Từ chủ trương đến hành động

Phát triển kinh tế tư nhân không chỉ cần chủ trương đúng, mà còn đòi hỏi tổ chức thực hiện hiệu quả. Từ thực tiễn Đồng Tháp, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng được đặt ra bằng một câu hỏi cụ thể: Làm thế nào để chủ trương không dừng trên văn bản, mà chuyển hóa thành kết quả thực chất trong đời sống kinh tế?

Nghị quyết số 10-NQ/TW năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về phát triển kinh tế tư nhân là dấu mốc quan trọng trong đổi mới tư duy về khu vực kinh tế này. Trên tinh thần đó, Đồng Tháp xác định phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của tăng trưởng.

TỪ NGHỊ QUYẾT ĐẾN CHUYỂN ĐỘNG MÔI TRƯỜNG KINH DOANH

Trước khi hợp nhất, Đồng Tháp và Tiền Giang đã cụ thể hóa chủ trương bằng các nghị quyết chuyên đề, kế hoạch hành động; trong đó, có Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 30-9-2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy khởi nghiệp và Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 26-7-2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tiền Giang về nâng cao hiệu quả hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp đến năm 2025.

Kết quả phát triển doanh nghiệp gắn với cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và phát huy nguồn lực xã hội. Năm 2025, Đồng Tháp có hơn 2.700 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký trên 15.900 tỷ đồng. 

Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh thành lập mới hơn 2.430 doanh nghiệp, tổng vốn đăng ký hơn 11.480 tỷ đồng; có 363 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động lên hơn 14.550. 

Cùng kỳ, tỉnh thu hút 17 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 8.680 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu trên 7,5 tỷ USD, tăng hơn 8% so với cùng kỳ. 

Đáng chú ý, trong 9 tháng năm 2026, khu vực doanh nghiệp đóng góp hơn 13.230 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, tăng gần 19%, chiếm hơn 73% tổng thu ngân sách trên địa bàn. 

Những con số này cho thấy, vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân trong sản xuất, tạo việc làm và đóng góp nguồn lực cho phát triển địa phương. 

Tuy nhiên, số doanh nghiệp thành lập mới hay vốn đăng ký chưa phản ánh đầy đủ sức khỏe của khu vực kinh tế tư nhân. Doanh nghiệp còn cần thị trường, nguồn vốn, mặt bằng sản xuất, công nghệ, nhân lực và dịch vụ hỗ trợ phù hợp. 

Môi trường kinh doanh thuận lợi vì thế không chỉ được đo bằng số thủ tục đã cải cách, mà còn bằng cách vướng mắc được tiếp nhận, giải quyết và phản hồi. 

Đây cũng là yêu cầu đối với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Vai trò lãnh đạo thể hiện ở năng lực định hướng, cụ thể hóa chủ trương, phân công trách nhiệm, kiểm tra, giám sát và chấn chỉnh bất cập trong tổ chức thực hiện; việc giải quyết hồ sơ, thực hiện thủ tục hành chính hay xử lý kiến nghị cụ thể thuộc thẩm quyền của cơ quan nhà nước theo quy định pháp luật. 2 phương diện gắn bó chặt chẽ nhưng không thể đánh đồng.

ĐỒNG HÀNH BẮT ĐẦU TỪ NHU CẦU DOANH NGHIỆP

Thực tiễn hỗ trợ doanh nghiệp cho thấy, mỗi mô hình sản xuất, kinh doanh có những khó khăn khác nhau. Có doanh nghiệp cần hỗ trợ đổi mới công nghệ, bảo hộ tài sản trí tuệ, chuẩn hóa sản phẩm; có doanh nghiệp lại vướng về đất đai, vốn và điều kiện mở rộng sản xuất. 

Vì vậy, đồng hành không thể là cách làm đồng loạt, mà phải bắt đầu từ việc lắng nghe đúng nhu cầu, xác định đúng chính sách và theo dõi trách nhiệm giải quyết đến cùng. 

Trường hợp Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Alpha Amin cho thấy ý nghĩa của chính sách hỗ trợ đối với doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. 

Theo ông Nguyễn Trung Tính, Phó Giám đốc công ty, khi thành lập năm 2024, doanh nghiệp gặp khó khăn về tài sản trí tuệ, chuyển đổi số, tiêu chuẩn sản phẩm và hệ thống quản lý. 

Từ nhu cầu thực tế, ông chủ động liên hệ cơ quan chuyên môn đề xuất hỗ trợ. Các nội dung được hỗ trợ gồm: Xây dựng bản mô tả sáng chế “Quy trình sản xuất lạp xưởng ếch”; xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn cơ sở; xây dựng, áp dụng hệ thống quản lý tại doanh nghiệp; hỗ trợ chi phí thử nghiệm sản phẩm mới tại các trung tâm thử nghiệm sản phẩm, hàng hóa.

Một số nội dung được triển khai theo hình thức hợp đồng 3 bên theo khoản 3 Điều 32 Nghị định số 80/2021/NĐ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Với doanh nghiệp khởi nghiệp, những hỗ trợ này không đơn thuần là kinh phí hay một thủ tục được giải quyết. Hoàn thiện hồ sơ sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn sản phẩm và hệ thống quản lý là những bước quan trọng để chuẩn hóa hoạt động, nâng cao tính chuyên nghiệp và tạo nền tảng đưa sản phẩm ra thị trường.

Theo ông Nguyễn Trung Tính, các thủ tục hành chính của doanh nghiệp được giải quyết đúng hạn, có trường hợp sớm hơn thời gian quy định. Những kiến nghị gửi đến các cơ quan, sở, ngành được quan tâm, xem xét; các cấp ủy, chính quyền địa phương, sở, ngành và UBND tỉnh cũng tổ chức gặp gỡ, đối thoại để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Từ trải nghiệm đó, ông đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự đồng hành của cơ quan nhà nước. Tuy vậy, theo ông, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo không nên chỉ dừng ở việc giải quyết thủ tục hay triển khai các chương trình hiện có. 

Ông đề xuất tỉnh nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo điều kiện để doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng và thử nghiệm công nghệ, mô hình kinh doanh mới trong phạm vi kiểm soát rủi ro và khuôn khổ pháp luật. 

Ông cũng kiến nghị đổi mới cách thức đặt hàng, triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo hướng lấy doanh nghiệp và nhu cầu thực tiễn làm trung tâm; tạo điều kiện để doanh nghiệp, nhà khoa học chủ động đề xuất nhiệm vụ có địa chỉ ứng dụng cụ thể, trực tiếp giải quyết những bài toán của doanh nghiệp và địa phương.

Những đề xuất ấy đặt ra yêu cầu không chỉ thực hiện tốt chính sách đang có, mà còn phải chủ động nhận diện những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh. 

Sự cầu thị trong tiếp nhận kiến nghị cần đi cùng năng lực nghiên cứu, tham mưu và hoàn thiện chính sách, trên cơ sở pháp luật và điều kiện thực tế của địa phương.

Ở lĩnh vực sản xuất phân bón, ông Nguyễn Văn Ửng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Ninathai, cho biết, vốn và đất đai ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. 

Qua các cuộc gặp gỡ, đối thoại với chính quyền, công ty được hướng dẫn tháo gỡ một số khó khăn; trong đó, có thủ tục đất thuê trả tiền hằng năm và đăng ký nhãn hiệu.

Theo ông Ửng, việc xem xét chuyển hình thức thuê đất trả tiền hằng năm sang trả tiền một lần có ý nghĩa đáng kể đối với khả năng tiếp cận vốn vay của doanh nghiệp. 

Khi phương án sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính được xử lý phù hợp theo quy định, doanh nghiệp có thêm cơ sở làm việc với tổ chức tín dụng, qua đó tạo điều kiện duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất. 

Ông đánh giá sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh đã góp phần tháo gỡ khó khăn về thủ tục đất đai, vốn và tạo điều kiện để công ty đầu tư nhà máy sản xuất phân bón đạt tiêu chuẩn, với công suất khoảng 3.000 tấn mỗi tháng.

Từ thực tiễn hoạt động, ông Ửng mong muốn tỉnh tiếp tục nghiên cứu chính sách ưu đãi phù hợp để thu hút nhà đầu tư vào khu, cụm công nghiệp, tạo động lực cho doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư và mở rộng sản xuất. 

Kiến nghị này cho thấy, có những khó khăn không thể giải quyết bằng một thủ tục đơn lẻ, mà cần sự phối hợp giữa quản lý đất đai, khả năng tiếp cận tín dụng và định hướng thu hút đầu tư, trên cơ sở pháp luật và bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp.

2 trường hợp cho thấy, nhu cầu hỗ trợ không giống nhau. Từ đó, yêu cầu đặt ra đối với cơ quan lãnh đạo, quản lý là phải nắm sát thực tiễn, phân loại đúng vấn đề, xác định rõ đầu mối xử lý và theo dõi kết quả. 

Hỗ trợ đúng nhu cầu không có nghĩa là dành ưu tiên ngoài quy định, mà là giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách công bằng, minh bạch và đúng thẩm quyền.

NHÌN THẲNG “ĐIỂM NGHẼN”, NÂNG CHẤT LƯỢNG ĐIỀU HÀNH 

Bên cạnh kết quả tích cực, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu nhìn thẳng vào khó khăn của doanh nghiệp. Theo Công văn số 3505/UBND-KT ngày 15-10-2026 của UBND tỉnh Đồng Tháp về triển khai giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, hạn chế tình trạng tạm ngừng kinh doanh, giải thể, trong 8 tháng năm 2026, toàn tỉnh có hơn 1.150 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, gồm: 658 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh và 500 doanh nghiệp giải thể, tăng hơn 22% so với cùng kỳ năm 2025. 

Trong số nguyên nhân được tổng hợp, khó khăn về thị trường, khách hàng và hiệu quả sản xuất, kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn, với 918 doanh nghiệp, tương đương hơn 79%.

Các nguyên nhân khác liên quan đến tái cơ cấu phương án sản xuất, kinh doanh, tổ chức lại doanh nghiệp, nguồn nhân lực, tài chính - tín dụng, điều kiện đầu tư, địa điểm và hạ tầng.

Số liệu cho thấy, thách thức không chỉ nằm ở thủ tục hành chính. Khi thị trường tiêu thụ khó khăn, dòng tiền suy giảm hoặc năng lực quản trị chưa theo kịp yêu cầu, doanh nghiệp cần giải pháp hỗ trợ đa chiều. 

Nếu chính sách chỉ chú trọng khâu thành lập mà chưa quan tâm đầy đủ đến khả năng duy trì hoạt động, mở rộng thị trường và nâng cao sức chống chịu, mục tiêu phát triển khu vực kinh tế tư nhân khó đạt tính bền vững.

Công văn số 3505/UBND-KT phân nhóm nguyên nhân và xác định nhiệm vụ hỗ trợ, từ kết nối thị trường, nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận vốn đến nguồn nhân lực, tổ chức lại doanh nghiệp và tháo gỡ thủ tục về đất đai, môi trường, xây dựng, thuế, hải quan. 

Sở Công thương được giao chủ trì kết nối doanh nghiệp với hệ thống phân phối, chợ đầu mối, sàn thương mại điện tử và các thị trường tiêu thụ. Sở Tài chính làm đầu mối tiếp nhận, phân loại, chuyển nhu cầu đến cơ quan chuyên môn và theo dõi kết quả. 

Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 13 chỉ đạo tổ chức tín dụng tư vấn, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ vay vốn; trường hợp doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện vay, cần hướng dẫn cụ thể nội dung phải bổ sung, hoàn thiện.

Phân công nhiệm vụ mới là bước đầu; điều quan trọng là theo dõi đến kết quả cuối cùng. Kiến nghị cần được phân loại, phản hồi rõ ràng; trường hợp vượt thẩm quyền phải được hướng dẫn hoặc chuyển đúng nơi. 

Tiến độ và kết quả cần kiểm tra được, nếu không doanh nghiệp vẫn có thể gặp khó khăn dù chính sách đã ban hành.

Đổi mới phương thức lãnh đạo cần thể hiện ở việc cấp ủy định hướng, phân công, kiểm tra và giám sát; chính quyền tổ chức thực thi theo chức năng, thẩm quyền; cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm về chất lượng tham mưu và kết quả xử lý. 

Khi vai trò được phân định rõ, trách nhiệm được xác định đến từng khâu và thông tin minh bạch, chủ trương mới có thể chuyển thành hiệu quả thực chất.

LẤY KẾT QUẢ THỰC TIỄN LÀM THƯỚC ĐO 

Các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân ngày càng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân và nguồn lực xã hội. Nghị quyết số 41-NQ/TW năm 2023 về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đặc biệt là Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đặt ra yêu cầu khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực công nghệ, năng suất và sức cạnh tranh. 

Mới đây, ngày 14-10-2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, thay thế Quy định số 15-QĐ/TW năm 2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân. 

Quy định mới thể hiện hướng khuyến khích đảng viên đầu tư, kinh doanh hợp pháp, làm giàu chính đáng; đồng thời, đặt ra yêu cầu về trách nhiệm, giới hạn và kiểm soát xung đột lợi ích phù hợp với chức danh, vị trí công tác.

Với Đồng Tháp, việc cụ thể hóa chủ trương cần gắn với điều kiện địa phương: Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị, kết nối thị trường, tiếp cận tín dụng và tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, kinh doanh. 

Mục tiêu đến năm 2030, Đồng Tháp có 35.000 doanh nghiệp đang hoạt động, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 55% - 58% GRDP, đòi hỏi không chỉ tăng số lượng, mà còn nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh và khả năng phát triển lâu dài của doanh nghiệp.

Để đạt mục tiêu đó, việc đổi mới phương thức lãnh đạo cần được cụ thể hóa bằng những tiêu chí có thể theo dõi và đánh giá. Đó là mức độ chuyển hóa chủ trương thành nhiệm vụ rõ ràng; trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện; chất lượng và thời gian phản hồi kiến nghị; tỷ lệ vướng mắc được xử lý dứt điểm; mức độ minh bạch, đúng pháp luật trong giải quyết công việc và hiệu quả thực tế mà chính sách mang lại cho doanh nghiệp. 

Những tiêu chí này cần được lựa chọn phù hợp với từng chương trình, nhiệm vụ, có dữ liệu làm căn cứ đánh giá thay vì chỉ dừng ở nhận định chung. 

Thước đo của đổi mới phương thức lãnh đạo không nằm ở số lượng nghị quyết, kế hoạch hay cuộc đối thoại được tổ chức, mà ở những chuyển biến có thể kiểm chứng trong thực tế. 

Khi mỗi chủ trương được cụ thể hóa thành nhiệm vụ rõ ràng, mỗi kiến nghị có đầu mối chịu trách nhiệm, mỗi vướng mắc được theo dõi đến kết quả cuối cùng, niềm tin của doanh nghiệp sẽ được củng cố bằng chính trải nghiệm thực tế. 

Đó cũng là con đường để Đồng Tháp phát huy hiệu quả nguồn lực doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng chỉ thực sự có sức sống khi chủ trương đúng được chuyển hóa thành hành động có trách nhiệm, cơ chế thực thi minh bạch và kết quả phục vụ sự phát triển của địa phương, đất nước.

VIỆT TIẾN