, công nghệ và giáo dục, các giải pháp khoa học, công nghệ được triển khai nhằm giải quyết bài toán về tài nguyên nước và xâm nhập mặn. Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh tổ chức thành công các đợt thi đánh giá năng lực tại Bến Tre, An Giang, Cần Thơ, Cà Mau, thu hút hàng chục ngàn thí sinh. Bên cạnh đó, các trường đại học đào tạo, bồi dưỡng hàng ngàn cán bộ, công chức cho vùng.

Đối với lao động và việc làm, các phiên giao dịch việc làm được tổ chức theo hình thức trực tuyến và trực tiếp; cơ sở dữ liệu cung - cầu lao động được chia sẻ, qua đó tăng cường kết nối lao động vùng Đồng bằng sông Cửu Long với các khu công nghiệp, khu chế xuất tại TP. Hồ Chí Minh và các chương trình xuất khẩu lao động.

Trong lĩnh vực y tế chuyên sâu, Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh ký kết thỏa thuận hợp tác với Sở Y tế các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Các bệnh viện như: Ung bướu, Chợ Rẫy, Nhi đồng 1, Thống Nhất... chuyển giao kỹ thuật xạ trị, phẫu thuật ngoại niệu, can thiệp tim mạch, hồi sức cấp cứu cho các bệnh viện đa khoa Cần Thơ, Cà Mau, Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp. Tỷ lệ can thiệp thành công đạt 95 - 98%, góp phần giảm tải rõ rệt cho tuyến trên.

Về kết nối cung - cầu và xúc tiến thương mại, hàng chục hội nghị giao thương B2B (doanh nghiệp - doanh nghiệp) được tổ chức; hàng trăm sản phẩm OCOP 4 - 5 sao của Đồng bằng sông Cửu Long được đưa vào hệ thống bán lẻ hiện đại. Cùng với đó, các địa phương triển khai chuyển đổi số tại chợ truyền thống và nghiên cứu mô hình Chợ gạo thương mại điện tử.

Riêng tỉnh Đồng Tháp, các chương trình, dự án liên kết vùng được quan tâm triển khai, đặc biệt là các công trình giao thông có tính kết nối, góp phần mở rộng không gian phát triển. Đặc biệt kết quả liên kết với TP. Hồ Chí Minh thông qua việc thực hiện tuyến đường bộ ven biển kết nối TP. Hồ Chí Minh - Đồng bằng sông Cửu Long đi qua khu vực Vĩnh Long (trước đây là Bến Tre và Trà Vinh) với các dự án như: Dự án cầu Cửa Đại kết nối tỉnh Vĩnh Long với tỉnh Đồng Tháp (Kết nối tỉnh Tiền Giang cũ và tỉnh Bến Tre cũ); Dự án xây dựng cầu Ba Lai 8; Dự án xây dựng tuyến đường bộ ven biển kết nối tỉnh Bến Tre với tỉnh Tiền Giang và Trà Vinh (nay là Đồng Tháp và Vĩnh Long) thuộc Chương trình phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu (Chương trình DPO)...

Thỏa thuận hợp tác giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời gian qua đã đi vào thực chất, khẳng định vai trò đầu tàu, hạt nhân của TP. Hồ Chí Minh và sự chủ động của các địa phương. Hạ tầng giao thông kết nối vùng chuyển biến mạnh mẽ; thị trường tiêu thụ được khơi thông; y tế và giáo dục đem lại lợi ích thiết thực, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân toàn vùng.

Tuy nhiên, nguồn cung vật liệu cát đắp nền, đá xây dựng còn khó khăn trong bối cảnh nhiều dự án cao tốc triển khai đồng loạt. Tuyến đường bộ ven biển chưa đầu tư đồng bộ toàn tuyến; các chuỗi giá trị nông sản quy mô lớn còn thiếu tính bền vững dài hạn; quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính tác động nhất định đến tiến độ một số đề án.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đề nghị trong giai đoạn tới tập trung vào những đột phá lớn. Từ kết nối hạ tầng sang kiến tạo không gian kinh tế. Các tuyến vành đai, cao tốc, đường sắt, cảng biển, logistics không chỉ là những công trình giao thông, mà mỗi công trình phải mở ra không gian kinh tế mới; mỗi đầu mối giao thông mới phải tạo ra một lực đẩy tăng trưởng mới. Đầu tư hạ tầng phải đi đôi với tổ chức lại không gian sản xuất của vùng, đô thị và dịch vụ.

Từ liên kết ngành sang kết nối chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Kết nối vùng nguyên liệu với chế biến sản xuất, kết nối sản xuất với cửa ngõ, khoa học - công nghệ với doanh nghiệp và sản phẩm với thị trường. Mục tiêu không chỉ là đưa hàng hóa đi xa hơn mà phải tạo ra giá trị cao hơn ngay trong vùng và lan tỏa cả trong nước cũng như ra thế giới.

Từ phối hợp hành chính sang quản trị phát triển liên vùng. Những vấn đề về giao thông, môi trường, nguồn nước, biến đổi khí hậu, logistics, năng lượng và nhân lực không thể giải quyết hiệu quả nếu mỗi địa phương thực hiện riêng lẻ. Chúng ta cần tăng cường phối hợp về quy hoạch, dữ liệu, hạ tầng và nguồn lực; đồng thời huy động mạnh mẽ doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác cùng tham gia.

Đồng chí Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh phương châm: “Nhà nước kiến tạo, địa phương phối hợp, doanh nghiệp dẫn dắt, khoa học - công nghệ đồng hành, người dân thụ hưởng” - đó là mục tiêu chúng ta phải cùng bàn, cùng tính và xuất phát từ nhu cầu thực tiễn. Điều quan trọng nhất sau hội nghị hôm nay là thảo luận không dừng lại ở những bản ký kết. Mỗi cam kết phải trở thành một chương trình, một dự án, một nhiệm vụ cụ thể, có đầu mối, có thời hạn, có nguồn lực và có kết quả đo đếm được. 

Trên cơ sở đó, TP. Hồ Chí Minh đề nghị một nguyên tắc: mỗi cam kết phải có một đầu mối, một nhiệm vụ, một thời hạn, một dự án, một nguồn lực, một kết quả và một giá trị cụ thể cho người dân, doanh nghiệp. Những việc có thể làm ngay thì phải làm ngay; những điểm nghẽn thuộc thẩm quyền Trung ương thì kiến nghị Trung ương; những lĩnh vực cần xã hội thì tạo cơ chế để doanh nghiệp cùng tham gia. TP. Hồ Chí Minh cam kết tiếp tục phát huy vai trò kết nối, chia sẻ, đồng hành và kiến tạo cùng các địa phương; xác định những công trình, dự án và chuỗi giá trị có sức lan tỏa lớn để tập trung triển khai.

Tại hội nghị, đại diện UBND TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2030.

HÀ NAM