KỶ NIỆM 91 NĂM NGÀY TRUYỀN THỐNG DÂN QUÂN TỰ VỆ VIỆT NAM (28-3-1935 - 28-3-2026)

Tự hào về bức tường sắt của Tổ quốc

Thứ Bảy, 28/03/2026, 09:41 (GMT+7)
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên

Cách đây 91 năm, ngày 28-3-1935, Đại hội Đảng lần thứ nhất họp tại Ma Cao (Trung Quốc), Đảng ta đã ra Nghị quyết về Đội Tự vệ. Đây là nghị quyết đầu tiên của Đảng về tổ chức, chỉ đạo xây dựng, huấn luyện và hoạt động của lực lượng tự vệ. Nghị quyết khẳng định: “Tự vệ đội càng mạnh tức là có điều kiện thuận lợi để sau này tổ chức du kích chiến tranh và vũ trang bạo động”. Đây là dấu ấn quan trọng mở ra một thời kỳ mới, là tư tưởng chỉ đạo chiến lược của Đảng xuyên suốt qua các giai đoạn cách mạng.

Ngay sau khi có Nghị quyết của Đảng, các đội tự vệ công nông mang tính chất là những tổ chức vũ trang quần chúng ra đời. Đây là tiền thân của các đội Cứu quốc quân, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân sau này.

TRƯỞNG THÀNH TRONG GIAN KHÓ

Dân quân tự vệ (DQTV) là Lực lượng vũ trang (LLVT) quần chúng, là một trong những thành phần của LLVT nhân dân; là lực lượng bảo vệ Đảng, chính quyền, tính mạng, tài sản của Nhân dân, tài sản của cơ quan, tổ chức ở địa phương, cơ sở; làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh.

Xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ tỉnh Đồng Tháp ngày càng “vững mạnh, rộng khắp”.                                Ảnh: THANH LÂM

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng DQTV và du kích đã cùng với bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp, “là thiên la địa võng”, là nỗi khiếp sợ của quân thù, địch đi đến đâu cũng bị đánh, địch càng mở rộng chiến tranh càng bị sa lầy, bị vây hãm; sinh lực, phương tiện chiến đấu bị tiêu hao, tiêu diệt. 

DQTV và du kích còn là lực lượng đông đảo tham gia trừ gian, diệt ác, phá tề, phá các căn cứ hậu phương của địch, làm thất bại căn bản mục tiêu quan trọng của chủ nghĩa thực dân, đế quốc là giành dân và củng cố ngụy quân, ngụy quyền.

Trên các mặt trận chiến đấu, DQTV hăng hái tham gia phục vụ, phối hợp, hiệp đồng chiến đấu chặt chẽ, có hiệu quả với bộ đội và các lực lượng khác, làm nòng cốt phát động phong trào toàn dân đánh giặc ở địa phương, ở cơ sở, hỗ trợ Nhân dân đấu tranh chống địch; đồng thời, là lực lượng hậu bị to lớn để bổ sung cho bộ đội chủ lực khi cần thiết.

"Dân quân, tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là một bức tường sắt của Tổ quốc. 

Vô luận địch nhân hung bạo thế nào, hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”.

CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH 

Trên mặt trận sản xuất, lực lượng DQTV thực hiện “tay cày tay súng”, “tay búa tay súng”, vừa sản xuất vừa sẵn sàng chiến đấu; gương mẫu, xung kích trong lao động sản xuất và bảo vệ sản xuất; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giữ gìn trật tự, an ninh ở địa phương, cơ sở; bảo vệ Đảng, chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân; gương mẫu chấp hành và vận động Nhân dân nghiêm chỉnh thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Trong công cuộc đổi mới đất nước, DQTV cùng với Lực lượng vũ trang phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đoàn kết, chủ động, nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tích cực lao động, học tập, công tác, hoàn thành tốt các nhiệm vụ, trong đó nhiều nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc và đặc biệt xuất sắc, để lại những dấu ấn nổi bật, được cấp ủy, chính quyền các cấp và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Để ghi nhận những công lao và thành tích của lực lượng DQTV qua các thời kỳ, đã có 366 tập thể, 275 cá nhân được Nhà nước phong tặng Danh hiệu “Anh hùng LLVT nhân dân”. Trong đó, có những tập thể tiêu biểu như: Đại đội dân quân nữ Ngư Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình, Đại đội dân quân nữ Tiền Hải - Thái Bình, Trung đội lão dân quân Hoằng Hóa - Thanh Hóa, Dân quân du kích huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh, Dân quân du kích huyện Giồng Trôm, Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre (trước đây) và hàng ngàn tấm gương anh hùng tiêu biểu khác đã góp phần tô thắm thêm những trang sử vẻ vang của LLVT nhân dân Việt Nam anh hùng, của dân tộc Việt Nam anh hùng.

Trong suốt chặng đường lịch sử vẻ vang, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng DQTV đã hết lòng trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm; lao động, học tập, công tác sáng tạo, hiệu quả và lập nhiều chiến công xuất sắc.

Với những chiến công, thành tích xuất sắc và đặc biệt xuất sắc, DQTV Việt Nam đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý và nhân dịp kỷ niệm 90 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng DQTV Việt Nam vinh dự, tự hào được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh. 

BỨC TƯỜNG SẮT CỦA TỔ QUỐC

Trên chiến trường miền Nam, lực lượng DQTV từng bước được hình thành rộng khắp ở các thôn, ấp, đồn điền, khu đô thị. Nhiệm vụ chủ yếu của DQTV là phá ấp chiến lược, diệt ác ôn, phá thế kìm kẹp, xây dựng làng, xã chiến đấu, đẩy mạnh phong trào du kích chiến tranh… 

 Lực lượng Dân quân tự vệ tỉnh tham gia kiểm tra bắn đạn thật.    Ảnh: THANH LÂM

DQTV và dân quân du kích đã phối hợp chiến đấu cùng bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương trong các trận tiến công và phản công địch. Hoạt động của DQTV đã hình thành các căn cứ du kích chiến đấu, “Vành đai du kích”, “Vành đai diệt Mỹ”. 

Với vai trò là lực lượng hậu bị, DQTV đã kết hợp chặt chẽ với bộ đội địa phương và bộ đội chủ lực lần lượt làm thất bại các chiến lược chiến tranh của địch để “xã giải phóng xã, huyện giải phóng huyện, tỉnh giải phóng tỉnh”, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Thực hiện chủ trương của trên về đẩy mạnh chiến tranh du kích, giành thế chủ động trên chiến trường trong giai đoạn 1947 - 1950, Tỉnh đội dân quân Mỹ Tho được thành lập, các huyện thành lập Huyện đội dân quân, cấp xã có trung đội dân quân làm nhiệm vụ canh gác, đánh địch bảo vệ xóm làng và đẩy mạnh chiến tranh du kích, diệt ác phá kiềm.

Nhiều trận đánh liên tiếp thắng lợi, có sự tham gia của du kích và Nhân dân như: Trận Giồng Đình (ngày 14-1-1947), trận Cổ Cò (ngày 22-1-1947), trận Giồng Dứa (ngày 25-4-1947)...

Trong giai đoạn 1951 - 1954, miền Nam tiếp tục đẩy mạnh chiến tranh du kích, liên tiếp giành thắng lợi. Ở tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Đồng Tháp), Tỉnh ủy chủ trương tăng cường các hoạt động, đưa lực lượng ta vào hoạt động sâu trong vùng tạm chiếm, vừa đánh địch vừa binh vận, tiến công vào các vùng trọng điểm của địch, giành quyền làm chủ. 

Lực lượng du kích phát triển mạnh mẽ, tổ chức đánh địch trên khắp địa bàn trong tỉnh Mỹ Tho - Gò Công và tham gia vào các trận đánh quyết định, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Nhân dân ta.

Trong kháng chiến chống Mỹ từ 1954 - 1975, nghệ thuật chiến tranh nhân dân phát triển lên tầm cao mới, lực lượng dân quân du kích không ngừng lớn mạnh. 

Lực lượng dân quân du kích cùng bộ đội địa phương bám trụ đánh địch, mở mảng chuyển vùng ở các huyện và tham gia Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 giành thắng lợi hoàn toàn.

Sau khi đất nước thống nhất, lực lượng DQTV tiếp tục phát huy tốt vai trò trong điều kiện mới, là một trong những thành phần quan trọng của LLVT 3 thứ quân, xung kích đi đầu trong lao động, sản xuất, phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm cứu hộ cứu nạn; nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Trải qua 91 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, DQTV và du kích từ chỗ là tổ chức vũ trang quần chúng đã trở thành một bộ phận rất quan trọng của LLVT nhân dân Việt Nam, luôn luôn hoàn thành tốt và xuất sắc mọi nhiệm vụ, đóng góp to lớn vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước trước đây, cũng như công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam thân yêu của chúng ta ngày nay.

   HỒNG LÊ 

(tổng hợp)

Bình luận